Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

WT.176 Begrijpen K1 KO 3.3.2

Herkennen lichaamsdelen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lichaamsdelen:
het hoofd, de wang, de arm, de buik, de voet, het been, de knie, de hand, de rug, de
mond, het oog, het oor, de neus, het haar, de lip, de tong, de tand, de duim, de pink, de
schouder, de teen, de vinger

WT.177 Begrijpen K1 KO 3.3.2

Herkennen de functie van lichaamsdelen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie lichaamsdelen:
• mond: om te eten, drinken, proeven, bijten, praten
• ogen: om te kijken, slapen
• oren: om te horen
• neus: om te ruiken

WT.178 Begrijpen K2 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen lichaams(onder)delen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lichaams(onder)delen:
het hoofd, de wang, de arm, de buik, de voet, het been, de knie, de hand, de rug, de
mond, het oog, het oor, de neus, het haar, de lip, de tong, de tand, de duim, de pink, de
schouder, de teen, de vinger, huid

Te hanteren begrippen

het hoofd, de wang, de arm, de buik, de voet, het been, de knie, de hand, de rug, de
mond, het oog, het oor, de neus, het haar, de lip, de tong, de tand, de duim, de pink, de
schouder, de teen, de vinger

WT.179 Begrijpen K2 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen de functie van lichaamsdelen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie lichaamsdelen:
• mond: om te eten, drinken, proeven, bijten, praten
• ogen: om te kijken
• oren: om te horen
• neus: om te ruiken
• huid: om te voelen

Te hanteren begrippen

eten, drinken, proeven, bijten, praten, kijken, zien, horen, ruiken, voelen, knijpen, de
huid

WT.180 Begrijpen K3 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen lichaams(onder)delen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lichaams(onder)delen:
de kin, de hals, de nek, de middenvinger, de ringvinger, de wijsvinger, het zitvlak, de bil,
de elleboog, de navel, de oksel, de pols, de borst, de nagel, de huid, het lichaam

Te hanteren begrippen

de kin, de hals, de nek, het zitvlak, de bil, de elleboog, de navel, de oksel, de pols, de
borst, de nagel, het lichaam

WT.181 Begrijpen K3 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen lichaamsdelen en organen van de mens.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lichaamsdelen en organen:
• hart
• longen
• maag
• spieren
• botten

Te hanteren begrippen

het hart, de longen, de maag, de spier, het bot

WT.182 Begrijpen K3 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Beschrijven de functie van lichaamsdelen en organen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie van lichaamsdelen en organen:
• het hart: om het bloed rond te pompen
• de longen: om te ademen
• de maag: om voedsel te verteren
• de spieren: om te bewegen
• de botten: om het lichaam te verstevigen
• de huid: om te voelen, ademen en warmteregulatie

Te hanteren begrippen

bewegen, steunen, ademen, de hartslag, voelen

WT.183 Gebruiken K3 KO 3.3.3

Lokaliseren lichaamsdelen en organen op het eigen lichaam.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lokaliseren:
aanduiding en benaming

WT.184 Engageren K1 K2 K3 KO 3.3.1; KO 3.3.2; KO 3.3.3

Tonen hun kennis van lichaamsdelen in verschillende contexten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Lichaamsdelen, organen en weefsels

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Roel tekent een mens en let erop dat hij alle zichtbare lichaamsdelen zoals armen,
    benen, handen en voeten, correct weergeeft.
• Mira beweegt haar armen en benen tijdens de L.O. les en benoemt de verschillende
    lichaamsdelen die ze gebruikt.

WT.185 Begrijpen K3 L1 L2 KO 3.3.1; KO 3.3.2; L4 3.3.2

Herkennen het bovenste deel van het spijsverteringskanaal.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Spijsverteringsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Spijsverteringskanaal:
Voedsel wordt in de mond gekauwd en met speeksel gemengd, zodat het daarna naar
de maag kan gaan om verder te worden verwerkt.

Te hanteren begrippen

de tand, het speeksel, kauwen, slikken, de maag

WT.186 Begrijpen L3 L4 3.3.1; L4 3.3.2

Herkennen de weg die voedsel aflegt door het lichaam.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Spijsverteringsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Weg van voedsel:
Voedsel komt na het doorslikken in de slokdarm en daarna in de maag. In de maag en de
darmen wordt het voedsel omgezet in kleinere, bruikbare stoffen (verteerd) die in het
bloed worden opgenomen. Wat je niet kan gebruiken, wordt via de darmen afgevoerd.

