Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

MV.001 Begrijpen K1 K2 K3 L4 6.1.1

Drukken een eigen beleving van artistieke en muzische creaties uit.

Muzische vorming › Muzisch waarnemen - betekenis › Muzisch waarnemen - betekenis

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Artistieke creaties:
een gevarieerd aanbod uit verschillende periodes (historische context) en uit de hele
wereld (geografische context)

Muzische creaties:
van klasgenoten

Voorbeelden

• Sam neuriet opgewekt mee met een lied.
• Katia en Ilse spelen een scène van de voorstelling van het kleutertheater na in de
    poppenhoek.

MV.002 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L5 L6 L4 6.1.1

Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch waarnemen - betekenis › Muzisch waarnemen - betekenis

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Artistieke creatie:
een gevarieerd aanbod uit verschillende periodes (historische context) en uit de hele
wereld (geografische context)

Muzische creatie:
van zichzelf en klasgenoten
Betekenis:
• onderwerp
• bedoeling
• eigen interpretatie

Te hanteren begrippen

de fantasie, het gevoel, de betekenis, het onderwerp, de boodschap, de bedoeling, de
sfeer

MV.003 Begrijpen L3 L4 L4 6.1.2

Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties.

Muzische vorming › Muzisch waarnemen - betekenis › Muzisch waarnemen - betekenis

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Kunststromingen en artistieke creaties:
• muziek: componisten en muziekstijlen
• beeld: beeldende kunstenaars en kunststromingen
• drama: artistieke creaties en genres
• dans: choreografen en dansstijlen
• media: audiovisuele kunstenaars en kunststromingen

Voorbeelden

Componisten:
Vivaldi, Mozart, Louis Armstrong, Nina Simone, The Beatles
Muziekstijlen:
klassieke muziek, pop, rock
Beeldende kunstenaars:
Van Gogh, Permeke, Kahlo, Magritte, Picasso
Kunststromingen beeld:
prehistorische kunst, kunst uit de oudheid, Arabische kunst, Europese schilderkunst
Artistieke creaties drama:
de sprookjes van de gebroeders Grimm en Hans C. Andersen, de Griekse mythen
Genres drama:
rollenspel, hoorspel, poppentheater, komedie
Choreografen:
Sidi Larbi Cherkaoui, Evelien Maes
Dansstijlen:
hip hop, ballet, jazzdans, volksdans
Audiovisuele kunstenaars:
de gebroeders Lumière, Spielberg, Adil El Arbi en Bilall Fallah
Kunststromingen media:
vroege fotografie, pop art, de stomme film

MV.004 Begrijpen L5 L6 L6 6.1.2

Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties.

Muzische vorming › Muzisch waarnemen - betekenis › Muzisch waarnemen - betekenis

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Kunststromingen en artistieke creaties:
• muziek: componisten en muziekstijlen
• beeld: beeldende kunstenaars en kunststromingen
• drama: artistieke creaties en genres
• dans: choreografen en dansstijlen
• media: audiovisuele kunstenaars en kunststromingen

Voorbeelden

Componisten:
Bach, Saint-Saëns, Bernstein, Queen, Stromae, Buena Vista Social Club
Muziekstijlen:
folk, country, blues, jazz
Beeldende kunstenaars:
Bruegel, Rubens, Delvoye, Rodin, Zaha Hadid, Banksy
Kunststromingen beeld:
Afrikaanse kunst, beeldhouwkunst, hedendaagse kunst
Artistieke creaties drama:
volksverhalen, legendes en sagen
Genres drama:
tragedie, opera, improvisatietheater, slam poetry
Choreografen:
Anna Teresa De Keersmaeker, Ish Ait Hamou
Dansstijlen:
breakdance, wals, tango, moderne dans
Audiovisuele kunstenaars:
Henri Cartier Bresson, Stephan Vanfleteren, Fien Troch
Kunststromingen media:
performance art, surrealisme

MV.005 Begrijpen L5 L6 L6 6.1.1

Beschrijven de betekenis van een artistieke creatie.

Muzische vorming › Muzisch waarnemen - betekenis › Muzisch waarnemen - betekenis

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Betekenis:
• maatschappelijke context
• geografische context
• historische context

Voorbeelden

Betekenis:
• Rosas danst ‘rosas’ van choreografe Anne Teresa De Keersmaeker:
      maatschappelijke context: vrouwelijkheid en identiteit
      geografische context: Belgische kunstuiting
      historische context: danscreatie daterend van 1983; grondlegger van de
      Vlaamse hedendaagse dans
• ‘De boerenbruiloft’ van Pieter Bruegel:
      maatschappelijke context: Bruegel toonde gewone mensen die samen feest
      vierden. Dat was nieuw, want kunst ging in die tijd meestal over rijke of heilige
      personen.
      geografische context: Het tafereel speelt zich af op het Vlaamse platteland
      historische context: In de 16e eeuw waren er veel veranderingen en conflicten.
      Toch koos Bruegel ervoor om het dagelijks leven van boeren te schilderen.

MV.006 Begrijpen L5 L6 GO!-doel

Duiden de waarde van kunst voor zichzelf en de samenleving.

Muzische vorming › Muzisch waarnemen - betekenis › Muzisch waarnemen - betekenis

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

de emotie, de creativiteit, de esthetiek, de schoonheid, de kunst

Voorbeelden

Waarde voor zichzelf:
• Kunst helpt me mijn gevoelens te uiten.
• Door films te kijken leer ik nieuwe werelden kennen.
Waarde voor de samenleving:
• Kunst laat ons genieten van schoonheid.
• Kunst doet ons nadenken over belangrijke zaken.

MV.007 Gebruiken K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 GO!-doel

Participeren aan een brede waaier van kunstervaringen.

Muzische vorming › Muzisch waarnemen - betekenis › Muzisch waarnemen - betekenis

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Odin houdt een kunst- en cultuurpaspoort bij waarin hij noteert welke
    voorstellingen, musea en concerten hij heeft bezocht en voegt er zijn eigen
    tekeningen en reflecties aan toe.
• Lynn neemt deel aan een theaterproject op school en documenteert haar
    ervaringen in een kunstportfolio met foto’s, aantekeningen over haar rol en wat ze
    heeft geleerd over acteren.

MV.008 Gebruiken K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 GO!-doel

Gebruiken gepast gedrag tijdens kunstbeleving.

Muzische vorming › Muzisch waarnemen - betekenis › Muzisch waarnemen - betekenis

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Kunstbeleving:
bezoeken van voorstelling of tentoonstelling

Voorbeelden

• Tijdens een theaterbezoek zorgt Jochem ervoor dat hij stil is tijdens de voorstelling,
    zijn telefoon uitzet en pas applaudisseert op de juiste momenten om respect te
    tonen voor de acteurs.
• Romee bezoekt een kunsttentoonstelling en houdt gepaste afstand van de
    schilderijen en beelden. Ze praat zachtjes met haar vrienden en raakt de
    kunstwerken niet aan.

