WT.297 Begrijpen L5

Illustreren effecten van krachten op beweging.

Wetenschap en techniek › Natuurkundige verschijnselen › Natuurkundige verschijnselen › Kracht en beweging

Leeftijd: 10-11 jaar
Handelingswerkwoord: Illustreren
Verwerkingsaspect: Begrijpen — declaratieve kennis — weten wat
Minimumdoelen: L6 3.5.1; L6 3.5.2; L6 3.5.7
In de PDF: pagina 94,95

Leerlijn

Illustreren effecten van krachten op beweging.

MIA
Effecten:
• versnelling: Als de kracht in dezelfde richting als de beweging werkt, wordt de
    snelheid groter.
• vertraging: Een kracht die tegengesteld aan de beweging werkt (weerstand),
    veroorzaakt afremming.
• verandering van richting: Krachten die niet in lijn zijn met de huidige beweging
    kunnen de richting van een object veranderen.
• beweging vanuit stilstand: Een kracht kan een stilstaand object in beweging
    brengen.

Te hanteren begrip
de weerstand

Voorbeelden
Vertraging:
• Zeger ondervindt heel veel weerstand bij het fietsen tegen de wind in.
• Tamara ondervindt dat ze sneller kan zwemmen met zwempak dan met kleren aan.
• Sander legt uit dat zijn fiets afremt doordat een remblokje tegen het draaiende wiel
    drukt.

Hangt samen met

Vlag LL.098 Voeren een onderzoek uit. K3,L1,L2,L3,L4,L5,L6
Vlag WT.411 Voeren een eerlijk, wetenschappelijk – technologisch onderzoek. L5,L6

Gekoppelde minimumdoelen bij het onderwerp “Natuurkundige verschijnselen”

KO

De kleuters kennen
3.5.1 de volgende begrippen met betrekking tot
natuurkundige verschijnselen:
• de zon, de lamp, licht, donker, de schaduw, de
    spiegel;
• het stopcontact, de batterij;
• aantrekken, afstoten, de magneet, magnetisch.
3.5.2 licht: de lichtbron, de reflectie.
3.5.3 geluid: hard, zacht.
3.5.4 magnetisme
• eigenschappen van magneten: aantrekken, afstoten.

De kleuters kunnen
3.5.5 magnetische en niet-magnetische materialen
onderscheiden.

L4

De leerlingen kennen
3.5.1 de volgende begrippen:
• de kracht, de massa;
• de plaats, de beweging, de snelheid, de weerstand,
    versnellen, vertragen, de richting;
• de energie, de energie-omzetting;
• de thermische energie, de temperatuur;
• de geluidsbron, de luidspreker, de toonhoogte, hoog,
    laag, de trilling;
• het magnetisme, de noordpool, de zuidpool, de
    magnetische kracht, de magnetische polen, het
    magnetisch veld, het kompas;
• de aggregatietoestand, vast, vloeibaar, gasvormig,
    smelten, stollen, verdampen, condenseren, het
    smeltpunt, het kookpunt.
3.5.2 kracht en beweging:
• de relatie tussen kracht en de verandering van de
    beweging bij een bepaalde massa;
• de relatie tussen massa en de verandering van de
    beweging bij een bepaalde kracht.
3.5.3 energie en energievormen:
• bewegingsenergie;
    < vb. windenergie >
• thermische energie.
    < vb. zonne-energie >
3.5.4 licht: rechtlijnige beweging.
3.5.5 geluid:
• ontstaan van geluid: trilling;

L6

De leerlingen kennen
3.5.1 de volgende begrippen:
• het gewicht, de druk, de weerstand;
    < vb. verschil in weerstand bij beweging in lucht of
    water >
• de energieomzetting;
• reflecteren, absorberen, doorlaten;
• de stroomkring, de geleider, de isolator, de spanning,
    de stroomsterkte

                                      .
3.5.2 kracht en beweging:
• het onderscheid tussen gewicht en massa;
• gewicht als kracht en massa als maat voor de
    hoeveelheid materie van een bepaalde stof;
• effecten van krachten: verandering van
    bewegingstoestand.
3.5.3 energie:
• kernenergie;
• elektrische energie;
• chemische energie.
    < vb. biomassa, fossiele energie >
3.5.4 licht: reflecteren, absorberen en doorlaten van licht.
3.5.5 geluid: de relatie tussen geluidssterkte en afstand
tot de geluidsbron.
3.5.6 elektrische verschijnselen:
• elektrische schakeling, stroomkring;

• toonhoogte of frequentie;
• geluidssterkte.
3.5.6 magnetisme:
• polen, noordpool, zuidpool, magnetische kracht;
• aarde als magneet.
3.5.7 aggregatietoestanden:
• de faseovergangen;
• de relatie tussen temperatuur en faseovergangen.

• geleiders, isolatoren;
• symbolen bij het voorstellen van een eenvoudige
    schakeling: energiebron, verbruiker, geleider,
    schakelaar.
    < vb. energiebron: batterij, verbruiker: lamp >
3.7.9 de werking van technische systemen op basis van
kennis over natuurkundige verschijnselen.

De leerlingen kunnen
3.5.7 natuurkundige verschijnselen onderzoeken met
behulp van de onderzoekscyclus.