Te hanteren begrippen

de slokdarm, verteren, de darm, het voedsel, de stof, de anus

WT.187 Begrijpen L4 L4 3.3.1; L4 3.3.2

Beschrijven de functie van de delen van het spijsverteringsstelsel.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Spijsverteringsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie van de delen:
• spijsvertering: transport en verwerking van voeding voor het lichaam. Het voedsel
    wordt afgebroken zodat het lichaam hier later energie en bouwstoffen uit kan
    halen.
• de mond: start van spijsvertering, kauwen en speeksel toevoegen
• de slokdarm: duwt het eten naar de maag
• de maag: kneedt het eten en voegt maagsappen toe (vertering)
• de dunne darm: zorgt voor verdere vertering (suikers kleiner maken) en opname
    van voedingstoffen in het bloed
• de lever: maakt het bloed proper en maakt gal die helpt in de darmen om vetten uit
    voedsel te verteren.
• de dikke darm: haalt vocht uit de voedingsresten
• de endeldarm: slaat de uitwerpselen op totdat je naar het toilet gaat. Als de
    endeldarm vol is, geeft hij een signaal dat je naar het toilet moet.
• de anus: Hier gaan de uitwerpselen het lichaam uit.

Te hanteren begrippen

de spijsvertering, de mond, de slokdarm, de maag, de dunne darm, de lever, de dikke
darm, de endeldarm, de anus

WT.188 Gebruiken K3 L1 L2 L3 L4 KO 3.3.3; L4 3.3.3

Lokaliseren de delen van het spijsverteringsstelsel en route van de spijsvertering op het lichaam(schema).

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Spijsverteringsstelsel

WT.189 Engageren K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 3.3.1; KO 3.3.2; KO 3.3.3; L4 3.3.1; L4 3.3.2; L4 3.3.3

Tonen hun kennis van het spijsverteringsstelsel in verschillende contexten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Spijsverteringsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Dieter luistert naar een verhaaltje over een kind dat zoveel honger heeft dat zijn
    maag begint te knorren en herkent dit gevoel uit eigen ervaring.
• Johanne praat met haar klasgenoten over een vriend met een
    blindedarmontsteking en vraagt zich af hoe belangrijk de blindedarm eigenlijk is.

WT.190 Begrijpen K1 KO 3.3.2

Herkennen hoe het lichaam beweegt.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bewegen:
• buigen en strekken
• draaien

WT.191 Begrijpen K2 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen hoe het lichaam beweegt.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bewegen:
• buigen en strekken
• draaien

Te hanteren begrippen

buigen, strekken, draaien, bewegen, de arm, het been

WT.192 Begrijpen K3 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen de delen van het skelet.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Het skelet:
bestaat uit schedel en botten

Te hanteren begrippen

de schedel, de spier, het bot, steunen

WT.193 Begrijpen L1 L2 L4 3.3.1; L4 3.3.2

Beschrijven de functies van verschillende delen van het skelet.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functies van delen:
• schedel: beschermt de hersenen en vormt de structuur voor het gezicht
• botten in de ledematen: zorgen voor beweging en geven stevigheid aan armen en
    benen
• wervelkolom: houdt het lichaam rechtop en geeft ondersteuning aan de rug
• ribbenkast: beschermt het hart en de longen.

Te hanteren begrippen

de ledematen, het skelet, de hersenen, beschermen, de wervelkolom

WT.194 Gebruiken K3 L1 L2 KO 3.3.3; L4 3.3.3

Lokaliseren de delen van het skelet op het lichaam(schema).

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Delen skelet:
de schedel, de botten

WT.195 Begrijpen L3 L4 3.3.2

Herkennen de delen van het skelet.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Delen skelet:
de armen (de bovenste ledematen), de benen (de onderste ledematen), de beenderen,
de wervelkolom, de wervel, de ribben, de ribbenkast, het borstbeen, het schouderblad,
de heup, het bekken

Te hanteren begrippen

de beenderen, de wervelkolom, de wervel, de ribben, de ribbenkast, het borstbeen, het
schouderblad, de heup, het bekken

WT.196 Begrijpen L4 L4 3.3.1; L4 3.3.2

Beschrijven de algemene functies van het skelet.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functies skelet:
• beschermen: Het skelet beschermt belangrijke organen.
• steunen: Het skelet biedt een stevige structuur voor het hele lichaam en geeft vorm
    aan het lichaam.
• bewegen: Botten zijn verbonden met spieren, waardoor het lichaam kan bewegen.

Te hanteren begrippen

beschermen, steunen, bewegen, het skelet

WT.197 Gebruiken L3 L4 L4 3.3.3

Lokaliseren de delen van het skelet op het lichaam(schema).