MV.009 Begrijpen K1 KO 6.2.2

Herkennen bouwstenen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• klankkleur: omgevingsgeluiden, enkele materialen
• dynamiek: harde en zachte geluiden
• ritme: lange en korte geluiden

MV.010 Begrijpen K2 K3 KO 6.2.1; KO 6.2.2; KO 6.2.3; KO 6.2.4; KO 6.2.5

Herkennen bouwstenen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• klankkleur: omgevingsgeluiden, enkele materialen
• klankkleur: enkele instrumenten
• klankkleur: verschillende soorten stemmen
• dynamiek: harde en zachte geluiden
• ritme: lange en korte geluiden.
• ritme: eenvoudige ritmepatronen
• tempo: snelle en langzame ritmische en melodische patronen
• melodie: hoge en lage tonen

Te hanteren begrippen

Klankkleur:
de klank, het geluid, de muzikant, het instrument, de handtrom, de triangel, de
tamboerijn, de fluit, de trompet, de gitaar, de piano, de zanger(es), de stem, alleen,
samen, de dirigent
Dynamiek:
hard, luid, zacht, stil, luider worden, stiller worden, de stilte
Ritme:
kort, lang
Tempo:
snel, langzaam, traag
Melodie:
hoog, laag, het lied, de toon

Voorbeelden

Ritme (kort/lang):
De leerkracht geeft een tik op een triangel. Sofiane luistert met gesloten ogen en
houdt zijn hand omhoog zolang de klank duurt.
Tempo:
De kinderen rennen bij het horen van een snel tempo en stappen bij een traag
tempo.

MV.011 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.2.1; L4 6.2.2; L4 6.2.3; L4 6.2.4; L4 6.2.6

Herkennen bouwstenen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• klankkleur: omgevingsgeluiden, enkele materialen
• klankkleur: enkele instrumenten
• klankkleur: verschillende soorten stemmen
• dynamiek: variaties in dynamiek
• ritme: ritmepatronen
• ritme: metrum
• tempo: variaties in tempo
• melodie: melodielijn

Te hanteren begrippen

Klankkleur:
de woodblock, de toeter, de sleebel, de boomwhacker, de xylofoon
de saxofoon, de viool, de hoge stem, de lage stem
Ritme:
het ritme, de maat
Tempo:
het tempo, versnellen, vertragen
Melodie:
de melodie

Voorbeelden

Ritme (maat):
Margaux stapt op de maat van een muziekstuk.
Dynamiek:
Bij passages in een muziekstuk die geleidelijk luider klinken, gaat Ishra over van op de
tippen lopen naar met zwaardere passen lopen.

MV.012 Begrijpen L3 L4 L4 6.2.1; L4 6.2.5

Herkennen bouwstenen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• melodie: de toonhoogte
• vorm: herhaling en contrast

Te hanteren begrippen

de herhaling, het contrast, de strofe, het refrein, de toonhoogte

Voorbeelden

Melodie (toonhoogte):
De leerkracht speelt een reeks van drie tonen (hoog-hoog-laag). Lore legt het patroon
na met de corresponderende kaarten.
Vorm:
Benjamin steekt de hand op bij de herhaling van een melodisch patroon in een lied.

MV.013 Begrijpen L5 L6 L6 6.2.1; L6 6.2.2; L6 6.2.3; L6 6.2.5; L6 6.2.6; L6 6.2.7; L6 6.2.8; L6 6.2.9

Herkennen bouwstenen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• klankkleur: families van instrumenten
• klankkleur: samenklank
• ritme: ritmepatronen
• ritme: metrum
• dynamiek: variaties in dynamiek
• tempo: versnellen, vertragen, onderbrekingen
• melodie: melodielijn
• vorm: eenvoudige muziekvormen

Te hanteren begrippen

Vorm:
het canon, de melodische lijn, het motief
Klankkleur:
de samenklank, de solo, het ensemble, het orkest, de fanfare, het trio, het kwartet,
de componist, de koebel, het Orff-instrument, het blaasinstrument, het
snaarinstrument, het strijkinstrument, het slaginstrument, de cello, de dwarsfluit, de
hoorn, de trombone, eenstemmig, meerstemmig
Bouwstenen muziek:
het ritme, het tempo, de dynamiek, de vorm, de structuur, de klankkleur, de melodie

Voorbeelden

Vorm:
Rebecca luistert naar een rondo en noteert met letters de vorm ABACAD waarbij A
het terugkerend refrein is.

MV.014 Gebruiken K1 K2 K3 GO!-doel

Bootsen geluiden en klanken na.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Nabootsen:
• met de stem
• met instrumenten

MV.015 Gebruiken K1 K2 K3 KO 6.2.4

Zingen eenvoudige melodieën met aangepast stembereik.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Creëren

MV.016 Gebruiken K2 K3 KO 6.2.3

Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een gevoel, situatie, sfeer of verhaal
• focus op één vooraf verkende bouwsteen: klankkleur, dynamiek, tempo

Voorbeelden

Klankkleur:
Alle kinderen zingen samen met de leraar enthousiast een lied over Halloween.
Enkele kleuters maken griezelige geluiden tijdens het lied.
Dynamiek:
Mert maakt samen met zijn klasgenoten geluiden bij een spannend verhaal. Hij
bootst de wind na door hard te blazen en de voetstappen door zacht op de trom te
slaan.

MV.017 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L6 6.2.4

Zingen melodieën met aangepast stembereik.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Creëren

MV.018 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L4 6.2.2; L4 6.2.3; L4 6.2.4

Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een ervaring, gevoel, idee, situatie, sfeer, verhaal of fantasie
• focus op één vooraf verkende bouwsteen: klankkleur, dynamiek, ritme, tempo

Voorbeelden

Ritme:
Liyanah, Sara en Stef begeleiden een lied met slaginstrumenten (focus op ritme).
Melodie:
De leerlingen componeren een muziekstukje met veel verschil tussen hoge en lage
passages.

MV.019 Gebruiken L5 L6 L6 6.2.4

Zingen meerstemmige melodieën met aangepast stembereik.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Creëren

MV.020 Gebruiken L5 L6 L6 6.2.3; L6 6.2.5; L6 6.2.6; L6 6.2.7; L6 6.2.8

Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Bouwstenen muziek › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een ervaring, gevoel, idee, situatie, sfeer, verhaal of fantasie
• focus op één of meerdere vooraf verkende bouwstenen: klankkleur, dynamiek,
    ritme, tempo, melodie, structuur/vorm, klankkleur, samenklank

Voorbeelden

Dynamiek en klankkleur:
Liyanah werkt met haar groepje aan een muziekstuk rond het thema ‘emoties’. Ze
zoeken uit welke materialen het best een bepaalde emotie vertolken. Ze verzinnen
vervolgens een situatie met verschillende emoties en zorgen bij de verklanking ook
voor contrast in dynamiek. Ze noteren hun compositie in een grafische partituur
voordat ze het presenteren voor de klas.
Ritme en melodie:
Albert voert een duplopartituur uit, waarbij hij verschillende kleuren en vormen
gebruikt om ritmes en tonen te herkennen en correct te spelen op boomwhackers.

