Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

IT.023 Begrijpen K1 K2 GO!-doel

Illustreren elementaire handelingen om diverse digitale apparaten te bedienen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Elementaire handelingen:
• aanzetten, uitzetten, een app openen, sluiten
• starten, stoppen

IT.024 Begrijpen K3 GO!-doel

Benoemen courante digitale apparaten.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

de tablet, de smartphone, de computer, de laptop, de televisie, de printer, de
afstandsbediening, het fototoestel, de camera, de microfoon, de robot

IT.025 Begrijpen K3 GO!-doel

Illustreren elementaire handelingen om diverse digitale apparaten te bedienen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Elementaire handelingen:
• aanzetten, uitzetten, een app openen, sluiten
• starten, stoppen
• tikken, slepen
• vegen (swipen)
• (Digitale) knoppen bedienen van courante digitale apparaten

Te hanteren begrippen

starten, stoppen, aanzetten, uitzetten, vegen (swipen), openen, sluiten, tikken, slepen

Voorbeelden

Elementaire handelingen:
• Een digitale tv bedienen via een afstandsbediening door op play, pauze of
    volumeknop te duwen bij een filmpje of verhaal.
• Een programmeerbare robot bedienen door op de juiste pijltjes te duwen.

IT.026 Gebruiken K1 K2 K3 GO!-doel

Gebruiken elementaire digitale vaardigheden bij courante digitale apparaten.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

IT.027 Begrijpen L1 L2 L4 8.2.2

Illustreren eenvoudige handelingen bij digitale systemen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Digitale systemen:
• invoer- en uitvoerapparaten
• pictogrammen (geluid, batterij)
Eenvoudige handelingen:
• functioneel gebruik

Voorbeelden

Functioneel gebruik:
• Mia typt met het virtueel toetsenbord of ze gebruikt het touchscreen.
• Joost gebruikt een koptelefoon bij het bekijken van een muziekfilmpje: hij ziet wat
    er gebeurt op het scherm, hij hoort geluid via koptelefoon. Hij weet hoe hij het
    filmpje moet starten, pauzeren en stoppen.
• Jes weet hoe ze de app moet openen en sluiten.
• Tamara merkt dankzij het batterijpictogram dat de batterij bijna leeg is

IT.028 Begrijpen L2 L4 8.2.1

Herkennen een bestand.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bestand:
Digitale informatie die je kunt opslaan, openen of bewerken.

Te hanteren begrippen

het bestand, de informatie, de tekst, het beeld, de video, het geluid, het programma

IT.029 Gebruiken L2 L3 L4 L6 8.2.4

Bepalen het bestandstype.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bestandstype:
• tekst
• beeld
• geluid
• video
• programma

Bepalen:
via openen van bestand

IT.030 Begrijpen L2 L4 8.2.3

Illustreren eenvoudige handelingen bij digitale systemen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Digitale systemen:
werken met bestanden:
• openen, opslaan, sluiten, verwijderen
• duidelijke, herkenbare bestandsnaam

IT.031 Begrijpen L3 L4 L4 8.2.3

Illustreren eenvoudige handelingen bij digitale systemen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Digitale systemen:
eenvoudig bestandsbeheer in bestaande mappenstructuur van het systeem:
• bestanden en mappen zoeken
• kopiëren
• exporteren
• terugvinden

IT.032 Begrijpen L4 L4 8.2.3

Illustreren eenvoudige handelingen bij digitale systemen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Digitale systemen:
werken met bestanden: downloaden, uploaden

IT.033 Begrijpen L5 L6 8.2.3

Illustreren het belang van frequent gebruikte extensies.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Extensies:
Een bestandsextensie is een reeks letters die aan het einde van een bestandsnaam
staat, gescheiden door een punt. Deze extensie geeft aan wat voor soort bestand het is
en welk programma het kan openen.