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

WT.198 Begrijpen K3 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen de basisfunctie van spieren voor beweging.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functies spieren:
• werken samen met botten om beweging mogelijk te maken
• trekken samen om armen en benen te laten bewegen
• zitten aan botten vast

Te hanteren begrippen

de spier, bewegen

WT.199 Gebruiken K3 L1 L2 KO 3.3.1; KO 3.3.2; L4 3.3.1; L4 3.3.2

Analyseren bij het uitvoeren van eenvoudige bewegingen de werking van spieren en botten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Analyseren:
• welke lichaamsdelen bewegen bij simpele activiteiten
• de spieren of botten die helpen bij het uitvoeren van deze bewegingen

WT.200 Begrijpen L3 L4 3.3.1; L4 3.3.2

Beschrijven de werking van gewrichten en spieren voor het buigen en strekken van lichaamsdelen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Werking gewrichten en spieren:
• knie: buigt en strekt het been, belangrijk voor lopen, zitten en staan
• elleboog: zorgt voor het buigen en strekken van de arm
• schouder: zorgt voor de bewegingsvrijheid van de arm in meerdere richtingen
• enkel: helpt bij stabiliteit en beweging van de voet, belangrijk bij lopen en rennen
• heup: zorgt voor beweging en stabiliteit bij lopen en zitten
• pols: zorgt voor buig-, strek- en draaibewegingen van de hand
• spieren: spieren trekken samen om beweging in gewrichten mogelijk te maken

Te hanteren begrippen

het gewricht, buigen, strekken, de beweging, de spieren

Voorbeelden

Siska legt uit dat tijdens het springen haar beenspieren en kniegewrichten samenwerken
om haar knie te buigen en weer te strekken.

WT.201 Gebruiken L3 L4 3.3.1; L4 3.3.2

Analyseren bij het uitvoeren van complexe bewegingen de samenwerking van gewrichten en spieren.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Complexe bewegingen:
Het buigen en strekken van het gewricht helpt om dagelijkse bewegingen uit te voeren.

WT.202 Begrijpen L4 L4 3.3.1; L4 3.3.2

Beschrijven hoe spieren, botten en pezen samenwerken om beweging mogelijk te maken.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Samenwerken:
• Spieren trekken samen en werken samen met botten om beweging mogelijk te
    maken.
• Pezen verbinden spieren aan botten en maken het mogelijk dat spieren de botten
    kunnen bewegen.

Te hanteren begrippen

de pees, de kracht, samenwerking

Voorbeelden

• Gino vertelt dat pezen ervoor zorgen dat zijn spieren kracht kunnen uitoefenen op
    zijn botten, waardoor hij kan bewegen.
• Bianca legt uit dat de samenwerking tussen haar spieren en botten ervoor zorgt dat
    haar armen en benen soepel kunnen bewegen.

WT.203 Gebruiken L4 L4 3.3.1; L4 3.3.2

Analyseren in praktische activiteiten de werking van de pezen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Werking pezen:
• Bij het optillen van een voorwerp vormen pezen de verbinding tussen spieren en
    botten voor deze beweging.
• bewegingen waarbij pezen, spieren en botten samenwerken: tillen, gooien, lopen,
    springen, traplopen, buigen en strekken van de arm
• Pezen vergemakkelijken het uitvoeren van dagelijkse bewegingen.

WT.204 Engageren K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 3.3.1; KO 3.3.2; L4 3.3.1; L4 3.3.2

Tonen hun kennis over het skelet en de spieren in verschillende contexten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Skelet en spieren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Luuk verzorgt in de huishoek een pop met een gebroken arm en legt uit dat botten
    stevigheid geven aan het lichaam en kunnen breken bij een harde val.
• Mika neemt deel aan een bewegingscircuit en merkt op dat bij elke oefening
    verschillende spieren en botten worden gebruikt, zoals haar beenspieren bij het
    springen en haar armspieren bij het klimmen.

WT.205 Begrijpen K1 KO 3.3.2

Herkennen de ademhaling.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

WT.206 Begrijpen K2 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen de ademhaling.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

ademen

WT.207 Begrijpen K3 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen de delen en de functie van het ademhalingsstelsel.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie ademhalingsstelsel:
Inademen door de neus of de mond. Deze lucht gaat naar de longen. Uitademen door
neus of mond.

Delen ademhalingsstelsel:
neus, mond, longen

Te hanteren begrippen

de longen, de neus, de mond

WT.208 Gebruiken K3 L1 KO 3.3.3

Lokaliseren de delen van het ademhalingsstelsel op het lichaam(schema).

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Delen ademhalingsstelsel:
mond, neus, longen

WT.209 Begrijpen L2 L6 3.3.2

Herkennen de route van lucht door het ademhalingsstelsel.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

De route:
• Lucht komt het lichaam binnen via de neus of mond.
• De lucht stroomt via de luchtpijp naar de longen.
• De longen nemen zuurstof op, die het lichaam nodig heeft.

Te hanteren begrippen

de luchtwegen

WT.210 Begrijpen L3 L4 L6 3.3.2

Herkennen de functie van het ademhalingsstelsel.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie ademhalingsstelsel:
• Ademhalen zorgt ervoor dat het lichaam zuurstof binnenkrijgt, wat nodig is voor het
    goed functioneren van de organen.
• Zuurstof geeft het lichaam energie om te bewegen, te denken en te groeien.
• Bij het uitademen worden afvalstoffen afgevoerd.