MV.021 Begrijpen K1 KO 6.1.1; KO 6.1.2

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen muziek

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• musiceren
• experimenteren met klanken
• zingen: eenstemmige kinderliederen
• (actief) luisteren naar muziek

Vormgevingsmiddelen:
• instrumenten: materialen, zelfgemaakte instrumenten, muziekinstrumenten
• de stem, het lichaam

MV.022 Begrijpen K2 K3 KO 6.1.1; KO 6.1.2; KO 6.2.5

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen muziek

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• musiceren
• componeren: klankstuk, klankverhaal
• zingen: eenstemmige kinderliederen
• (actief) luisteren naar muziek

Vormgevingsmiddelen:
• instrumenten: materialen, zelfgemaakte instrumenten, muziekinstrumenten
• de stem, het lichaam

Te hanteren begrippen

de stem, het lied, de handtrom, de triangel, de tamboerijn, de fluit

MV.023 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.1.3; L4 6.1.4; L4 6.2.6

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen muziek

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• musiceren
• lied ritmisch begeleiden
• componeren: klankstuk, klankverhaal, muziekstuk
• zingen: eenstemmige kinderliederen
• (actief) luisteren naar muziek
• grafische partituur uitvoeren

Vormgevingsmiddelen:
• instrumenten: materialen, zelfgemaakte instrumenten, muziekinstrumenten
• grafische partituren
• de stem, het lichaam

Te hanteren begrippen

de woodblock, de toeter, de sleebel, de boomwhacker, de xylofoon

MV.024 Begrijpen L5 L6 L6 6.1.3; L6 6.1.4; L6 6.2.9

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen muziek

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• musiceren
• componeren (muziekstuk, lied op een bestaande melodie)
• zingen (éénstemmige liederen en canons)
• (actief) luisteren naar muziek
• grafische partituur maken
• grafische partituur uitvoeren

Vormgevingsmiddelen:
• instrumenten: materialen, zelfgemaakte instrumenten, muziekinstrumenten
• grafische partituren
• de stem, het lichaam

Te hanteren begrippen

musiceren, de grafische partituur, de koebel, de Orff-instrumenten

MV.025 Gebruiken K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 6.1.1; KO 6.1.2; L4 6.1.3; L4 6.1.4; L6 6.1.3; L6 6.1.4

Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muziek › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen muziek

MV.026 Begrijpen K1 KO 6.3.2; KO 6.3.3; KO 6.3.4

Herkennen bouwstenen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• lijn: lijnsoorten
• textuur
• kleur
• vorm: enkelvoudig

MV.027 Begrijpen K2 K3 KO 6.3.1; KO 6.3.2; KO 6.3.3

Herkennen bouwstenen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• lijn: lijnsoorten
• textuur
• licht: donker of licht, schaduw
• compositie: patronen

Te hanteren begrippen

de lijn, de dunne lijn, de dikke lijn, de stip, het punt, de stippenlijn, recht, gebogen,
hard, zacht, ruw, glad, scherp, grof, fijn, stekelig, het voelt als..., donker, licht, de
schaduw, het patroon, de kunstenaar, de schilder, het schilderij

MV.028 Begrijpen K2 K3 L1 L2 KO 6.3.1; KO 6.3.4

Herkennen bouwstenen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• kleur: primaire kleuren: rood, blauw, geel
• kleur: secundaire kleuren: oranje, groen, paars
• ruimte: plaats in een beeld
• vorm: enkelvoudig

Te hanteren begrippen

de kleur, rood, blauw, geel, oranje, groen, paars, wit, zwart, bruin, roze, grijs, rond,
recht, gebogen, dik, dun, groot, klein, het lijkt op…

MV.029 Begrijpen L1 L2 L4 6.3.2; L4 6.3.6

Herkennen bouwstenen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• lijn: omtreklijnen
• compositie: centrale of verspreide compositie
• compositie: symmetrie

Te hanteren begrippen

de rand

MV.030 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.3.1; L4 6.3.3; L4 6.3.5

Herkennen bouwstenen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• textuur: eenvoudige stofuitdrukking (3D)
• licht: soorten licht
• licht: lichtrichting
• licht: schaduw

Te hanteren begrippen

donzig, harig, mat, glanzend, gedimd, geribd, korrelig, fel, dof, de lichtbron, de
schaduw

Voorbeelden

Textuur (stofuitdrukking):
Tom bekijkt een muzische creatie van Sonja: een vis uit stof met uitgeknipte stukjes
aluminiumfolie erop gekleefd als schubben.

MV.031 Begrijpen L3 L4 L4 6.3.1; L4 6.3.4; L4 6.3.6; L4 6.3.7

Herkennen bouwstenen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• kleur: kleurnuance
• kleur: kleurcontrast
• ruimte: ruimtesuggestie in 2D - standpunt
• ruimte: ruimtesuggestie in 2D - horizon
• vorm: enkelvoudig
• vorm: samengesteld
• compositie: verschillende ordeningswijzen

Te hanteren begrippen

licht- ..., donker- ... , de licht(ere) kleur, de donker(dere) kleur, de primaire kleur, de
secundaire kleur, de koude en warme kleur, de horizon, de voorgrond, de
achtergrond, de diepte, het lijkt op... , dynamisch, stilstaand, open, gesloten, in de
hoogte plaatsen, in de breedte plaatsen, het geheel, het element (het onderdeel),
symmetrisch, asymmetrisch, horizontaal, verticaal, staand, liggend, het contrast, het
accent, de beeldhouwer

MV.032 Begrijpen L5 L6 L6 6.3.1; L6 6.3.2; L6 6.3.3; L6 6.3.4; L6 6.3.5; L6 6.3.6; L6 6.3.7; L6 6.3.8

Herkennen bouwstenen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• kleur: toon- en tintwaarden
• kleur: betekenis (functie en symboolwaarde)
• lijn: lijnstructuren, arcering
• textuur: stofuitdrukking (2D en 3D)
• licht: lichtrichting
• licht: schaduw
• ruimte: ruimtesuggestie in 2D: kikkerperspectief
• ruimte: ruimtesuggestie in 2D: vogelperspectief
• ruimte: ruimte-innemend (3D)
• ruimte: ruimte-doorstekend (3D)
• ruimte: ruimte-omvattend (3D)

Te hanteren begrippen

de tertiaire kleur, de complementaire kleur, de signaalkleur, de camouflagekleur, de
toonwaarde, de tintwaarde, de warme kleur, de koude kleur, onopvallend,
overheersend, de arcering, het silhouet, het perspectief, de kleurtint, de kleurtoon,
de driedimensionale vorm, de architect
Bouwstenen beeld:
de ruimte, de kleur, het licht, de textuur, de vorm, de compositie, de lijn

Voorbeelden

Textuur (stofuitdrukking 2D):
Erwin wil in een tekening de pels van de kat weergeven en gebruikt daarvoor een
fijne zwarte stift om de haartjes weer te geven.
Textuur (stofuitdrukking 3D):
Martha voelt aan de huid van de olifant die Seppe maakte in klei. Seppe kraste veel
huidplooien in de klei om de hoge leeftijd van de olifant vorm te geven.
Ruimte-innemend:
Een beeld in 1 stuk uit plasticine.
Ruimte-doorstekend:
Een stoksculptuur: leerlingen verbinden takken of satéstokjes met touw of lijm zodat
lijnen de ruimte ‘doorsteken’.
Ruimte-omvattend:
Een kartonnen doos omgebouwd tot kamer (miniatuur met meubels, ramen, …).

