114 doelen
-
Herkennen manieren om de impulsen te controleren.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Impulsen controleren (impulscontrole): • op je beurt wachten • even stoppen en nadenken voor je iets doet of zegt • rustig proberen blijven als iets niet lukt of als je boos bent • woorden gebruiken om te tonen wat je voelt • denken/verzinnen van een rustig beeld om kalm te worden • eerst globaal waarnemen alvorens je start
Voorbeelden
• Joke stopt en haalt diep adem. • Els stopt met spelen en denkt na voordat ze verder bouwt.
-
Herkennen manieren om de impulsen te controleren.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Impulsen controleren (impulscontrole): • Ik stop even, ik denk na, ik blijf rustig en ik zeg wat ik voel. • Ik concentreer mij op wat ik doe. • Ik laat me niet afleiden. • Ik neem eerst globaal waar en start dan pas.
Voorbeelden
• Sita hoort een stoel schuiven en klasgenootjes fluisteren. Ze kijkt even op, maar keert haar blik snel terug naar haar werkblad. Ze zegt tegen zichzelf: “Niet letten op de geluiden, ik wil mijn rekensommen afmaken.” • De leerkracht stelt een vraag. Elias steekt zijn vinger op, maar mag nog niet antwoorden. Hoewel hij de oplossing weet, wacht hij tot zijn naam genoemd wordt en zegt dan wat hij wil delen. -
Herkennen manieren om het werkgeheugen te gebruiken.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Werkgeheugen: • stap voor stap • zich iets herinneren • herhalen • luisteren
Voorbeelden
• Ruud plakt met prenten uit de folder een boodschappenlijstje zodat hij niets vergeet. • De leerkracht van Noor maakt een tekening van de ochtendroutine in de klas met pictogrammen. Zo vergeten de kleuters niets. -
Herkennen manieren om het werkgeheugen te gebruiken.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Werkgeheugen: • stap voor stap • zich iets herinneren • herhalen • oefenen/trainen • luisteren • ordenen
Voorbeelden
• Rayan moet een werkje afwerken in de klas. Hij pakt snel een kladblaadje en noteert stap voor stap wat hij moet doen, zodat hij niets vergeet wanneer hij eraan begint. • Yara ruimt haar boekentas op het einde van de dag op in volgorde: eerst haar agenda, dan haar schriftjes, dan haar mapjes. Door te ordenen weet ze wat ze al gedaan heeft en wat nog moet gebeuren. -
Herkennen manieren om cognitief flexibel te zijn.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Cognitief flexibel (cognitieve flexibiliteit): • een andere manier proberen • van aanpak veranderen • een andere rol spelen • iets anders bedenken
Voorbeelden
Letitia probeert een puzzel op te lossen, maar de randstukken passen niet. Ze besluit eerst de hoeken te zoeken en haar aanpak te veranderen.
-
Herkennen manieren om cognitief flexibel te zijn.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Cognitief flexibel (cognitieve flexibiliteit): • een andere strategie proberen • van plan of aanpak veranderen • aanpassen aan een nieuwe situatie • ander standpunt innemen • nieuwe oplossing bedenken
Voorbeelden
Olga wil een boek lezen, maar Birgit koos het al. Olga kiest een ander boek.