Te hanteren begrippen

ademhalen, de energie, inademen, uitademen, de afvalstof, de zuurstof

WT.211 Begrijpen L5 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Beschrijven het mechanisme van ademhalen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Ademhalen:
• inademen: Lucht komt via de neus of mond binnen en stroomt via de luchtpijp naar
    de longblaasjes in de longen, waar zuurstof wordt opgenomen in het bloed.
• uitademen: Koolstofdioxide (CO₂) verlaat het lichaam via de luchtwegen.
• mechanisme: Bij het inademen bewegen de ribben en het middenrif om de longen
    ruimte te geven. Bij uitademen ontspannen deze en wordt de lucht naar buiten
    geduwd.

Te hanteren begrippen

de mondholte, de neusholte, de keelholte, de luchtpijp, de rib, het middenrif, de
ademhaling, de keel, de longen

WT.212 Begrijpen L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2; L6 3.2.17

Beschrijven de functie van het ademhalingsstelsel in termen van gasuitwisseling.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie ademhalingsstelsel:
• Ademhalen zorgt ervoor dat het lichaam zuurstof opneemt en koolstofdioxide
    afgeeft.
• Zuurstof komt via de luchtwegen in de longen, wordt opgenomen in de longblaasjes
    en gaat van daaruit het bloed in, zodat het naar de organen kan worden
    getransporteerd.
• Koolstofdioxide (CO₂: een afvalstof) wordt vanuit het bloed afgevoerd naar de
    longen en verlaat het lichaam bij het uitademen.

Te hanteren begrippen

de koolstofdioxide, het longblaasje, het bloed

WT.213 Gebruiken L5 L6 L6 3.3.3

Lokaliseren de delen van het ademhalingsstelsel en de route van de ademhaling op het lichaam(schema).

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

WT.214 Begrijpen L6 GO!-doel

Beschrijven de invloed van roken en luchtvervuiling op het ademhalingsstelsel.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Invloed roken en luchtvervuiling:
• Roken en luchtvervuiling kunnen de longen beschadigen en het ademhalen
    bemoeilijken.
• Schadelijke stoffen uit rook en vervuilde lucht komen in de longen terecht en
    kunnen problemen veroorzaken.

Te hanteren begrippen

roken, de luchtvervuiling, de longschade

WT.215 Engageren L6 GO!-doel

Reflecteren over hun kennis om longgezondheid te beschermen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Ademhalingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Longgezondheid:
• impact van roken en luchtvervuiling op longen
• rookverbod
• eigen rol en acties om gezondheid te bevorderen

Te hanteren begrippen

de gezonde leefomgeving, de verantwoordelijkheid

WT.216 Begrijpen K1 KO 3.3.2

Herkennen bloed.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Denis herkent bloed bij het prikken.
• Anke krijgt een schaafwond en merkt het bloed op dat uit haar huid komt.

WT.217 Begrijpen K2 KO 3.3.2

Herkennen bloed.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

het bloed

WT.218 Begrijpen K3 L1 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen het hart als belangrijk deel van de bloedsomloop.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Hart:
Klopt constant om bloed door het lichaam te pompen zodat we kunnen spelen en
bewegen.

Te hanteren begrippen

het hart, de hartslag

WT.219 Begrijpen L2 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Herkennen dat bloedvaten bloed door het lichaam transporteren.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bloedvaten:
• Buisjes in het lichaam die bloed overal naartoe brengen.
• Het hart pompt bloed door deze bloedvaten zodat het hele lichaam bloed krijgt.

Te hanteren begrippen

het bloedvat

WT.220 Begrijpen L3 L4 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Beschrijven hoe het hart, bloed en bloedvaten samenwerken om zuurstof en voedingsstoffen door het lichaam te vervoeren.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Samenwerken:
Het hart pompt bloed door de slagaders. Het bloed brengt zuurstof en voedingsstoffen
(die het uit de darmen haalt) naar de organen via bloedvaten. Het bloed komt via aders
terug naar het hart en brengt afvalstoffen terug mee.

Te hanteren begrippen

de zuurstof

WT.221 Begrijpen L5 GO!-doel

Illustreren waarom bloedgroepen belangrijk zijn.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Belang:
Er zijn verschillende bloedgroepen.
Bij geven van bloed is het belangrijk dat de ontvanger het juiste soort bloed krijgt.

WT.222 Begrijpen L5 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Herkennen de organen die betrokken zijn bij de bloedsomloop.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Organen:
hart, bloedvaten, slagaders, aders, haarvaten, longen

Te hanteren begrippen

het haarvat, de ader, de slagader, de bloedvaten

WT.223 Begrijpen L5 L6 3.3.2

Beschrijven de functie en structuur van het hart.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie:
• Het hart pompt zuurstofrijk bloed naar de spieren en organen.