MV.033 Gebruiken K1 K2 K3 KO 6.3.2; KO 6.3.3; KO 6.3.4

Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een gevoel, situatie, sfeer of verhaal
• focus op één vooraf verkende bouwsteen: lijn, kleur, licht, textuur, vorm, ruimte,
    compositie

Voorbeelden

Lijn:
Evelien en Sander tekenen boosheid in een lijnenspel met houtskool.
Vorm:
David maakt fantasiedieren in zoutdeeg uit één stuk.

MV.034 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L4 6.3.2; L4 6.3.3; L4 6.3.4; L4 6.3.5; L4 6.3.6; L4 6.3.7

Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een ervaring, gevoel, idee, situatie, sfeer, verhaal of fantasie
• focus op één vooraf verkende bouwsteen: lijn, kleur, licht, textuur, vorm, ruimte,
    compositie

Voorbeelden

Kleur:
De kinderen boetseren een panter-ei en gebruiken contrasterende kleuren voor het
patroon van de vlekken.
Lijn:
De leerlingen maken met duidelijke omtreklijnen een eenvoudige tekening van een
speelse kat op een tafeltje. Ze gebruiken de tekening voor een zeefdruk.

MV.035 Gebruiken L5 L6 L6 6.3.3; L6 6.3.4; L6 6.3.5; L6 6.3.6; L6 6.3.7; L6 6.3.8

Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Bouwstenen beeld › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een ervaring, gevoel, idee, situatie, sfeer, verhaal of fantasie
• focus op één of meerdere vooraf verkende bouwstenen: lijn, kleur, licht, textuur,
    vorm, ruimte, compositie

Voorbeelden

Kleur en ruimte:
De leerlingen maken een tekening met vetkrijt vanuit het (kikker)standpunt van een
mier.
Ruimte en compositie:
De leerlingen verbeelden een bevroren moment door met ijzerdraad een ruimte-
doorstekende muzische creatie te maken.

MV.036 Begrijpen K1 KO 6.1.1; KO 6.1.2

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen beeld

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• boetseren
• tekenen
• schilderen
• drukken
• ruimtelijke constructies

MV.037 Begrijpen K2 K3 KO 6.1.1; KO 6.1.2; KO 6.3.5

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen beeld

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• boetseren
• tekenen
• schilderen
• drukken
• ruimtelijke constructies

Te hanteren begrippen

het potlood, het penseel, de verf, de stempel, het tekenpapier

MV.038 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.1.3; L4 6.1.4; L4 6.3.8

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen beeld

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• boetseren
• tekenen
• schilderen
• drukken
• ruimtelijke constructies

Te hanteren begrippen

de graffiti, de waterverf, de plakkaatverf, de houtskool, de natuurklei

MV.039 Begrijpen L5 L6 L6 6.1.3; L6 6.1.4; L6 6.3.9

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen beeld

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• boetseren
• tekenen
• schilderen
• drukken
• ruimtelijke constructies

Te hanteren begrippen

de optische illusie, beeldhouwen

MV.040 Gebruiken K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 6.1.1; KO 6.1.2; L4 6.1.3; L4 6.1.4; L6 6.1.3; L6 6.1.4

Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Beeld › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen beeld

MV.041 Begrijpen K1 KO 6.4.2; KO 6.4.3

Herkennen bouwstenen van drama.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• rol: eenvoudige rollen
• handeling en taal: stemgebruik

MV.042 Begrijpen K2 K3 KO 6.4.1; KO 6.4.2; KO 6.4.3; KO 6.4.4; KO 6.4.5

Herkennen bouwstenen van drama.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• rol: eenvoudige rollen en rolkenmerken
• handeling en taal: stemgebruik
• ruimte: een eenvoudige speelruimte
• structuur: eenvoudige scènes

Te hanteren begrippen

de rol, het decor, het kostuum, de acteur, de stem, verzinnen

MV.043 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.4.1; L4 6.4.2; L4 6.4.3; L4 6.4.4; L4 6.4.5

Herkennen bouwstenen van drama.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• rol: inleving in een personage en rolvastheid
• handeling en taal: lichaamstaal
• ruimte: de speelruimte in functie van het publiek
• tijd: timing (op het juiste moment inspelen op de ander)
• samenspel: aanvaarden wat de ander inbrengt en erop inspelen

Te hanteren begrippen

het personage, tot leven laten komen, de speler, de tegenspeler, de toneelschrijver,
drama, de mime, de scène, het script, het verhaal, de mimiek, het rekwisiet, de
schmink, de belichting, het geluid, het podium, het publiek

MV.044 Begrijpen L5 L6 L6 6.4.1; L6 6.4.2; L6 6.4.3; L6 6.4.4

Herkennen bouwstenen van drama.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• rol: transformatie in een personage
• handeling en taal: eenvoudig improvisatiespel
• samenspel: ‘ridderlijkheid’ in samenspel
• structuur: een scenario

Te hanteren begrippen

het rollenspel, de theatertekst, de monoloog, de dialoog, de tragedie, de komedie, de
pantomime, het scenario, de regisseur, het conflict, de scène, de actie, de
toeschouwer, de spot
Bouwstenen drama:
de rol, de handeling en taal, de ruimte, de structuur, de tijd, het samenspel

MV.045 Gebruiken K1 K2 K3 KO 6.4.2; KO 6.4.3

Spelen een personage.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Personage:
• een eenvoudige rol
• toepassing van eenvoudige rolkenmerken
• aanpassing van stemgebruik in functie van de rol

Voorbeelden

Rolkenmerken:
Zineb speelt een poes. Ze gebruikt volgende rolkenmerken: sluipen als een poes,
miauwen, kopjes geven en likken.
Stemgebruik:
Jeroom speelt een koning en gebruikt een diepe en nobele stem.

MV.046 Gebruiken K1 K2 K3 KO 6.4.4

Gebruiken een eenvoudige speelruimte.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Jimmy en Tessa bewegen hun poppen tijdens het poppenspel in de poppenkast.

MV.047 Gebruiken K1 K2 K3 KO 6.4.5

Spelen een eenvoudige scène.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

MV.048 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L4 6.4.2; L4 6.4.3

Spelen een personage.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Personage:
• zich inleven in een personage
• de rol vasthouden
• gebruiken lichaamstaal

Voorbeelden

Rol vasthouden:
Kaat speelt bakker en blijft in haar rol ook als andere kinderen erbij komen: “Wacht u
even, ik help u zo.” Ze reageert op gebeurtenissen vanuit de rol. Als de klant zegt dat
het brood te hard is, zegt ze: “Dan pak ik een ander voor u, die is verser.”

