Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

WT.008 Begrijpen K1 GO!-doel

Herkennen de belangrijkste voedingswijze van dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dieren:
• zoogdieren
• vogels
• vissen
• insecten

Voorbeelden

Voedingswijze:
Schapen eten gras, kikkers eten insecten.

WT.009 Begrijpen K2 GO!-doel

Begrijpen verschillende voedingswijzen van dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Soorten eters:
• planteneters: eten planten (gras, bladeren)
• vleeseters: eten andere dieren
• alleseters: eten planten en vlees

Te hanteren begrippen

de plant, het vlees, eten

WT.010 Begrijpen K3 GO!-doel

Beschrijven de voedingswijze van dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Voedingswijze:
zoogdieren: eten of planten of vlees of beiden
vogels: eten vaak planten en vlees
vissen: eten vaak planten en vlees
insecten: eten vaak planten

Voorbeelden

Voedingswijze:
Een koe eet planten (gras), een leeuw eet vlees, een beer eet planten en vlees.

WT.011 Begrijpen L1 L2 L6 3.1.3

Illustreren de belangrijkste voedingswijze van dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Belangrijkste voedingswijze:
• zoogdieren: De meeste zijn planteneters (herbivoren), sommigen vleeseters
    (carnivoren) en anderen alleseters (omnivoren).
• vissen: Afhankelijk van de soort zijn ze vleeseters (carnivoor), planteneters
    (herbivoor) of alleseters (omnivoor).
• vogels: Veel vogels zijn alleseters (omnivoren), maar er zijn ook planteneters
    (herbivoren) en vleeseters (carnivoren).
• insecten: De meeste insecten leven van plantaardig materiaal of plantensappen,
    sommige insecten leven van dieren.

Te hanteren begrippen

de alleseter, de planteneter, de vleeseter

WT.012 Begrijpen L3 L4 L4 3.2.9; L6 3.1.3

Beschrijven de belangrijkste voedingswijze van gewervelde dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gewervelde dieren:
• zoogdieren
• vogels
• amfibieën
• vissen

Voedingswijze:
Het voedsel wordt in het lichaam van het dier getransporteerd: van bek naar de maag
waar het verteerd wordt. In de darmen gaan de voedingsstoffen via het bloed naar de
organen en het ‘afval’ wordt uitgescheiden (uitwerpselen).
• amfibieën: Als larve meestal herbivoor (plantaardig voedsel), als volwassen dier
    meestal carnivoor (vleeseter).

Te hanteren begrippen

de omnivoor, de herbivoor, de carnivoor

WT.013 Begrijpen L3 L4 L4 3.2.9; L6 3.1.3

Beschrijven de belangrijkste voedingswijze van ongewervelde dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Ongewervelde dieren:
spinachtigen: Spinachtigen zijn carnivoren (vleeseters). Ze eten voornamelijk insecten.
Ze gebruiken hun ‘kaken’ om de prooi te vangen.

Voedingswijze:
Bij de meeste ongewervelden wordt het voedsel getransporteerd van “bek” naar
spijsverteringsstelsel waar het verteerd wordt. De voedingsstoffen gaan naar de
organen en het ‘afval’ wordt uitgescheiden.

Te hanteren begrippen

de kaak

Voorbeelden

Voedingswijze:
De schorpioen is een carnivoor want hij eet andere dieren.

WT.014 Begrijpen L5 L6 L6 3.1.3

Beschrijven de belangrijkste voedingswijze van gewervelde dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gewervelde dieren:
reptielen: Afhankelijk van de soort carnivoor, herbivoor of omnivoor.

WT.015 Begrijpen L5 L6 L6 3.1.3

Beschrijven de belangrijkste voedingswijze van ongewervelde dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Ongewervelde dieren:
andere ongewervelden

Te hanteren begrippen

de detrivoor

Voorbeelden

Belangrijkste voedingswijze:
Wormen zijn detrivoor (afvalopruimers: eten dood organisch materiaal), zeesterren
carnivoor en mosselen filteren hun voeding uit water (omnivoor).