-
Herkennen manieren om emoties te reguleren.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Emoties reguleren (emotieregulatie): • benoemen wat je voelt • een pauze nemen • ademhalen om rustig te worden
Voorbeelden
• Ella is boos omdat het niet lukt met puzzelen. Ze stapt even weg, haalt diep adem en probeert daarna opnieuw. • Karim zegt: “Ik ben blij!” als hij zijn werk toont aan de leerkracht. -
Herkennen manieren om emoties te reguleren.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Emoties reguleren (emotieregulatie): • herkennen wat je voelt • benoemen van gevoelens • een pauze nemen • rustig blijven bij frustratie of spanning • een manier zoeken om tot rust te komen • een helpende gedachte gebruiken
Te hanteren begrippen
de frustratie, de onzekerheid
Voorbeelden
• Lien voelt zich verdrietig omdat haar knutselwerk stuk is. Ze zegt: “Ik ben verdrietig” en vraagt om hulp bij de leerkracht om het te herstellen. • Sem is boos omdat hij zijn beurt moet afgeven bij een gezelschapsspel. Hij doet zijn ogen even dicht, ademt diep in en zegt: “ik kan straks weer meedoen.” -
Herkennen manieren om door te zetten.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Doorzetting (doorzettingsvermogen): • positieve zelfspraak: “ik geef niet op” • oefenen/trainen met pauzeren en opnieuw proberen • hulp leren vragen • successen vieren • werken in kleine stapjes • aangemoedigd worden
Voorbeelden
• Jolande oefent op het hinkelen op de speelplaats. Ze valt een paar keer, maar elke keer neemt ze een korte pauze en probeert het dan opnieuw. Als het haar lukt, roept ze trots: “Ik kan het!” • Alba durft eerst niet mee op het hoge klimrek, maar haar klasgenoot roept: “Je kan dat!” Met die aanmoediging probeert ze het toch – en geraakt helemaal tot boven. -
Herkennen manieren om door te zetten.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Doorzetting (doorzettingsvermogen): • positieve zelfspraak en mindset • werken in stappen • tijdig hulp vragen • omgaan met pauzes en herbeginnen • reflecteren op wat al lukt • belonen van inspanning
Voorbeelden
• Bernadette is bezig met een moeilijke rekensom. Na drie keer proberen snapt ze het nog niet, dus stapt ze naar de juf en vraagt om uitleg. Daarna lukt het haar wel. • Yassine wil een lang boek lezen, maar merkt dat hij snel afgeleid raakt. Hij besluit elke dag één hoofdstukje te lezen. Zo werkt hij in kleine stapjes en raakt toch tot het einde. -
Herkennen manieren om door te zetten.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Doorzetting (doorzettingsvermogen): • positieve zelfspraak en mindset • (tussen)doelen stellen en actieplan maken • hulp zoeken en vragen wanneer nodig • volhouden, ook al is het moeilijk of minder leuk • doorgaan tot de taak af is • niet opgeven bij fout of mislukking • andere strategie proberen • zelfmotivatie met een helpende gedachte • reflecteren op wat al lukt • belonen van inspanning
Voorbeelden
• Elena heeft moeite met een lange schrijfopdracht. Ze maakt eerst een stappenplan: brainstormen, zinnen maken, nalezen. Ze vinkt elke stap af en blijft doorwerken, ook al vindt ze het lastig. • Marthe is bang om een spreekbeurt te geven. Ze oefent thuis voor de spiegel, zegt tegen zichzelf: “Ik durf dit!” en laat haar mama haar aanmoedigen. Na afloop beloont ze zichzelf met een extra lang tekenmoment. -
Gebruiken strategieën om de executieve functies te versterken.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Executieve functies: • impulscontrole • werkgeheugen • cognitieve flexibiliteit • emotieregulatie • doorzettingsvermogen Gebruiken: iteratief denken taal geven aan gevoelens
Voorbeelden
Impulscontrole: stop, denk, doe; ademhalingsoefeningen Werkgeheugen: Ella deelt informatie op in deeltjes (stap voor stap); Otto gebruikt geheugenspelletjes om dingen te onthouden. Hij gebruikt een rijmpje. Cognitieve flexibiliteit: Lieve richt het boekenrek anders in om haar lievelingsverhalen makkelijker te vinden; Jet verschuift de Zweedse bank zodat niemand er nog tegen loopt. Emotieregulatie: Senne ademt diep in en denkt: “Ik speel straks met hem.”; Mira tekent haar boosheid en praat er met de juf over. Iteratief denken: Ariëlle heeft moeite met haar cognitieve flexibiliteit. Ze blijft hieraan werken en mogelijkheden onderzoeken om hiermee aan de slag te gaan en hier sterker in te worden.
-
Gebruiken hun zintuigen om dingen bewust waar te nemen.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
-
Gebruiken hun waarneming om gericht informatie te verzamelen en te analyseren.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
-
Tonen hun kennis over executieve functies in verschillende contexten.