MV.049 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L4 6.4.4

Passen publieksbesef toe.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Publieksbesef:
• zich naar het publiek richten
• duidelijk spreken
• rekening houden met reacties van het publiek

MV.050 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L4 6.4.5

Spelen op het juiste moment in op de tegenspeler(s) (timing).

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

MV.051 Gebruiken L3 L4 GO!-doel

Versterken elkaar in het samenspel.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Nourdi en Jochen spelen een scène waarin ze samen een storm meemaken tijdens
een kampeertocht. Jourdi doet alsof hij de tent probeert vast te houden en roept:
“Help! De tent gaat vliegen!”. Jochen reageert meteen en sluit aan op de emotie en
actie van Jourdi: “O nee! Wacht, ik hou ‘m aan deze kant vast!”

MV.052 Gebruiken L5 L6 L6 6.4.3

Spelen een personage geloofwaardig.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

het rollenspel, de theatertekst

Voorbeelden

Mehmet speelt in een scène het personage van een oude, mopperige buurman die
boos wordt omdat kinderen te dicht bij zijn tuin spelen. Hij heeft een pet op en een
grijze pruik en leunt op een stok, beweegt langzaam, een beetje krom, met handen
op de rug of steunend op een stok, gebruikt een lage stem, fronst de wenkbrauwen,
trekt de mondhoeken omlaag, kijkt geïrriteerd.

MV.053 Gebruiken L5 L6 GO!-doel

Spelen op basis van een opgegeven plaats, personage en gevoel een scène (improvisatiespel).

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

improviseren

MV.054 Gebruiken L5 L6 GO!-doel

Gebruiken ridderlijkheid in het samenspel.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Zeger speelt een lakei en Ish de koning. De koning moet centraal staan in de scène,
want hij is jarig. Zeger probeert niet de aandacht te trekken, maar ondersteunt het
spel van de koning. Hij laat de koning het woord voeren, ook als het spannend of
grappig wordt. Als de koning even stilvalt, helpt de lakei door een logisch opstapje te
geven: “U wilde toch nog iets zeggen over het grote feest van vanavond?”

MV.055 Gebruiken L5 L6 L6 6.4.4

Gebruiken een eenvoudig scenario.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Bouwstenen drama › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Scenario:
• zelfontworpen
• bestaand
• vormgeving van een ervaring, gevoel, idee, situatie, sfeer, verhaal of fantasie

MV.056 Begrijpen K1 KO 6.1.1; KO 6.1.2

Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Technieken en vormgevingsmiddelen drama

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Technieken (werkvormen):
• dramaspel
• drama met materialen

Vormgevingsmiddelen:
• verkleedkleren
• attributen
• aankleding van de speelruimte

MV.057 Begrijpen K2 K3 KO 6.1.1; KO 6.1.2; KO 6.4.6

Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Technieken en vormgevingsmiddelen drama

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Technieken (werkvormen):
• dramaspel
• drama met materialen
• non – verbale spelvormen

Vormgevingsmiddelen:
• verkleedkleren
• attributen
• aankleding van de speelruimte

Te hanteren begrippen

verzinnen, het toneel, de verkleedkleren, de handpop, de vingerpop, het masker

Voorbeelden

• Delano speelt mee in ‘Doe alsof je een bosbewoner bent’. De kleuters krijgen een
    donkere doek om en takjes in hun haar. Er wordt een sfeervol muziekje opgezet
    en de leerkracht vertelt: “Je bent nu een bosbewoner. Je stapt in het bos. Je eet
    als een echte bosbewoner De bosbewoner valt in slaap in het stille, donkere
    bos...”
• Florine maakt met haar groep een tableau vivant. Ze doen alsof ze de personen
    op de foto zijn. Een andere groep kleuters raadt welke foto wordt uitgebeeld.

MV.058 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.1.3; L4 6.1.4; L4 6.4.6

Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Technieken en vormgevingsmiddelen drama

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Technieken (werkvormen):
• dramaspel
• drama met materialen
• verbale spelvormen
• non – verbale spelvormen

Vormgevingsmiddelen
• verkleedkleren
• attributen
• aankleding van de speelruimte

Te hanteren begrippen

de verteltafel, de voorstelling, de clown spelen, het poppenspel, het schimmenspel,
het standbeeld, uitbeelden, doen alsof, inleven, fantaseren, dramatiseren, reageren

Voorbeelden

• Giel speelt mee in een pantomime-oefening waarin hij zonder woorden en met
    overdreven gebaren laat zien dat hij een zware koffer draagt en hem vervolgens
    niet open krijgt.
• Lindsey en haar groepje voeren een poppenspel op. Ze gebruiken handpoppen
    en laten hun stemmen variëren om de verschillende personages tot leven te
    brengen.

MV.059 Begrijpen L5 L6 L6 6.1.3; L6 6.1.4; L6 6.4.5

Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Technieken en vormgevingsmiddelen drama

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Technieken (werkvormen):
• dramaspel
• drama met materialen
• verbale spelvormen
• non – verbale spelvormen

Vormgevingsmiddelen
• verkleedkleren
• attributen
• aankleding van de speelruimte
• scenario

Te hanteren begrippen

het rollenspel, de theatertekst, improviseren

Voorbeelden

• Hannes en Susanne improviseren een scène op basis van de volgende kaartjes
    die ze respectievelijk trokken: de kermis – schietkraamuitbater – achterdochtig /
    de kermis – klant bij het schietkraam - verlegen
• In de klas van Mies krijgt een groepje leerlingen de opdracht om op basis van ‘De
    drie biggetjes’ een scenario te bedenken met 4 biggetjes.

MV.060 Gebruiken K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 6.1.1; KO 6.1.2; L4 6.1.3; L4 6.1.4; L6 6.1.3; L6 6.1.4

Gebruiken vooraf verkende technieken en vormgevingsmiddelen van drama in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Drama › Technieken en vormgevingsmiddelen drama

MV.061 Begrijpen K1 KO 6.5.5

Herkennen bouwstenen van dans.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• ruimte: locatie
• structuur: volgorde

MV.062 Begrijpen K2 K3 L1 L2 L3 L4 KO 6.5.1; KO 6.5.2; KO 6.5.3; KO 6.5.4; KO 6.5.5

Herkennen bouwstenen van dans.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• ruimte: locatie
• ruimte: richting
• ruimte: vloerpatronen
• structuur: volgorde
• structuur: bewegingszin
• tijd: ritme
• tijd: tempo
• kracht: zwaar en licht
• vorm: grootte en vorm

Te hanteren begrippen

het lichaam, snel, traag, groot, klein, zwaar, licht, kort, lang, recht, gebogen, smal,
breed, bewegen als, springen, rollen, draaien, zwaaien, kruipen, sluipen, starten,
stoppen, wiegen, kriskras door elkaar, in een groep, in een cirkel, in een kring, op een
lijn, op een rij

MV.063 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.5.1; L4 6.5.2; L4 6.5.3; L4 6.5.4; L4 6.5.5; L4 6.5.6; L4 6.5.7