Structuur:
• de kamers en de kleppen

Te hanteren begrippen

de kamer, de klep

WT.224 Begrijpen L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2; L6 3.2.17

Beschrijven de functie van de bloedsomloop.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie:
• De bloedsomloop zorgt voor het transport van zuurstof van de longen naar de
    lichaamscellen en voert koolstofdioxide (CO₂) terug naar de longen om uit te
    ademen.
• De bloedsomloop vervoert belangrijke stoffen en verwijdert afvalstoffen door het
    hele lichaam.
• Bloeddruk is de kracht die het bloed uitoefent op de wanden van de bloedvaten
    door de pompende werking van het hart.

Te hanteren begrippen

de bloedsomloop, de bloeddruk, de koolstofdioxide, de voedingsstof, de afvalstof

WT.225 Begrijpen L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2; L6 3.2.17

Beschrijven de werking van de bloedsomloop.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Werking:
• De bloedsomloop is de beweging van bloed door het lichaam, aangedreven door de
    samentrekkingen van het hart.
• Grote bloedsomloop: Het zuurstofrijke bloed stroomt van het hart naar de organen
    en weefsels in het lichaam en keert als zuurstofarm bloed terug naar het hart.
• Kleine bloedsomloop: Het zuurstofarme bloed stroomt van het hart naar de longen
    om zuurstof op te nemen en koolstofdioxide af te geven, waarna het als zuurstofrijk
    bloed terugkeert naar het hart.
• Bij grote inspanningen ga je sneller ademen zodat er meer zuurstoftoevoer is naar
    de spieren.

Te hanteren begrippen

het zuurstofarm bloed, het zuurstofrijk bloed, de grote bloedsomloop, de kleine
bloedsomloop, de koolstofdioxide

WT.226 Gebruiken L5 L6 L6 3.3.3

Tekenen de delen van de bloedsomloop en de route van het bloed.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Tekenen:
schema

WT.227 Gebruiken K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 3.3.3; L6 3.3.3

Lokaliseren de delen van het hart en de route van de bloedsomloop op het lichaam(schema).

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

WT.228 Engageren K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 3.3.1; KO 3.3.2; L6 3.3.1; L6 3.3.2; L6 3.2.17

Tonen hun kennis van de bloedsomloop in verschillende contexten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Bloedsomloop

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Basten neemt deel aan een bewegingsspel en voelt na het rennen zijn hartslag in
    zijn pols. Hij merkt op dat zijn hart sneller klopt en legt uit dat dit komt doordat het
    bloed sneller door zijn lichaam stroomt om zuurstof naar zijn spieren te brengen.
• Héloïse leest een verhaal over een hartstilstand en bespreekt met haar klasgenoten
    hoe het hart en de bloedsomloop essentieel zijn voor het transport van zuurstof en
    voedingsstoffen door het lichaam.

WT.229 Begrijpen K1 KO 3.3.2

Herkennen de vijf zintuigen en bijbehorende lichaamsdelen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lichaamsdeel en zintuigen:
oog: zien
oor: horen
neus: ruiken
tong: proeven
huid: voelen

WT.230 Begrijpen K2 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen de vijf zintuigen en bijbehorende lichaamsdelen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lichaamsdeel en zintuigen:
oog: zien
oor: horen
neus: ruiken
tong: proeven
huid: voelen

Te hanteren begrippen

het oog, het oor, de neus, de tong, de huid

WT.231 Begrijpen K2 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen dat elk zintuig een specifieke waarneming heeft.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Specifieke waarneming:
De ogen helpen ons te zien.
De oren helpen ons te horen.
De neus helpt ons te ruiken.
De tong helpt ons te proeven (zoet en zuur).
De huid helpt ons te voelen.

Te hanteren begrippen

zien, horen, ruiken, proeven, voelen

WT.232 Gebruiken K1 K2 K3 KO 3.3.3

Lokaliseren de 5 zintuigen en de bijhorende lichaamsdelen op het lichaam(schema).

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

WT.233 Begrijpen K3 L1 KO 3.3.1; KO 3.3.2

Herkennen dat zintuigen samenwerken bij dagelijkse activiteiten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Samenwerken:
• Zien, ruiken en proeven werken samen bij het eten.
• Zien en horen werken samen bij het spelen.