Leren leren › Leren leren › Executieve functies
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Voorbeelden
• Balder lost een conflict met een klasgenoot op door rustig te blijven, eerst na te denken over mogelijke oplossingen en daarna samen een eerlijke afspraak te maken. • Liesbeth noteert alle taken en toetsen zorgvuldig in haar agenda zodat ze niets vergeet en tijdig klaar raakt met alles. -
Herkennen de verschillende fasen in het leerproces.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Fasen: • voor • tijdens • na
Te hanteren begrippen
voor, tijdens, na
-
Verwoorden de verschillende fasen in het leerproces.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Fasen: • voorbereidende • uitvoerende • reflecterende
Te hanteren begrippen
de voorbereidende fase, de uitvoerende fase, de reflectiefase
-
Passen de verschillende fasen in het leerproces toe.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
-
Herkennen wat helpt om iets te leren en te onthouden.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Leren en onthouden: • vertellen wat je al weet of al eens gedaan hebt (ervaringen) • opnieuw doen om beter te worden • navertellen of tonen wat je geleerd of onthouden hebt • eenvoudige geheugensteuntjes: opzegversje, liedje, tekening, pictogram, voorwerpen • combineren van woord en beeld -
Herkennen wat helpt om iets te leren en te onthouden.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Leren en onthouden: • zeggen wat je al weet • vaak oefenen/trainen • goed kijken, aandachtig luisteren en actief doen • onthouden en later weer vertellen • combineren van woord en beeld
-
Verwoorden wat belangrijk is om iets te leren en te onthouden.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Leren en onthouden: • Iets gaat makkelijker als je al voorkennis hebt. • Herhalen en oefenen helpt om iets te onthouden. • Informatie of leerstof moet je actief verwerken. • Kennis kan je bewaren in je brein en terug oproepen als je het nodig hebt. • combineren van woord en beeld
Te hanteren begrippen
de voorkennis, herhalen, oefenen, trainen, onthouden, actief verwerken, bewaren, oproepen
-
Verwoorden hoe je brein iets leert en onthoudt.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Breinleren: • voorkennis en achtergrondkennis • oefening • informatie opnemen en verwerken • kennis opslaan en ophalen • combineren van woord en beeld
Te hanteren begrippen
de achtergrondkennis, informatie opnemen, informatie verwerken, informatie opslaan, informatie ophalen, vergeten
-
Gebruiken principes van leren en onthouden tijdens het leerproces.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
-
Herkennen strategieën om een taak te analyseren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Taakstrategieën: • waarnemen • voorkennis hanteren • keuzes maken Herkennen: met aandacht voor denktaal
-
Illustreren strategieën om een taak te analyseren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Taakstrategieën: • selectief waarnemen • voorkennis hanteren • conceptualiseren • keuzes maken Illustreren: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
wat weet ik al, waarnemen, belangrijk, het verband, de volgorde, de informatie, kiezen, de keuze, de taak
-
Analyseren een taak.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
-
Illustreren het belang van een eenvoudige taak.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Illustreren: in functie van een doel (doeloriëntatie) met aandacht voor denktaal
Voorbeelden
Yoni bedenkt waarom deze taak belangrijk is en wat ze hiermee in de toekomst nog zal kunnen doen.
-
Illustreren het belang van een complete complexe taak.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Complete, complexe taak: omvat meerdere stappen verschillende vaardigheden tegelijk duidelijk einddoel realistisch functioneel Illustreren: in functie van een doel (doeloriëntatie)
Te hanteren begrippen
het belang
-
Geven (tussen)doelen bij een taak.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
(tussen)doelen: met aandacht voor doeloriëntatie en belang/zingeving
-
Geven (tussen)doelen bij een complete, complexe taak.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
(tussen)doelen: met aandacht voor doeloriëntatie en belang/zingeving uit verschillende vakgebieden
-
Illustreren hoe een plan wordt gemaakt.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Plan: • Vertrekken vanuit het doel • Stappen opmaken en in volgorde plaatsen • Nadenken over visualisatie van de stappen Illustreren: Met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
de stappen, de volgorde, eerst, daarna
-
Illustreren hoe een plan wordt gemaakt.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Plan: • vertrekken vanuit het doel • taak opdelen in tussenstappen • tussenstappen ordenen • tijd inschatten per stap • nadenken over materiaal en hulpmiddelen Illustreren: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
plannen, het doel
-
Illustreren hoe een plan wordt gemaakt.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Plan: • benoemen van het doel • taak opdelen in realistische korte-termijn-doelen en tussenstappen • tussenstappen ordenen en prioriteren • tijd inschatten per stap • reservetijd voorzien • nadenken over materiaal en hulpmiddelen Illustreren: met aandacht voor denktaal
-
Maken een plan om een doel te bereiken.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
-
Voeren een plan uit.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Voorbereidende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Uitvoeren: met aandacht voor gespreid leren (spaced practice)
-
Beschrijven manieren om de taaktijd te beheren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Taaktijd beheren: tijd inschatten Beschrijven: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
de nodige tijd, inschatten
-
Gebruiken de tijd optimaal bij het uitvoeren van een opdracht.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Gebruiken: met behulp van hulpmiddelen
Voorbeelden
Pol gebruikt een time timer om zijn taaktijd te controleren.