Herkennen bouwstenen van dans.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• ruimte: opstelling
• structuur: bewegingszinnen
• tijd: bewegingen versnellen en vertragen
• relatie: contrast en synchroniciteit
• kracht: spierspanning
• vorm: bewegingen vergroten en verkleinen
• vorm: bewegingen vervormen

Te hanteren begrippen

het bovenlichaam, het onderlichaam, schuiven, uitrekken, het spiegelbeeld,
versnellen, vertragen, vergroten, verkleinen, het ritme, het tempo, de maat, freeze,
bevriezen, gespannen, ontspannen, stijf, soepel, de volgorde, solo, duo, de plaats in
de ruimte, ter plaatse, verspreid

MV.064 Begrijpen L5 L6 L6 6.5.1; L6 6.5.2; L6 6.5.3; L6 6.5.4; L6 6.5.5; L6 6.5.6

Herkennen bouwstenen van dans.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• ruimte: ruimtelagen (laag, midden, hoog)
• structuur: frasering (een reeks van bewegingszinnen: eenvoudige choreografie)
• relatie: inspelen op elkaar
• relatie: leiden en volgen
• kracht: energie
• vorm: bewegingen overdrijven
• tijd: duurtijd bewegingen

Te hanteren begrippen

de cadans, de spierspanning, de dansstijl, opwarmen, stretchen, de choreografie,
slow motion, het dansstuk, het evenwicht, de opstelling, synchroon, leiden en volgen,
laag, midden, hoog, solo, duo, slow- motion
Bouwstenen dans:
de tijd, de vorm, de kracht, de relatie, de ruimte, de structuur

MV.065 Gebruiken K1 K2 K3 GO!-doel

Dansen vrij op muziek.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

MV.066 Gebruiken K2 K3 KO 6.5.2; KO 6.5.3; KO 6.5.4; KO 6.5.5

Dansen.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dansen:
• in een bepaald ritme en tempo
• in een bepaalde richting
• in een vloerpatroon
• een bewegingszin in een bepaalde volgorde

Voorbeelden

Vloerpatroon:
Laurien danst langs een kronkelend touw dat op de grond ligt.

MV.067 Gebruiken L1 L2 KO 6.5.2; KO 6.5.3; KO 6.5.4; KO 6.5.5; L4 6.5.4

Dansen.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dansen:
• in een bepaald ritme en tempo
• in een bepaalde richting
• in een vloerpatroon
• een bewegingszin in een bepaalde volgorde
• op een bepaalde plaats
• in een specifieke opstelling

MV.068 Gebruiken L3 L4 L4 6.5.2; L4 6.5.3; L4 6.5.5; L4 6.5.6

Dansen.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dansen:
• in een aangegeven ritme en tempo
• in eigen ritme en tempo
• versnellen en vertragen
• op een bepaalde plaats
• in een specifieke opstelling
• synchroon
• vanuit een specifieke spierspanning

Voorbeelden

Spierspanning:
Het ene groepje danst als een robot terwijl het andere groepje als een lappenpop
danst.

MV.069 Gebruiken L3 L4 L4 6.5.4

Voeren bewegingszinnen uit.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bewegingszin:
• zelfgemaakt
• vormgeving van een ervaring, gevoel, idee of sfeer

MV.070 Gebruiken L3 L4 L4 6.5.7

Passen bewegingen aan.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Aanpassen:
• vergroting
• verkleining
• vervorming

MV.071 Gebruiken L5 L6 L6 6.5.3

Dansen.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dansen:
• met aangepaste duurtijd
• in drie ruimtelagen
• afwisselend met veel en weinig energie

Voorbeelden

Aangepaste duurtijd:
Jacquotte danst een tweede maal dezelfde dans in de helft van de tijd.

MV.072 Gebruiken L5 L6 L6 6.5.5; L6 6.5.6

Passen bewegingen aan.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Aanpassen:
• overdrijven
• op elkaar inspelen
• leiden en volgen

MV.073 Gebruiken L5 L6 L6 6.5.4

Voeren een dansverhaal uit.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Bouwstenen dans › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dansverhaal:
• zelfgemaakte frasering: opeenvolging van bewegingszinnen
• rond een zelfgekozen thema: vormgeving van een ervaring, gevoel, idee, situatie,
    sfeer, verhaal of fantasie
• met danspartituur
• zonder danspartituur

MV.074 Begrijpen K1 K2 K3 L1 L2 KO 6.1.1; KO 6.1.2; KO 6.5.6

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen dans

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• gestructureerde dans
• bewegingsexpressie

Vormgevingsmiddelen:
• vloerpatronen
• muziek
• attributen

Te hanteren begrippen

de dans, de beweging, de kring, de rij

Voorbeelden

Yassin beweegt vrij op muziek. Hij probeert zijn bewegingen aan het ritme van de
muziek aan te passen.

MV.075 Begrijpen L3 L4 L4 6.1.3; L4 6.1.4; L4 6.5.8

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen dans

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• gestructureerde dans
• bewegingsexpressie

Vormgevingsmiddelen:
• muziek
• attributen

Te hanteren begrippen

de volksdans, het dansverhaal

Voorbeelden

Leen doet mee aan een gestructureerde volksdans. Ze volgt de aangeleerde stappen,
beweegt ritmisch op de muziek en danst in een kring met haar klasgenoten.

MV.076 Begrijpen L5 L6 L6 6.1.3; L6 6.1.4; L6 6.5.7

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen dans

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• gestructureerde dans
• bewegingsexpressie
• danspartituur

Vormgevingsmiddelen:
• vloerpatronen
• muziek
• attributen
• danspartituur

Te hanteren begrippen

de wals, de tango, de moderne dans, de hiphop, de breakdance

Voorbeelden

• Yelmer bedenkt samen met zijn klasgenoten een dansverhaal over een avontuur
    in het bos. Ze gebruiken verschillende bewegingen om bomen, dieren en de wind
    uit te beelden en vertellen zo een verhaal zonder woorden. Ze maken een
    danspartituur zodat ze het dansverhaal over enkele weken op het schoolfeest
    kunnen uitvoeren.
• Hassan volgt de instructies van de leraar en danst in duo een wals waarbij hij
    afwisselend leidt en volgt.