Voorbeelden

Extensies:
• .docx: Microsoft Word-document
• .pdf: PDF-bestand (Portable Document Format)
• .pptx: Microsoft PowerPoint-presentatie
• .xlsx: Microsoft Excel-spreadsheet
• .zip: gecomprimeerd archiefbestand
• .mp4: veelgebruikt videobestand
• .jpg: veelgebruikt afbeeldingsformaat
• .gif: geanimeerde afbeelding

IT.034 Begrijpen L5 L6 L6 8.2.2; L6 8.2.3

Illustreren eenvoudige handelingen bij digitale systemen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Digitale systemen:
eenvoudig bestandsbeheer in aangereikte mappenstructuur:
• duidelijke bestandsnamen gebruiken
• bestanden opslaan in de juiste map of cloudmap
• verwijderen van overbodige of foute bestanden
• aanmaken van mappen
• hernoemen van mappen en bestanden
• terughalen van verwijderde bestanden

IT.035 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L5 L6 L4 8.2.3; L6 8.2.2; L6 8.2.3

Gebruiken eenvoudige handelingen bij digitale systemen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

IT.036 Begrijpen K2 K3 GO!-doel

Illustreren het basisgebruik van een toetsenbord.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Toetsenbord:
een fysiek of virtueel

Basisgebruik:
• letters
• cijfers

Te hanteren begrippen

de letter, het cijfer

IT.037 Begrijpen L1 L2 L4 8.2.2

Illustreren het basisgebruik van een toetsenbord.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Toetsenbord:
een fysiek of virtueel

Basisgebruik:
• letters
• cijfers
• leestekens: ! ? .

Te hanteren begrippen

het leesteken, het punt, het vraagteken, het uitroepteken, het toetsenbord

IT.038 Begrijpen L3 L4 L4 8.2.2

Illustreren het basisgebruik van een toetsenbord.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Toetsenbord:
een fysiek of virtueel

Basisgebruik:
• letters
• cijfers
• leestekens: ! ? . , : ; < > = + -

Te hanteren begrippen

de komma, het dubbele punt, de puntkomma

IT.039 Begrijpen L5 L6 L6 8.2.1

Illustreren het vlot gebruik van een toetsenbord.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Toetsenbord:
een fysiek of virtueel

Vlot gebruik:
• letters: ç, ë, é, è, ê, à
• cijfers
• leestekens: ! ? . , : ; < > = + - “ ‘
• speciale tekens: @, #, /, (, ), €, %
• toetsencombinaties

Te hanteren begrippen

het apenstaartje (at), het hekje (hashtag), het accent, de apostrof, de schuine streep
(slash), de dubbele aanhalingstekens

Voorbeelden

Toetsencombinaties:
Ctrl A (alles selecteren), Ctrl C (kopiëren), Ctrl X (knippen), Ctrl V (plakken), Ctrl Z
(ongedaan maken)

IT.040 Begrijpen L6 L6 8.2.1; L6 8.2.4

Illustreren het aanpassen van eenvoudige systeeminstellingen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Systeeminstellingen:
• taalinstellingen aanpassen
• wifi aan/uit zetten
• weergave- instellingen aanpassen (bv. volume harder of zachter zetten, helderheid
    van het scherm aanpassen, lettergrootte aanpassen, ‘mute’ aan/uitzetten, camera
    of telefoon selecteren in app)

IT.041 Gebruiken L6 L6 8.2.1; L6 8.2.4

Passen eenvoudige systeeminstellingen aan.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Aanpassen:
volgens eigen behoefte

IT.042 Gebruiken K3 L1 L2 L3 L4 L4 8.2.2

Gebruiken invoer- en uitvoerapparaten, met inbegrip van het toetsenbord, functioneel.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gebruiken:
• basisgebruik van het toetsenbord
• basisgebruik van invoer- en uitvoerapparaten

Voorbeelden

Functioneel basisgebruik van het toetsenbord:
Anja maakt enkele wiskunde-oefeningen op haar tablet.
Functioneel basisgebruik van invoer- en uitvoerapparaten
• Stef, Lisa en Kadir gebruiken een microfoon om hun muzikale creatie op te nemen
    en regelen het volume.
• Sam gebruikt een koptelefoon om naar het luisterverhaal te luisteren
• De klas bekijkt een instructiefilmpje op het smartboard.
• Selim scant een QR-code met een tablet
• De leraar projecteert een film via de beamer op een witte muur.