-
Herkennen verschillende soorten leeromgevingen.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
-
Herkennen verschillende soorten leeromgevingen.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Leeromgevingen: • om aan te leren • om te oefenen • om te creëren • om te onderzoeken • om op te zoeken • om te ondernemen • om problemen op te lossen • om coöperatief samen te leren • om individueel/in duo/in groep te werken
Te hanteren begrippen
de kring, de hoek, het leerplein, de leesplek, de bibliotheek, de mediatheek, de turnzaal, de speelplaats
-
Illustreren welke voorwaarden nodig zijn om een leeromgeving optimaal te organiseren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Voorwaarden: • orde • organisatie • rust • licht • lucht • temperatuur Illustreren: in functie van de leeractiviteit en het leerdoel
-
Illustreren welke voorwaarden nodig zijn om een leeromgeving optimaal te organiseren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Voorwaarden: • aanpakken van afleiding • aanpakken van storende elementen Illustreren: in functie van de leeractiviteit en het leerdoel
-
Richten hun eigen leeromgeving in voor een leersituatie.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Inrichten: aangepast aan eigen noden
-
Herkennen wanneer ze hulp nodig hebben.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Hulp: • als iets te moeilijk, makkelijk is • als iets niet fijn is of je je boos, bang, verdrietig of onveilig voelt • als iets niet duidelijk is • van een expert/volwassene • materiële hulp Herkennen: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
de hulp, helpen, de vraag, het materiaal, nodig hebben
-
Herkennen wanneer ze hulp nodig hebben.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Hulp: • als iets te moeilijk, makkelijk is • als iets niet fijn is • als iets niet duidelijk is • als je niet meer weet hoe je verder moet • als je emoties te sterk worden of je je onveilig voelt • als je iets nodig hebt om goed te kunnen werken/leren • als je merkt dat iemand anders hulp nodig heeft • van een expert/volwassene • materiële hulp Herkennen: met aandacht voor denktaal
-
Herkennen wanneer ze hulp nodig hebben.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Hulp: • als iets te moeilijk, makkelijk is • als iets niet fijn is • als iets niet duidelijk is • als je niet meer weet hoe je verder moet • als je emoties te sterk worden of je je onveilig voelt • als je iets nodig hebt om goed te kunnen werken/leren • als je merkt dat iemand anders hulp nodig heeft • van een expert/volwassene • materiële hulp Herkennen: met aandacht voor denktaal
-
Gebruiken een hulpvraag.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Gebruiken: • via woorden • via gebaren • via pictogrammen of andere visuele hulpmiddelen
-
Herkennen cognitieve strategieën om informatie te verwerven en te verwerken.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Cognitieve strategieën: • visualiseren • structureren en ordenen • opdelen in stappen (chunking) • oefenen/trainen • herhalen • voorbeelden geven • voorspellen • zelf uitleggen (innerlijke spraak)
Te hanteren begrippen
denken, weten, vergeten
-
Herkennen cognitieve strategieën om informatie te verwerven en te verwerken.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Cognitieve strategieën: • visualiseren: schema’s • structureren en ordenen: schema’s • opdelen in stappen (chunking) • oefenen/trainen • gespreid herhalen (spaced repetition) • voorbeelden geven of zoeken • belangrijkste info aanduiden • vragen stellen en zelftoetsen • kennis ophalen (retrieval practice) • voorspellen • zelf uitleggen (innerlijke spraak)
-
Beschrijven cognitieve strategieën om informatie te verwerven en te verwerken.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Cognitieve strategieën: • visualiseren: schema’s • structureren en ordenen: concept mapping • opdelen in stappen (chunking) • oefenen/trainen (interleaving) • gespreid herhalen (spaced repetition) • voorbeelden geven of zoeken • belangrijkste info aanduiden • vragen stellen en zelftoetsen • kennis actief ophalen (retrieval practice) • voorspellen • zelf uitleggen (innerlijke spraak)
-
Gebruiken cognitieve strategieën om informatie te verwerven en te verwerken.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
-
Tonen hun kennis over leerstrategieën in verschillende contexten.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Uitvoerende fase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Voorbeelden
• Liam heeft binnenkort een toets over de waterkringloop. Hij bedenkt hoe hij zich het beste kan voorbereiden en kiest ervoor om eerst een planning te maken. Na de toets reflecteert hij: zijn planning werkte goed, maar hij wil de volgende keer eerder beginnen met leren zodat hij voldoende tijd heeft om te herhalen. • Annabelle moet een presentatie geven over gezonde voeding. Ze gebruikt een mindmap om haar ideeën te ordenen en ziet zo beter welke onderwerpen bij elkaar horen. Tijdens haar presentatie merkt ze dat de mindmap haar helpt om de informatie gestructureerd te vertellen. -