MV.077 Gebruiken K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 6.1.1; KO 6.1.2; L4 6.1.3; L4 6.1.4; L6 6.1.3; L6 6.1.4

Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Dans › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen dans

MV.078 Begrijpen K3 KO 6.6.1; KO 6.6.2; KO 6.6.3

Herkennen bouwstenen van media.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Bouwstenen media › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• kader: plaats in een (digitaal) beeld
• montage: volgorde van (digitale) beelden
• montage: passend geluid bij een (digitaal) beeld
• beeldbewerking: een beeld met media vergroten en verkleinen

Te hanteren begrippen

de foto, de film, het geluid, de stilte, de (video)camera, de microfoon, in en buiten
beeld, dichtbij, veraf, het beeld, de klank

MV.079 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.6.1; L4 6.6.2; L4 6.6.3; L4 6.6.4; L4 6.6.5; L4 6.6.6

Herkennen bouwstenen van media.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Bouwstenen media › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• geluid: vervorming
• licht: lichtbron en lichtrichting om de aandacht op iets of iemand te vestigen
• kader: diepte in een (digitaal) beeld
• montage: passend geluid bij een (digitaal) beeld
• montage: passend (digitaal) beeld bij een geluid
• montage: plaats van een (digitaal) beeld en bijhorend geluid in een verhaal

Te hanteren begrippen

de geluidsbron, het voorgrondgeluid, het achtergrondgeluid, de animatie, het warm
licht, het koud licht, het storyboard, monteren, scherpstellen, de schijnwerper, de
opnameapparatuur

MV.080 Begrijpen L5 L6 L6 6.6.1; L6 6.6.2; L6 6.6.3; L6 6.6.4; L6 6.6.5; L6 6.6.6

Herkennen bouwstenen van media.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Bouwstenen media › Waarnemen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bouwstenen:
• geluid: geluidseffecten
• licht: effecten van belichting bij een (digitaal) beeld
• licht: samenspel tussen licht en donker bij een (digitaal) beeld
• kader: camerastandpunt
• montage: synchronisatie van (digitaal) beeld en geluid, in functie van de
    boodschap

Te hanteren begrippen

de sfeer, het camerastandpunt, het focuspunt, de audiosoftware, de
beeldbewerkingssoftware
Bouwstenen media:
het geluid, het kader, het licht, de montage, de beeldbewerking

MV.081 Gebruiken K3 KO 6.6.2; KO 6.6.3

Gebruiken bouwstenen van media in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Bouwstenen media › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een gevoel, situatie, sfeer of verhaal
• focus op één vooraf verkende bouwsteen: kader, montage of beeldbewerking

Voorbeelden

Kader: plaats in een digitaal beeld
Fekadu neemt een foto waarbij het onderwerp centraal staat.
Beeldbewerking: beeld met media vergroten en verkleinen
Na het lezen van het verhaal ‘Het kind van de Gruffalo’ creëren de kleuters een grote
schaduwmuis op een witte muur.

MV.082 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L4 6.6.2; L4 6.6.3; L4 6.6.4; L4 6.6.5

Gebruiken bouwstenen van media in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Bouwstenen media › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een ervaring, gevoel, idee, situatie, sfeer, verhaal of fantasie
• focus op één vooraf verkende bouwsteen: geluid, licht, kader, montage of
    beeldbewerking

Voorbeelden

Geluid: vervorming
Maartje speelt een geluid vertraagd af om een monstergeluid te verbeelden.
Kader: diepte in een digitaal beeld
Yassin en Frouke maken foto’s van lange straten en spoorlijnen en tonen zo veel
diepte in hun foto’s.

MV.083 Gebruiken L5 L6 L6 6.6.3; L6 6.6.4; L6 6.6.5

Gebruiken bouwstenen van media in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Bouwstenen media › Creëren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische creatie:
• vormgeving van een ervaring, gevoel, idee, situatie, sfeer, verhaal of fantasie
• focus op één of meerdere vooraf verkende bouwsteen: geluid, licht, kader,
    montage of beeldbewerking

Voorbeelden

Kader: camerastandpunt
Odil gebruikt het kikkerperspectief (laag camerastandpunt) om een beeld te maken
waarin een bloem er reusachtig uitziet en mensen in de achtergrond juist klein lijken.
Licht: samenspel tussen licht en donker bij een digitaal beeld
Een groepje leerlingen maakt een kort filmpje waarin licht het verhaal verandert:
Eerst is er fel licht bij een vrolijk feest, daarna rood licht bij gevaar en tenslotte
donkerblauw bij angstige reacties.

MV.084 Begrijpen K3 KO 6.1.1; KO 6.1.2; KO 6.6.4

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen media

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• schaduwspel
• fotografie
• digitaal tekenen

Te hanteren begrippen

de (video)camera

Voorbeelden

• Hassan en zijn vrienden uit de kleuterklas maken een schaduwspel met als thema
    ‘De bange ridder’. Ze spelen achter het doek een korte scène terwijl één kleuter
    op het doek schijnt met een zaklamp. Een andere kleuter neemt de voorstelling
    op met een tablet.
• Leander en Hanne maken foto’s van kriebelbeestjes in de schoolmoestuin met als
    thema ‘monsters in de tuin’. Ze vergroten de foto’s zodat de kleine diertjes
    monsters lijken.

MV.085 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 6.1.3; L4 6.1.4; L4 6.6.6

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen media

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• fotografie
• soundtrack bij een filmfragmentje
• hoorspel
• stop-motionfilmpje

Te hanteren begrippen

de schijnwerper, de opnameapparatuur

Voorbeelden

• Hannah maakt een stop-motionfilmpje over een eenzame sok die op zoek gaat
    naar zijn maatje. Ze bedenkt een eenvoudig verhaaltje, zet de locatie klaar,
    neemt foto per foto op terwijl de sok een bepaald parcours aflegt. Ze voegt bij de
    montage enkele leuke geluiden toe.
• Housanne en zijn klasgenoten maken een hoorspel van een hoofdstuk uit het
    boek ‘Joris en de geheimzinnige toverdrank.’ Er is een verteller, Joris, een oma en
    twee geluidsmakers.

MV.086 Begrijpen L5 L6 L6 6.1.3; L6 6.1.4; L6 6.6.6

Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen media

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vaardigheden/technieken:
• fotografie
• filmmontage: kort fragment

Te hanteren begrippen

de audiosoftware, de beeldbewerkingssoftware

MV.087 Gebruiken K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 6.1.1; KO 6.1.2; L4 6.1.3; L4 6.1.4; L6 6.1.3; L6 6.1.4

Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media in een muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Media › Vaardigheden, technieken en vormgevingsmiddelen media

MV.088 Begrijpen K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 GO!-doel

Beschrijven hoe muzische vaardigheden/technieken betekenis verlenen aan een geïntegreerde muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Geïntegreerde muzische creatie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Geïntegreerde muzische creatie:
een muzische creatie die minstens 2 muzische domeinen integreert

Voorbeelden

Geïntegreerde muzische creatie:
muziek bij een mimestuk, poppen maken voor een schimmenspel, een lied met een
choreografie, een musical/muziektheater, bewegingstheater,
installatie/performance-art, een bewegingsexpressie vanuit poëzie, een klankverhaal
vanuit literatuur/prentenboek

MV.089 Gebruiken K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 GO!-doel

Gebruiken bouwstenen, vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van verschillende muzische domeinen in een geïntegreerde muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Geïntegreerde muzische creatie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Geïntegreerde muzische creatie:
• vormgeving van ervaring, gevoel, idee, situatie, sfeer, verhaal, fantasie
• een muzische creatie die minstens 2 muzische domeinen integreert

Voorbeelden

Geïntegreerde muzische creatie:
De expressieve kracht van een mimestuk vergroten door gepaste muziek aan
dramatische passages toe te voegen.
Samen een lied zingen met een zelfbedachte choreografie.
een musical/muziektheater creëren, een bewegingstheater-stuk maken, een
Installatie/performance-art creëren, een bewegingsexpressie vanuit poëzie creëren,
een klankverhaal vanuit literatuur/prentenboek creëren

MV.090 Begrijpen K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 GO!-doel

Herkennen verschillende presentatievormen.