IT.043 Gebruiken L5 L6 L6 8.2.1

Gebruiken invoer- en uitvoerapparaten, met inbegrip van het toetsenbord, doelgericht.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gebruiken:
• vlot gebruik van toetsenbord: voldoende snel en voldoende nauwkeurig
• vlot gebruik van invoer- en uitvoerapparaten
• Instellen van invoer- en uitvoerapparaten

Voorbeelden

Doelgericht en vlot gebruik toetsenbord:
Jonathan werkt aan een spreekbeurt. Terwijl hij informatie uit een bron verwerkt,
gebruikt hij vlot Ctrl+C en Ctrl+V om relevante tekstfragmenten te kopiëren en te
plakken. Wanneer hij merkt dat hij per ongeluk een stuk tekst heeft verwijderd, herstelt
hij dit met Ctrl+Z. Hij selecteert tekst met behulp van het toetsenbord om woorden
vet of schuin te zetten.
Doelgericht en vlot gebruik invoer- en uitvoerapparaten:
• Liesl gebruikt een touchscreen om sneller iets te kunnen tekenen en een
    toetsenbord om een langere tekst te typen.
• Reduan gebruikt een printer om een affiche af te drukken.
• Zeger kiest ervoor om zijn foto’s op het smartboard te tonen zodat iedereen het
    goed kan zien.
• Patricia gebruikt een scanner om een pagina uit een boek snel naar haar vriendin te
    kunnen sturen.
Instellen van invoer- en uitvoerapparaten:
principe van ‘plug and play':
• een hoofdtelefoon aansluiten (en controleren of het werkt)
• een externe camera of microfoon aansluiten (en controleren of het werkt)
• een toetsenbord aansluiten (en controleren of het werkt)

IT.044 Engageren K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 L4 8.2.2; L6 8.2.1

Hanteren invoer- en uitvoerapparaten zorgzaam.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Digitale geletterdheid

IT.045 Begrijpen L1 L4 8.2.4

Begrijpen de functie van een digitale zoektool.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Zoektools:
Google, DuckduckGo, Ecosia, Wikipedia, YouTube, webshop

IT.046 Gebruiken L1 L2 L4 8.2.4

Gebruiken een digitale zoektool om informatie te verzamelen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gebruiken:
met aangereikte zoektermen

IT.047 Begrijpen L3 L4 L4 8.2.4

Illustreren zoekstrategieën om digitale bronnen te raadplegen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zoekstrategie:
zonder gebruik van taalmodel/prompt
• formuleren van zoekvraag: weten dat je eerst moet weten wat je zoekt en waarom
    je het zoekt
• kiezen van zoektool: weten dat er verschillende zoektools bestaan om informatie te
    vinden
• formuleren van zoekopdracht: weten dat je een zoekopdracht duidelijk en gericht
    moet formuleren
• beoordelen van zoekresultaten: weten dat niet alle zoekresultaten bruikbaar en
    correct zijn en kennismaken met een aantal criteria voor selectie

Te hanteren begrippen

de zoekmachine, de zoekvraag, de zoekopdracht, het zoekresultaat

IT.048 Begrijpen L4 L4 8.2.4

Illustreren mogelijkheden bij de formulering van een digitale zoekopdracht.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Formulering:
zoeken met:
• trefwoorden
• combinaties van trefwoorden
• filters
• afbeeldingen
• klikken op links

Te hanteren begrippen

het trefwoord, de link, de filter, de afbeelding

IT.049 Gebruiken L3 L4 L4 8.2.5

Gebruiken een zoekstrategie vanuit de principes van computationeel denken.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gebruiken:
• onder begeleiding
• ontwerpen
• toepassen

Voorbeelden

Senne kiest een lievelingsdier waar hij informatie moet over opzoeken: de dolfijn. Aan
de hand van het bordschema kiest hij volgende 3 deelvragen (‘decompositie’): Wat eten
dolfijnen? Waar leven ze? Hoe communiceren ze? Samen met de leraar schrijft hij de
verschillende stappen op die hij in een logische volgorde moet zetten (‘algoritmisch
denken’). De leraar helpt ook bij het verfijnen van de zoektermen (geen zinnen maar
termen: ‘abstractie’) en bij het afbakenen van zoekplekken: kindvriendelijke websites en
zoekmachine. Wanneer Senne op een deelvraag geen goed antwoord vindt, helpt de
leraar nadenken over hoe Senne het anders zou kunnen aanpakken (‘iteratief denken’).