Herkennen manieren om het eigen leerproces te monitoren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Monitoren leerproces: • tonen wat goed lukt en zeggen wat nog moeilijk is • luisteren naar feed en hiermee iets proberen doen • het eigen handelen of denken verwoorden • kijken en zeggen wat voor taak het is Herkennen: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
leren, oefenen, opzoeken, het probleem oplossen, maken
-
Herkennen manieren om het eigen leerproces te monitoren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Monitoren leerproces: • nadenken over wat al goed lukt en wat nog moeilijk is • controleren of je op de juiste weg zit • bijsturen als iets niet lukt • vragen stellen over de taak of het doel • gebruik maken van feedback • reflecteren op de aanpak en het resultaat • kijken en zeggen wat voor taak het is Herkennen: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
creëren, ontwerpen, ondernemen
-
Illustreren manieren om het eigen leerproces te monitoren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Monitoren leerproces: • nadenken over wat al goed lukt en wat nog moeilijk is • controleren of je op de juiste weg zit • bijsturen als iets niet lukt • vragen stellen over de taak of het doel • gebruik maken van feedback • reflecteren op de aanpak en het resultaat • kijken en zeggen wat voor taak het is
-
Herkennen manieren om te reflecteren op de leersituatie.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Reflecteren: verklaren eigen groei en sterke punten in een leerprestatie Herkennen: met aandacht voor denktaal binnen een opdracht
Te hanteren begrippen
nakijken, juist, (on)tevreden, kan ik goed, kan ik nog niet goed
-
Herkennen manieren om te reflecteren op de leersituatie.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Reflecteren: • verklaren eigen groei en sterke punten in een leerprestatie • causale attributie: oorzaak zoeken Herkennen: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
minder sterk, sterk, de oorzaak, het succes, falen, mislukken
-
Herkennen manieren om te reflecteren op de leersituatie.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Reflecteren: defensieve en adaptieve reacties op eigen en andermans leerprestaties Herkennen: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
zich inzetten, uitstellen, het voornemen, de toekomst, eenzelfde soort opdracht
-
Verbeteren zichzelf op basis van reflectie tijdens de leersituatie.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Verbeteren: inclusief bijsturing en registratie
-
Herkennen het belang van taakgerichte feed.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Taakgerichte feed: • feedback • feed forward • feed up
-
Herkennen het belang van taakgerichte feed.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Taakgerichte feed: • feedback • feed forward • feed up met aandacht voor leerinteresse, leerprofiel, leerstatus voor verschillende vakdisciplines met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
leren, verbeteren, proberen, groeien, beter worden, iets (nog niet helemaal) kunnen
-
Herkennen het belang van systematische reflectie.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Belang: • leren beter begrijpen • zelfvertrouwen opbouwen • fouten zien als leermogelijkheden • doelen stellen • zelfstandig worden • bewuster en effectiever leren Systematische reflectie: • leerproces • leeropvattingen • leerresultaten met aandacht voor leerinteresse, -profiel, -status voor verschillende vakdisciplines
Te hanteren begrippen
doelen stellen, begrijpen, het leerresultaat, het vertrouwen, het zelfvertrouwen, de opvatting (over het eigen leren), het leerproces
-
Reageren gepast op taakgerichte feed.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Taakgerichte feed: • feedup • feedforward • feedback Gepast reageren: • ontvangst van feed • begrip van feed • aanvaarding feed • met aandacht voor denktaal
-
Passen de taakgerichte feed toe.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Toepassen: • tijdens de opdracht • in een gelijkaardige opdracht
-
Analyseren hun leren.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Leren: • leerproces • leeropvattingen • leerresultaten met aandacht voor leerinteresse, -profiel, -status voor verschillende vakdisciplines Analyseren: inclusief prioriteiten stellen in het eigen leergroeiproces met aandacht voor denktaal
-
Geven het eigen leren weer.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Leren: • leerprofiel • leerinteresse • leerstatus • leerproces
Voorbeelden
• Kim toont zijn portfolio en vertelt over zijn leerervaringen van de voorbije maand. Hij toont wat hij leuk vond, wat hij minder leuk vond. • Marion toont de leertrap interactief luisteren. Zij toont de trede waarop ze zich bevindt en vertelt hoe ze de volgende trede van verhaallijn opbouwen kan bereiken -
Geven het eigen leren weer.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Leren: • leerprofiel • leerinteresse: "Wat je leuk vindt om te leren.” • leerstatus: " Wat je al weet en kan.” • leerproces: "Hoe je leert.” • leerevolutie: "Hoe je beter wordt in leren.” • leerwinst: “Wat je al meer kan.”