Muzische vorming › Muzisch proces › Presenteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Presentatievormen:
solo, samen als groep presenteren, privérondleiding aan bezoeker geven, een minder
evidente plaats kiezen om werk te presenteren, met media presenteren, een
presentatie in een museum, presenteren met muzikale ondersteuning, presenteren
met een dirigent, presenteren met een fanfare, presenteren in een speciale
opstelling, presenteren met een regisseur, presenteren met een choreograaf,
presenteren in 2 minuten, presenteren in en rond het publiek, presenteren in
volledige stilte

MV.091 Gebruiken K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 GO!-doel

Gebruiken een presentatievorm.

Muzische vorming › Muzisch proces › Presenteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Presentatievorm:
• locatie
• samenstelling: met wie
• met behulp van materialen
• met behulp van media
• interactie met publiek

MV.092 Gebruiken L1 L2 L3 L4 GO!-doel

Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen.

Muzische vorming › Muzisch proces › Presenteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Eigen muzische inbreng:
• Een groepje leerlingen werkt aan een groot schilderij. Elk kind schildert een deel
    van de stad maar met een gezamenlijke stijl en kleurenpalet. Ze spreken samen
    af: “We gebruiken allemaal dezelfde achtergrondkleur” of “We tekenen
    gebouwen met dikke zwarte lijnen”. Een kind dat normaal met felle kleuren
    werkt, kiest nu bewust kleuren die bij de anderen passen.
• Tijdens het maken van een hoorspel kiest elke leerling geluiden om het verhaal
    te verklanken: regen, voetstappen, dichtslaande deur... Eén kind wil veel
    geluiden gebruiken maar de anderen merken op: “Dan hoor je de verteller niet
    meer.” Ze beslissen samen wanneer welk geluid komt, zodat het past bij de
    verteller en niet afleidt.

MV.093 Gebruiken L5 L6 GO!-doel

Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen in functie van kwaliteitsvol samenspel.

Muzische vorming › Muzisch proces › Presenteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Eigen muzische inbreng:
• De leerlingen passen bij de presentatie van hun rap de dynamiek aan in functie
    van het muzikaal samenspel. Wanneer de rapper zijn teksten rapt zorgen de
    muzikanten dat ze zachter spelen.
• Een groepje leerlingen maakt een korte dans op muziek. Elke leerling bedenkt
    één beweging die hij of zij graag wil doen. Daarna overleggen ze hoe ze de
    verschillende bewegingen mooi op elkaar kunnen laten volgen: in hetzelfde
    ritme, met gelijke energie of in spiegelbeeld. Ze oefenen samen tot hun dans als
    één vloeiend geheel aanvoelt en iedereen synchroon beweegt.

MV.094 Engageren K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 GO!-doel

Reflecteren over hun eigen muzische creatie.

Muzische vorming › Muzisch proces › Reflecteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Reflecteren over:
• Betekenis: doel, boodschap, emotie
• bouwstenen
• vaardigheden en technieken
• vormgevingsmiddelen
• wijze van presenteren

MV.095 Engageren K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 GO!-doel

Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Muzische vorming › Muzisch proces › Reflecteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Reflecteren over:
• betekenis (doel, boodschap, emotie)
• bouwstenen
• vaardigheden en technieken
• vormgevingsmiddelen
• wijze van presenteren

MV.096 Engageren K1 K2 K3 GO!-doel

Tonen een muzische grondhouding.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muzische grondhouding

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische grondhouding:
persoonlijke attitudes:
• verbeeldingskracht
• vormgeving van ervaringen
blik op de wereld (en kunsten):
• speelsheid en spontaniteit
• nieuwsgierigheid en verwondering

Voorbeelden

Verbeeldingskracht:
Fantasie gebruiken om zich muzisch te uiten.
Vormgeving van ervaringen:
Genieten van creatief verbeelden en origineel vormgeven.
Nieuwsgierigheid en verwondering:
Zonder vooroordelen naar muzische expressie van leeftijdsgenoten en artistieke
creaties van kunstenaars kijken en luisteren.

MV.097 Engageren L1 L2 L3 L4 GO!-doel

Tonen een muzische grondhouding.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muzische grondhouding

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische grondhouding:
persoonlijke attitudes:
• verbeeldingskracht
• vormgeving van ervaringen
• vertrouwen en durf
sociale attitudes:
• communicatie en interactie
blik op de wereld (en kunsten):
• speelsheid en spontaniteit
• nieuwsgierigheid en verwondering

Voorbeelden

Verbeeldingskracht:
doen alsof, fantaseren, associëren, zich inleven om muzisch vorm te geven
Vormgeving van ervaringen:
Muzische voorkeuren of talenten ontdekken en ontwikkelen.
Vertrouwen en durf:
• Vertrouwen hebben in hun muzische expressiemogelijkheden.
• Hun eigen expressiestijl en creatieve uitingen durven tonen.
Communicatie en interactie:
Luisteren naar ideeën van anderen en samenwerken.
Nieuwsgierigheid en verwondering:
• Genieten van de fantasie, de originaliteit, de creativiteit en de zelfexpressie in
    muzische expressie van kunstenaars.
• Zonder vooroordelen naar muzische expressie van leeftijdsgenoten en van
    kunstenaars kijken en luisteren.

MV.098 Engageren L5 L6 GO!-doel

Tonen een muzische grondhouding.

Muzische vorming › Muzisch proces › Muzische grondhouding

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Muzische grondhouding:
persoonlijke attitudes:
• verbeeldingskracht
• vormgeving van ervaringen
• vertrouwen en durf
sociale attitudes:
• communicatie en interactie
blik op de wereld (en kunsten):
• speelsheid en spontaniteit
• nieuwsgierigheid en verwondering

Voorbeelden

Verbeeldingskracht:
Out of the box-denken, ideeën samenbrengen en keuzes maken om muzisch vorm te
geven.
Vormgeving van ervaringen:
• Muzische voorkeuren of talenten ontdekken en ontwikkelen.
• Zoeken naar eigen betekenis en zeggingskracht.
Vertrouwen en durf:
• Vertrouwen hebben in hun muzische expressiemogelijkheden.
• Hun eigen expressiestijl en creatieve uitingen durven tonen.
• Durven experimenteren.
Communicatie en interactie:
• Luisteren naar ideeën van anderen en samenwerken.
• willen communiceren en (kritisch) reflecteren over muzische expressie
Nieuwsgierigheid en verwondering:
• Genieten van de fantasie, de originaliteit, de creativiteit en de zelfexpressie in
    muzische expressie van kunstenaars.
• Zonder vooroordelen naar muzische expressie van leeftijdsgenoten en van
    kunstenaars kijken en luisteren.