IT.050 Begrijpen L5 L6 8.2.5

Beschrijven artificiële intelligentie.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Artificiële intelligentie (AI):
Een systeem dat menselijke intelligentie nabootst: het vermogen om te leren,
redeneren, problemen op te lossen en beslissingen te nemen.
AI wordt vaak aangedreven door ‘machine learning’, waarbij algoritmen patronen in
grote hoeveelheden gegevens (input) herkennen (processing) en voorspellingen
(output) doen.

Te hanteren begrippen

de artificiële intelligentie

IT.051 Gebruiken L5 L6 L6 8.2.8

Geven toepassingen van artificiële intelligentie.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Toepassingen:
• spraakherkenning
• vertaaltools
• aanbevelingssysteem

Voorbeelden

Toepassingen:
• Spraakherkenning: Ondertitels die automatisch gegenereerd worden bij een
    filmpje.
• Vertaaltools: Zinnen in het Engels naar het Nederlands vertalen via een vertaaltool
• Aanbevelingssyteem: Muziek die automatisch wordt voorgesteld omdat die lijkt op
    hun favoriete nummers.

IT.052 Begrijpen L5 L6 L6 8.2.6

Illustreren zoekstrategieën voor het verfijnen van de digitale zoekopdracht in functie van het beoogde zoekresultaat.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Digitale zoekopdracht:
• Via een ‘zoekmachine’
• Via een AI-tool/taalmodel (door de school ter beschikking gesteld)
• Bijsturen

Te hanteren begrippen

bijsturen, de zoekstrategie, de prompt, de AI-assistent

Voorbeelden

Via een zoekmachine of via een AI-tool:
• Samira zoekt een recept voor tiramisu via een zoekmachine
• Chloë vraagt op basis van de ingrediënten in de koelkast aan een AI-tool om een
    recept samen te stellen
• Javier zoekt via een zoekmachine verschillende mooie afbeeldingen ter illustratie
    van zijn spreekbeurt “waarom zijn bijen belangrijk?”.
• Fairous formuleert een specifieke prompt voor een AI-tool omdat ze een icoon
    nodig heeft van een groene hond waarvan een oor en een staart ontbreekt.

IT.053 Gebruiken L5 L6 L6 8.2.6

Gebruiken een zoekstrategie vanuit de principes van computationeel denken.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gebruiken:
• zelfstandig
• ontwerpen
• toepassen
• bijsturen indien nodig

Voorbeelden

Jonas moet info zoeken voor een spreekbeurt over vulkanen. Hij denkt na over welke
zoekmachine (Google) en welke zoektermen hij zal gebruiken. Hij splitst hiertoe de taak
op in 3 delen (‘decompositie’): wat zijn vulkanen, hoe werken ze en waar ze komen ze
voor? Als blijkt dat de zoektermen te breed zijn gaat hij die versmallen. Jonas typt bv.
niet zomaar ‘vulkaan’ als zoekopdracht maar kiest de kern van de vraag (“hoe werkt een
vulkaan”) en laat overbodige woorden weg (‘abstractie’). Bij de resultaten zitten enkele
te moeilijke teksten en verkeerde info (‘debuggen’). Die gebruikt hij niet.

IT.054 Engageren L5 L6 L6 8.2.8

Reflecteren op artificieel gegenereerde antwoorden.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Artificieel gegenereerde antwoorden:
• verkregen informatie
• gehanteerde prompt/ gehanteerd taalmodel
• wanneer AI inzetten en wanneer niet

Voorbeelden

Esra weet dat je niet zomaar voor om het even welke zoekopdracht beroep moet doen
op AI omdat dit veel energie verbruikt en dus een grotere ecologische impact heeft dan
opzoeken via een zoekmachine. Ze gebruikt AI enkel bij complexe vragen die anders
tientallen zoekopdrachten zouden vereisen.

IT.055 Begrijpen K3 L1 L2 L4 8.2.4

Herkennen digitale bronnen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Herkennen:
bruikbaarheid

IT.056 Begrijpen L3 L4 L4 8.2.4

Herkennen digitale bronnen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Herkennen:
• bruikbaarheid
• correctheid

IT.057 Begrijpen L5 L6 L6 8.2.7

Herkennen digitale bronnen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Herkennen:
• bruikbaarheid
• correctheid
• betrouwbaarheid

IT.058 Gebruiken K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 L4 8.2.4; L6 8.2.7

Evalueren digitale bronnen.

ICT › Digitale informatievaardigheid › Informatiegeletterdheid