Te hanteren begrippen

samenwerken, eten, spelen

WT.234 Begrijpen L2 L3 L6 3.3.2

Herkennen dat zintuigen prikkels ontvangen uit de omgeving.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Prikkels:
geluiden, beelden, geuren, smaken, materialen die verschillend aanvoelen

Te hanteren begrippen

het geluid, het beeld, de geur, de smaak, zoet, zout, zuur, zacht, hard, ruw, luid, stil,
kleur, vorm, beweging, licht, donker

WT.235 Gebruiken K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 KO 3.3.1; L6 3.3.2

Gebruiken hun zintuigen om prikkels in de omgeving te onderscheiden.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Prikkels onderscheiden:
verschillen in geluiden, beelden, geuren, gevoel en smaken

WT.236 Begrijpen L3 GO!-doel

Herkennen de basissmaken en hoe de tong helpt bij proeven.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Basissmaken:
De smaakpapillen op de tong onderscheiden zoet, zout, zuur en bitter.

Te hanteren begrippen

bitter, de tong

WT.237 Gebruiken L3 L4 GO!-doel

Onderscheiden basissmaken.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Basissmaken:
zoet
zuur
zout
bitter

WT.238 Begrijpen L5 L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Beschrijven de functie van zintuigen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie:
• Zintuigen zetten prikkels om in signalen en sturen deze naar de hersenen via
    zenuwen om waar te nemen wat we zien, horen, ruiken, proeven en voelen.
• Zintuigen helpen het lichaam te reageren op prikkels.

Te hanteren begrippen

de zintuigen, de prikkel, het signaal, de hersenen, de waarneming, de zenuw, reageren,
de omgeving, het gevaar

WT.239 Begrijpen L5 L6 3.3.2

Beschrijven de structuur en werking van het oor en het proces van horen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Structuur en werking:
Geluidsgolven worden opgevangen door de oorschelp, gaan door de gehoorgang en
doen het trommelvlies en gehoorbeentjes bewegen. Het slakkenhuis zet dit om in
signalen naar de hersenen.

Te hanteren begrippen

het trommelvlies, het gehoorbeentje, het slakkenhuis, de gehoorzenuw, de geluidsgolf

WT.240 Begrijpen L5 L6 3.3.2

Beschrijven de structuur en werking van de tong en het proces van proeven.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Structuur en werking:
De smaakpapillen op de tong onderscheiden basissmaken (zoet, zout, zuur, bitter en
umami). Smaakstoffen binden zich aan smaakpapillen en sturen signalen naar de
hersenen.

Te hanteren begrippen

de basissmaak, umami, het speeksel

WT.241 Begrijpen L6 L6 3.3.2

Beschrijven de structuur en werking van het oog en het proces van beeldvorming.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Structuur en werking:
Het oog vangt licht op en vormt een beeld op het netvlies. De pupil en iris regelen de
hoeveelheid licht. Het netvlies zet het beeld om in signalen die via de zenuwen naar de
hersenen worden gestuurd.

Te hanteren begrippen

het netvlies, de oogzenuw, de pupil, de iris

WT.242 Begrijpen L6 L6 3.3.2

Beschrijven de structuur en werking van de neus en het proces van ruiken.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Structuur en werking:
Geuren worden ingeademd en opgenomen in de neusholte. Geurstoffen binden zich aan
reukzenuwen en gaan als signalen naar de hersenen.

Te hanteren begrippen

de neusholte, de reukzenuw, inademen

WT.243 Begrijpen L6 L6 3.3.2

Beschrijven de structuur en werking van de huid en het proces van voelen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Structuur en werking:
De huid bevat zenuwuiteinden die aanraking, druk, temperatuur en pijn waarnemen. De
huid beschermt het lichaam en helpt bij warmteregulatie.

Te hanteren begrippen

de aanraking, de temperatuur, de druk, de pijn

WT.244 Begrijpen L6 L6 3.3.2

Beschrijven de samenwerking tussen zintuigen en hersenen bij complexe waarnemingen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Samenwerking:
Zintuigen werken samen met de hersenen om complexe waarnemingen te maken.
Zintuigen sturen signalen naar de hersenen, waar de informatie wordt geïntegreerd voor
een volledige waarneming.

Te hanteren begrippen

de samenwerking

WT.245 Begrijpen L6 GO!-doel

Illustreren hulpmiddelen voor zintuigen die minder goed functioneren.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Hulpmiddelen:
ondersteunen het functioneren van zintuigen.
versterken of vervangen een functie, zodat mensen met zintuiglijke beperkingen ook
kunnen waarnemen

Te hanteren begrippen

de bril, de lens, het hoorapparaat, slechtziend, slechthorend, het hulpmiddel

WT.246 Gebruiken L5 L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Analyseren zintuiglijke waarnemingen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zintuigelijke waarnemingen:
• gebruik van verschillende zintuigen
• invloed van prikkels (geluid, licht, geur en textuur) op ervaring/ stemming.
• Specifieke zintuiglijke waarneming verandert als andere zintuigen worden beperkt.
• reactie lichaam

Te hanteren begrippen

de concentratie, de afleiding, de textuur, de emotionele reactie, de herinnering

Voorbeelden

• Liza experimenteert met het luisteren naar een verhaal, eerst zonder en daarna met
    een blinddoek. Ze beschrijft hoe het wegnemen van visuele prikkels haar
    concentratie en begrip beïnvloedt.
• Alma voelt met gesloten ogen aan verschillende materialen en vergelijkt hoe de
    textuur aanvoelt zonder zicht, in vergelijking met wanneer ze het materiaal ook kan
    zien.