WT.016 Begrijpen L6 L6 3.1.3

Illustreren bijzondere voedingswijzen van dieren.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Bijzondere voedingswijzen:
• nectareters: bij, kolibrie
• insecteneters: miereneters, egels, spechten

WT.057 Begrijpen K1 GO!-doel

Herkennen wat planten nodig hebben om te groeien.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Groeien:
Planten hebben water en licht nodig om te groeien.

WT.058 Begrijpen K2 K3 GO!-doel

Illustreren wat planten nodig hebben om te groeien.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Groeien:
Planten groeien beter of slechter afhankelijk van:
    hoeveelheid water
    (vruchtbare) grond
    plaats in het licht of in de schaduw

Te hanteren begrippen

het water, de aarde, het licht, het voedsel, de schaduw

WT.059 Begrijpen L1 L2 L4 3.2.8

Illustreren wat planten nodig hebben om optimaal te groeien.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Groeien:
Groei van planten hangt af van:
    hoeveelheid water
    vruchtbare bodem
    lichtintensiteit en -duur
    temperatuur (warmte of koude)
    aanwezigheid van lucht

Te hanteren begrippen

de vruchtbare bodem, de temperatuur, de lucht, de warmte, de schaduw

WT.060 Begrijpen L3 L4 L4 3.2.8; L4 3.2.9; L6 3.1.3

Herkennen dat bijna alle planten op dezelfde manier voedingsstoffen verkrijgen.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Voedingstoffen verkrijgen:
De meeste planten maken via de bladeren hun eigen voedsel met zonlicht, stoffen uit de
lucht en water (fotosynthese).
De meeste planten nemen via hun wortels uit de grond water op en mineralen
(‘vitaminen’ voor de plant). Sommige planten groeien ook in water met voldoende (al
dan niet toegevoegde) mineralen. Soms is het nodig om extra mineralen aan de grond
toe te voegen: bemesten.
Water helpt bij het transport van stoffen in de plant, zorgt voor stevigheid en is nodig
voor de ‘fotosynthese’.

Te hanteren begrippen

het zonlicht

WT.061 Begrijpen L4 L4 3.2.8; L4 3.2.9; L6 3.1.3

Beschrijven hoe planten en korstmossen voedingsstoffen verkrijgen.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Planten:
autotroof: Planten die hun eigen voedsel maken met zonlicht, water en stoffen uit de
lucht.

Korstmossen:
symbiose: Een korstmos bestaat uit een wier (alg) en een zwam (schimmel) die
samenwerken. Het wier maakt voedsel voor zichzelf en voor de de zwam en de zwam
zorgt voor water en mineralen voor het wier. Ze zorgen dus beiden voor een voordeel
voor elkaar zodat het geheel (het korstmos) kan overleven.

Te hanteren begrippen

de symbiose

WT.062 Begrijpen L4 L6 3.1.3

Illustreren dat schimmels zich voeden met organisch materiaal.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: voedingswijze

WT.063 Begrijpen L4 L4 3.2.3

Illustreren de cruciale rol van schimmels in het ecosysteem als ontbinder.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Cruciale rol:
Schimmels als ontbinders/opruimers breken dode organismen af en geven
voedingsstoffen terug aan het ecosysteem, waardoor de kringloop van stoffen in stand
blijft. Zonder ontbinders zou de natuur vervuilen met dode resten en zou de bodem
uitgeput zou raken.

Te hanteren begrippen

het ecosysteem, de opruimer, de ontbinding

WT.082 Begrijpen L5 L6 L6 3.1.3

Beschrijven de verschillende manieren waarop bacteriën zich voeden.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Bacteriën › Kenmerken: voedingswijze

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Voeden zich op verschillende manieren:
breken dood materiaal af
werken samen met andere organismen (symbiose)
Sommige bacteriën maken hun eigen voedsel met licht of chemische stoffen.

Bacteriën:
dragen bij aan de kringloop van voedingsstoffen in een ecosysteem

Te hanteren begrippen

de bacterie