-
Tonen hun kennis over het eigen leren in verschillende contexten.
Leren leren › Leren leren › Zelfregulerend leren › Reflectiefase
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Voorbeelden
• Tijdens een toetsreflectie vertelt Alan aan de juf dat hij beter onthoudt wat hij leert door het in schema’s en mindmaps te zetten. Hij besluit deze techniek ook te gebruiken voor andere vakken. • Na een groepsproject over klimaatverandering vertelt Vesper dat hij het meeste leert door samen te werken en ideeën uit te wisselen met anderen. Hij beseft dat hij in de toekomst vaker zal overleggen met klasgenoten om moeilijke onderwerpen beter te begrijpen. -
Verwoorden vakspecifieke leerstrategieën.
Leren leren › Leren leren › Vakspecifieke leerstrategieën
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Verwoorden: verfijnen via iteratief denken
-
Gebruiken vakspecifieke leerstrategieën.
Leren leren › Leren leren › Vakspecifieke leerstrategieën
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Gebruiken: verfijnen via iteratief denken
-
Herkennen leersituaties als aanleermomenten.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Aanleren en oefenen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Te hanteren begrippen
leren
-
Passen hun houding aan aan de leersituatie.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Aanleren en oefenen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Aanpassen: • aan het aanleermoment • aan het oefenmoment
-
Herkennen de stappen tijdens het aanleren van nieuwe leerinhoud.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Aanleren en oefenen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Stappen: instructie modeling begeleid inoefenen zelfstandig inoefenen samen inoefenen Herkennen: met aandacht voor denktaal
Te hanteren begrippen
voordoen, nadoen, samen oefenen, ik oefen alleen
-
Analyseren welke manier van leren het best werkt om een leerinhoud te verwerken.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Aanleren en oefenen
-
Tonen hun kennis over het aanleren van leerinhouden in verschillende contexten.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Aanleren en oefenen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Voorbeelden
• Amir heeft de maaltafels geleerd en krijgt de opdracht om ze uit te leggen aan een leerling uit een lagere klas. Hij gebruikt blokjes om te laten zien hoe vermenigvuldigen werkt en maakt daarna een paar oefensommen. Door zijn uitleg laat hij zien dat hij de leerstof begrijpt en kan toepassen. • Tijdens een kringgesprek over het weer vertelt Elise enthousiast wat ze heeft geleerd over de vier seizoenen. Ze legt uit waarom de bladeren in de herfst verkleuren en waarom het in de zomer langer licht blijft. Wanneer een klasgenoot vraagt waarom het in sommige landen nooit sneeuwt, kan ze dit met haar nieuwe kennis verklaren. -
Herkennen manieren voor het beantwoorden van een leervraag.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Manieren: • opzoeken in boek of aangereikte bron • bevragen van expert/volwassene
-
Herkennen manieren voor het beantwoorden van een leervraag.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Manieren: • bevragen van expert: bezoeken, telefoneren, mailen • opzoeken in een boek, op internet
Te hanteren begrippen
de vraag, de expert, het internet, mailen, telefoneren, bevragen, bezoeken
-
Gebruiken informatiebronnen.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
-
Gebruiken informatiebronnen.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Gebruiken: • zelfstandig • op systematische wijze
-
Gebruiken hulpmiddelen om informatiebronnen te raadplegen.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Hulpmiddelen: • symbolen • de inrichting Informatiebronnen: in bibliotheek: klas-, school- of openbare bibliotheek
-
Gebruiken hulpmiddelen om informatiebronnen te raadplegen.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Hulpmiddelen: • legende • index • voetnoot Informatiebronnen: • in bibliotheek: klas-, school- of openbare bibliotheek Tekststructuur
Te hanteren begrippen
het symbool, de trefwoordenlijst, de zoekmachine, het alfabet, het paginanummer, de inhoudsopgave, de index, de legende, de tekststructuur
-
Analyseren geraadpleegde informatiebronnen op bruikbaarheid.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Analyseren: In relatie tot de leervraag
Te hanteren begrippen
bruikbaar of niet
-
Analyseren geraadpleegde informatiebronnen op bruikbaarheid en correctheid.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Analyseren: in relatie tot de leervraag
Te hanteren begrippen
bruikbaar, correct, de informatiebron, vergelijken, beoordelen
-
Analyseren geraadpleegde informatiebronnen op bruikbaarheid, betrouwbaarheid en correctheid.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Opzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Analyseren: in relatie tot de leervraag
Te hanteren begrippen
betrouwbaar