WT.247 Engageren K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 3.3.1; KO 3.3.2; L6 3.3.1; L6 3.3.2

Tonen hun kennis van de zintuigen in verschillende contexten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Waarneming

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Roos vertelt tijdens een schilderactiviteit over de verschillende kleuren verf die ze
    heeft gebruikt en beschrijft hoe de vormen en texturen van haar schilderij eruitzien.
• Johan maakt een wandeling door het bos en gebruikt zijn zintuigen om de omgeving
    te verkennen. Hij beschrijft de kleuren en vormen van bladeren, luistert naar het
fluiten van vogels, voelt de ruwe schors van bomen en ruikt de geur van
paddenstoelen.

WT.248 Begrijpen K3 L1 L2 GO!-doel

Herkennen de hersenen als het denkcentrum van het lichaam.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Centraal zenuwstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

De hersenen:
zijn het deel van het lichaam waarmee we kunnen denken en leren

Te hanteren begrippen

de hersenen

WT.249 Begrijpen L3 L6 3.3.2

Herkennen dat de hersenen ons helpen om op prikkels te reageren.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Centraal zenuwstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Reageren:
reacties op wat we zien, horen of voelen

Te hanteren begrippen

reageren

Voorbeelden

• Ulrike begint te glimlachen wanneer ze haar lievelingsliedje hoort. Haar hersenen
    herkennen het geluid en laten haar reageren met een blij gevoel.
• Raf voelt dat het water te heet is en trekt meteen zijn hand terug. Zijn hersenen
    geven een signaal om te reageren en zichzelf te beschermen.

WT.250 Gebruiken K3 L1 L2 L3 L4 L6 3.3.3

Lokaliseren de hersenen op een lichaam(schema).

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Centraal zenuwstelsel

WT.251 Begrijpen L4 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Herkennen de samenwerking tussen hersenen, ruggenmerg en zenuwen om het lichaam te laten reageren.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Centraal zenuwstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Samenwerking:
Signalen (die binnenkomen via de waarneming) worden door de zenuwen via het
ruggenmerg naar de hersenen gestuurd en keren nadien vanuit de hersenen via het
ruggenmerg en de zenuwen terug naar de spieren.

Te hanteren begrippen

de zenuw, de prikkel, het signaal

Voorbeelden

Jeroen zegt: “Mijn ogen zien de bal. Dat signaal gaat naar mijn hersenen. Die zeggen
‘opzij!’ en sturen dat signaal naar de spieren. Mijn spieren bewegen mijn benen en ik
stap opzij”

WT.252 Begrijpen L5 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Herkennen de delen van het centraal zenuwstelsel.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Centraal zenuwstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Delen:
ruggenmerg
kleine hersenen
grote hersenen
hersenstam

Te hanteren begrippen

het ruggenmerg, de kleine hersenen, de grote hersenen, de hersenstam, het
zenuwstelsel

WT.253 Gebruiken L5 L6 L6 3.3.3

Lokaliseren de delen van het centraal zenuwstelsel op een lichaamsschema.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Centraal zenuwstelsel

WT.254 Begrijpen L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Beschrijven de functies van de hersenen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Centraal zenuwstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functies:
• verwerken van zintuiglijke prikkels
• besturen van gedrag, geheugen, bewustzijn en emoties
• aansturen van de stelsels

WT.255 Engageren L1 L2 L3 L4 L5 L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Tonen hun kennis van centraal zenuwstelsel in verschillende contexten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Centraal zenuwstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Nienke bespreekt tijdens een les over veiligheid en reflexen hoe het zenuwstelsel
    ervoor zorgt dat ze haar hand automatisch terugtrekt wanneer ze per ongeluk iets
    warms aanraakt.
• Eli merkt tijdens een sportles op dat zijn lichaam automatisch reageert wanneer hij
    een bal naar zich toe ziet komen. Hij legt uit dat zijn zenuwstelsel signalen
    doorstuurt naar zijn spieren, zodat hij de bal snel kan vangen zonder er eerst over
    na te denken.

WT.256 Begrijpen K2 K3 L1 L2 KO 3.1.2; L6 3.3.1; L6 3.3.2

Herkennen de uiterlijke delen van het voortplantingsstelsel bij de mens.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Uiterlijke delen:
vulva
penis

Te hanteren begrippen

de vulva, de penis

WT.257 Begrijpen L3 L4 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Herkennen de voorplantingsfunctie van voortplantingsorganen bij volwassenen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Voortplantingsorganen:
Volwassenen hebben voortplantingsorganen die het krijgen van kinderen mogelijk
maken. Deze organen zijn verschillend bij mannen en vrouwen.