-
Herkennen een probleem.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Problemen oplossen
-
Herkennen een probleem.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Problemen oplossen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Te hanteren begrippen
het probleem
-
Signaleren een probleem.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Problemen oplossen
-
Verwoorden verschillende manieren om een probleem op te lossen.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Problemen oplossen
-
Beschrijven hoe een probleem stapsgewijs wordt opgelost.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Problemen oplossen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Probleem stapsgewijs oplossen: definiëren analyseren verwoorden en selecteren oplossingen ontwerpen plan van aanpak realiseren de oplossing evalueren of het probleem is opgelost
Te hanteren begrippen
oplossen, de oplossing, de stappen
-
Lossen een probleem op.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Problemen oplossen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Oplossen: spontaan of via imitatie
-
Lossen een probleem op.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Problemen oplossen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Oplossen: stapsgewijs correct uitvoeren van een gekozen oplossingswijze
-
Tonen hun kennis van problemen oplossen in verschillende contexten.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Problemen oplossen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Voorbeelden
• Tijdens een groepswerk merkt Youri dat zijn team het niet eens is over de taakverdeling. Hij stelt voor om een lijst te maken met ieders sterke punten en op basis daarvan de taken eerlijk te verdelen, zodat iedereen tevreden is. • Doris en haar familie zitten vast in een escape room. Ze blijft rustig en analyseert de aanwijzingen systematisch, zodat ze de juiste puzzelstukken samenvoegt en de groep succesvol de kamer uit leidt. -
Herkennen onderzoek vanuit hypothese(s).
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Hypothese: onderbouwde voorspelling maken
Te hanteren begrippen
voorspellen
-
Herkennen onderzoek vanuit hypothese(s).
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Hypothese: • verifiëren • relaties, verwantschappen aantonen • patronen ontdekken
Te hanteren begrippen
de hypothese
Voorbeelden
• Erica stelt volgende hypothese: het gebruik van compost van keukenafval verbetert de groei van de groenten in de moestuin. De hypothese is gerelateerd aan de wetenschap van Erica dat keukenafval voedingsstoffen bevat. • Robin wil onderzoeken of dagelijks 15 minuten op hetzelfde tijdstip piano oefenen zijn speelvaardigheden sneller verbetert. Hij baseert zich op het patroon: ‘oefening baart kunst’. -
Voeren een onderzoek vanuit hypothese(s) uit.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
-
Herkennen verschillende vormen van onderzoek.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Onderzoek: • verkennend: exploreren en experimenteren • verzameling aanleggen • gerichte waarneming
-
Voeren een onderzoek uit.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Onderzoek: • verkennend: exploreren en experimenteren • via verzamelen • via gerichte waarneming
-
Herkennen verschillende vormen van onderzoek.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Onderzoek: • inventariseren • classificatie: kwalitatieve en kwantitatieve vergelijkingen • longitudinaal onderzoek
Te hanteren begrippen
in kaart brengen, opsommen, op een rij zetten, de gegevens ordenen, inventariseren, ordenen, verkennen, onderzoeken, materialen, verzamelen, de verzameling
Voorbeelden
Longitudinaal onderzoek: • Sava onderzoekt de groei van de bomen en struiken op het schooldomein in september, in januari en in mei en noteert zijn conclusies. • Edith onderzoekt of er iets verandert aan de boom van de klasgroep door elke maand 1 gerichte observatie te doen. -
Voeren een onderzoek uit.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Onderzoek: • via inventariseren • via classificatie • longitudinaal
-
Herkennen verschillende vormen van onderzoek.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Onderzoek: • massa-onderzoek • proefondervindelijk stapsgewijs onderzoek
Te hanteren begrippen
het massa-onderzoek, de enquête, de steekproef, de analyse, de data, het besluit, formuleren, de proef, stapsgewijs, het onderzoek, verkennen, de onderzoeksvraag, het plan, uitvoeren, de bronnen raadplegen, het besluit, evalueren
-
Voeren een onderzoek uit.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Onderzoek: • massa-onderzoek met aangereikte onderzoeksvraag • proefondervindelijk en stapsgewijs
Voorbeelden
Massa-onderzoek: Marcel maakt een poll op om de drukte aan de schoolpoort te onderzoeken. Mina brengt in kaart wie van haar medeleerlingen een fluojasje draagt op weg naar school vanuit de gegeven onderzoeksvraag wie zichtbaar naar school komt.
-
Voeren een onderzoek uit.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Onderzoek: • massa-onderzoek met zelf opgestelde onderzoeksvraag • proefondervindelijk en stapsgewijs
-
Tonen hun kennis over het voeren van onderzoek in verschillende contexten.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Onderzoeken
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Voorbeelden
• Manu wil weten welke plant sneller groeit: een boon of een zonnebloem. Hij zet twee potjes naast elkaar, geeft beide evenveel water en houdt in een logboek bij hoe snel ze groeien. Na een week concludeert hij: "De boon groeit sneller in de eerste dagen, maar de zonnebloem wordt uiteindelijk hoger." • Amir wil weten welke stof het meest geschikt is om een waterlek op te vangen. Hij test verschillende materialen (papier, katoen, plastic en een spons) door dezelfde hoeveelheid water erop te gieten. Hij ontdekt dat de spons het meeste water opneemt en legt uit waarom dat zo is. -
Herkennen technieken om ideeën te genereren.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Creëren
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Voorbeelden
Technieken om ideeën te generen: moodboard, mindmap, brainstorm
-
Herkennen technieken om ideeën te bedenken.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Creëren
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Technieken: vervangen combineren aanpassen modificeren voor een ander gebruik elimineren omkeren Ideeën: • innovatieve • creatieve
Te hanteren begrippen
het idee aanpassen, weglaten, op een andere manier gebruiken, ideeën combineren, het idee, veranderen
-
Herkennen technieken om innovatieve, creatieve ideeën te bedenken.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Creëren
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Ideeën: • innovatieve • creatieve vanuit verschillende perspectieven benaderen
Te hanteren begrippen
het creatief idee, het feit, neutraal, het gevoel, het risico, het voordeel, de kans, de oplossing, de structuur, de organisatie
Voorbeelden
Verschillende perspectieven: • objectief • emotioneel en intuïtief • kritisch, pessimistisch • positivisme, optimisme • creativiteit, alternatieven en oplossingsgericht • organisatie, controlerend, structurerend
-
Gebruiken technieken om het creatief denken te stimuleren.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Creëren
-
Herkennen de procedure van ontwerpend leren.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Ontwerpen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Ontwerpend leren: • verkennen en omschrijven waaraan de oplossing moet voldoen • concepten uitwerken en selecteren • een prototype maken • testen en bijsturen • presenteren en communiceren • ondernemen
Te hanteren begrippen
het ontwerp, testen
-
Maken een ontwerp.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Ontwerpen
-
Herkennen kleuterinitiatief.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Ondernemen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Kleuterinitiatief: • nieuwsgierig • exploratiedrang • zelfsturing • durf
-
Beschrijven kleuterinitiatief.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Ondernemen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Kleuterinitiatief: • nieuwsgierig • exploratiedrang • zelfsturing • durf • scenario’s bedenken • doorzettingsvermogen • zelfstandigheid • leiding nemen
-
Participeren tijdens spel- en werktijd.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Ondernemen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Participeren: via kleuterinitiatief
-
Herkennen ondernemingszin.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Ondernemen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Ondernemingszin: • wilskracht: warmlopen, impact willen, doorzetten • richting/keuze: kiezen, gedreven, inspiratie • scenario/handeling: starten en stapsgewijs uitvoeren, nieuwe scenario’s in actie bedenken, prioriteiten, alertheid – bijsturen en zorgvuldigheid, breed vizier, anticiperen, originaliteit, flexibiliteit • afstand/ reflectie: planmatigheid, doelbewust zijn, analyseren, efficiëntie, los kunnen laten, evalueren, ervaringslerenTe hanteren begrippen
iets afwerken, ervoor gaan, niet opgeven, de interesse, iets willen, kiezen, van start gaan, lukt het of lukt het niet, het goed voornemen
-
Participeren tijdens werktijd.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Ondernemen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
MIA
Participeren: via ondernemingszin
-
Tonen hun specifieke kennis over ondernemingszin in verschillende contexten.
Leren leren › Leren leren › Soorten taken › Ondernemen
Toon MIA, begrippen en voorbeelden
Voorbeelden
• Tijdens een markt op school besluit Aras zijn zelfgemaakte tekeningen te verkopen. Hij denkt goed na over de prijs, hoe hij zijn werk aantrekkelijk kan presenteren en hoe hij klanten kan overtuigen om iets te kopen. • Nena merkt dat haar hockeyteam geld nodig heeft voor nieuwe truitjes. Ze stelt voor om met het team koekjes te bakken en deze te verkopen. Ze regelt de ingrediënten, maakt een planning en zorgt ervoor dat iedereen een rol heeft in het project.