Te hanteren begrippen

de voortplanting, de man, de vrouw

WT.258 Begrijpen L5 L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Herkennen de delen van het voortplantingsstelsel bij de vrouw.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Delen voortplantingsstelsel:
vulva
vagina
clitoris
eierstokken
baarmoeder
baarmoederhals
eileiders
eicel
schaamlippen

Te hanteren begrippen

de vagina, de clitoris, de eierstok, de eicel, de baarmoeder, de baarmoederhals, de
eileider, de schaamlip

WT.259 Begrijpen L5 L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Herkennen de delen van het voortplantingsstelsel bij de man.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Delen voortplantingsstelsel:
penis
voorhuid
zaadleider
urinebuis
zaadblaasje
prostaat
bijbal
teelbal
balzak
sperma
zwellichaam
eikel

Te hanteren begrippen

de voorhuid, de zaadleider, de urinebuis, het zaadblaasje, de prostaat, de bijbal, de
teelbal, de balzak, de penis, het zwellichaam, de eikel, het sperma

WT.260 Begrijpen L5 L6 L6 3.3.2

Beschrijven de functie van het voortplantingsstelsel.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie:
productie van eicellen en zaadcellen, bevruchting, ontwikkeling van de baby, de
geboorte

WT.261 Begrijpen L5 L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Beschrijven de fases van de geslachtelijke voortplanting bij de mens.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

de erectie, de zaadlozing, de menstruatie, de bevruchting, het embryo, de foetus, de
zwangerschap, de geboorte, de eicel, de zaadcel

WT.262 Gebruiken L5 L6 L6 3.3.3

Lokaliseren de delen van het voortplantingsstelsel op een lichaamsschema.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

WT.263 Gebruiken L5 L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Analyseren de veranderingen tijdens de puberteit en het belang van persoonlijke hygiëne.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

de puberteit, de hygiëne, de verandering, de verzorging

WT.264 Engageren L5 L6 L6 3.3.1; L6 3.3.2

Reflecteren op de betekenis van lichamelijke veranderingen tijdens de puberteit.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Voortplantingsstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Betekenis:
• de veranderingen in het lichaam
• het belang van privacy
• respect voor persoonlijke ruimte

WT.265 Begrijpen L5 GO!-doel

Herkennen de functies van hormonen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Hormoonstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie:
• groei
• verandering
• emoties

WT.266 Begrijpen L6 GO!-doel

Beschrijven de functies van hormonen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Hormoonstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Functie:
• groei
• verandering
• emoties

WT.267 Gebruiken L5 L6 GO!-doel

Geven het effect van hormonen op hun lichaam weer.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Hormoonstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Effect:
• groei
• verandering

WT.268 Engageren L5 L6 GO!-doel

Tonen hun kennis van hormonen in verschillende contexten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Hormoonstelsel

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Baskir neemt deel aan een klasgesprek over de puberteit en legt uit dat de acné die
    bij zijn broer van 13 jaar heel goed zichtbaar is te maken heeft met hormonen in de
    puberteit.
• Emma zegt tegen Ella tijdens de speeltijd: “Maak je geen zorgen over Fien die de
    laatste tijd dikwijls onverwacht boos wordt. Het hoort bij de puberteit.”

WT.269 Begrijpen L5 L6 L6 3.2.9; L6 3.2.12; L6 3.3.2

Herkennen dat er verschillende soorten cellen zijn die verschillende taken in het lichaam hebben.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Cellen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Verschillende soorten cellen:
• de ene vormen huid, de andere spieren en nog andere botten
• Elke cel is belangrijk voor onze gezondheid.

Te hanteren begrippen

de cel

WT.270 Gebruiken L5 L6 L6 3.2.9; L6 3.2.12; L6 3.3.2

Analyseren het belang van cellen.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Cellen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Belang:
• de bouwstenen van het lichaam
• herstellen van weefsel, het zorgen voor groei

WT.271 Engageren L5 L6 L6 3.2.9; L6 3.2.12; L6 3.3.2

Tonen hun kennis van cellen in verschillende contexten.

Wetenschap en techniek › Het menselijk lichaam › Fysieke functies van het menselijk lichaam › Cellen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Merel legt tijdens een gesprek over ziekten uit dat cellen in het immuunsysteem
    vechten tegen virussen om het lichaam gezond te houden. Ze vergelijkt dit met
    soldaten die indringers bestrijden.
• Bram bespreekt waarom gezonde voeding en voldoende rust belangrijk zijn om
    cellen sterk te houden. Hij legt uit dat vitamines en mineralen helpen bij het herstel
    van cellen en dat slaap ervoor zorgt dat cellen energie kunnen vernieuwen.