Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

Vakdiscipline Onderwerp Subthema Subrubriek Handelingswerkwoord Sorteren

Leerjaar K12 K25 K34 L12 L22 L36 L46 L56 L66

Verwerkingsaspect Begrijpen25 Gebruiken1 Engageren0 alleen GO!-doelen

26 doelen

CSV downloaden filters wissen

vak: WT ✕ Kenmerken: bouw ✕

WT.001 Begrijpen K1 KO 3.1.2

Herkennen het organisme dier.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: bouw
WT.002 Begrijpen K2 KO 3.1.2

Herkennen het organisme dier.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen
```
het dier
```

WT.003 Begrijpen K2 KO 3.1.2

Herkennen dieren op basis van uiterlijke kenmerken.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: bouw

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dieren:
• zoogdieren
• vissen
• vogels
• insecten

Uiterlijke kenmerken (bouw):
vorm en grootte
kleur
kop, poten, staart
huidbedekking

Te hanteren begrippen

het klein dier, het groot dier, de kop/ het hoofd, de snuit, de bek, de mond, het oog, de
poot, de vleugel, de staart, de vacht, de veer, het haar, de vis, de vogel, het insect

WT.004 Begrijpen K3 KO 3.1.1; KO 3.1.2

Herkennen dieren op basis van uiterlijke kenmerken.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Dieren:
• zoogdieren
• vissen
• vogels
• insecten

Uiterlijke kenmerken (bouw):
vorm en grootte
kleur
kop, poten, staart
huidbedekking
```
Te hanteren begrippen
```
de poot, het lichaam, het zoogdier
```
WT.005 Begrijpen L1 L2 L4 3.1.2; L4 3.1.3

Herkennen dieren op basis van bouw.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Dieren:
gewervelde dieren:
• zoogdieren
• vogels
• vissen
ongewervelde dieren:
• insecten

Bouw:
vorm en grootte
kleur
kop, poten, staart
huidbedekking
```
Te hanteren begrippen
```
de antenne, het zoogdier, de vogel, de vis, het insect
```

WT.006 Begrijpen L3 L4 L4 3.1.1; L4 3.1.2; L4 3.1.3; L4 3.2.9

Herkennen dieren op basis van bouw.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: bouw

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dieren:
gewervelde dieren:
• zoogdieren
• vogels
• amfibieën
• vissen
ongewervelde dieren:
• insecten
• spinachtigen

Bouw:
vorm en grootte
kleur
kop, poten, staart
huidbedekking
thermoregulatie: warmbloedig (zelf de temperatuur regelen door zweten, hijgen, rillen,
vetlaag, en/of vacht), koudbloedig (temperatuur afhankelijk van de omgeving)
ademhaling: transport van zuurstof

Herkennen:
Uit exemplarische lijst: organismen uit 7 afgebakende biotopen

Te hanteren begrippen

warmbloedig, koudbloedig, de naakte huid, de spin, de ruggengraat, het gewerveld dier,
het ongewervelde dier, de amfibie, de spinachtige

WT.007 Begrijpen L5 L6 L4 3.2.9; L6 3.1.1; L6 3.1.2; L6 3.1.3

Herkennen dieren op basis van bouw.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Fauna › Kenmerken: bouw

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Dieren:
gewervelde dieren:
• zoogdieren
• vogels
• amfibieën
• reptielen
• vissen
ongewervelde dieren:
• geleedpotigen:
      o insecten
      o spinachtigen
• andere ongewervelden

Bouw:
vorm en grootte
kleur
kop, poten, staart
huidbedekking
exoskelet (uitwendig skelet)
thermoregulatie: warmbloedig, koudbloedig
ademhaling (transport van zuurstof: bij gewervelde dieren via het bloed)

Te hanteren begrippen

het reptiel, de geleedpotige, de andere ongewervelde

Voorbeelden

Andere ongewervelden:
regenworm, naaktslak, zeepier, oorkwal, zeester, meshelft, kokkel, zeeappel, huisjesslak,
zoetwaterspons, zwanemossel

WT.039 Begrijpen K1 KO 3.1.2

Herkennen het organisme plant.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Planten:
zijn levende wezens
```
WT.040 Begrijpen K2 KO 3.1.2

Herkennen het organisme plant.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen
```
de plant
```
WT.041 Begrijpen K2 KO 3.1.2

Herkennen de basisdelen van planten.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Basisdelen:
wortel
stengel
blad
bloem
```
Te hanteren begrippen
```
de wortel, de stengel, het blad, de bloem
```
WT.042 Begrijpen K2 KO 3.1.2

Herkennen de vruchten van planten.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Vruchten:
van fruitbomen

Herkennen:
op basis van uiterlijke kenmerken
```
Te hanteren begrippen
```
de appel, de pruim, de peer, de vijg, de abrikoos, de kers
```
WT.043 Begrijpen K3 KO 3.1.2

Herkennen de basisdelen van planten.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Basisdelen:
wortel
stengel/stam + takken
blad
bloem
vrucht
```
Te hanteren begrippen
```
de stam, de vrucht, de tak
```
WT.044 Begrijpen K3 KO 3.1.2

Herkennen planten en schimmels.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Planten en schimmels:
bomen
struiken
paddenstoelen
gras
```
Te hanteren begrippen
```
de boom, de struik, de paddenstoel, het gras
```

WT.045 Begrijpen K3 KO 3.1.2

Herkennen de vruchten van planten.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Planten:
• struiken
• de eik, de beuk, de hazelaar, de kastanje, de esdoorn, de paardenkastanje, de
    notelaar

Herkennen:
op basis van uiterlijke kenmerken

Te hanteren begrippen

de kastanje, de eikel, de beukennoot, de hazelnoot, de bes

Voorbeelden

Vruchten:
• De eikel is de vrucht van een eik.
• De framboos is de vrucht van een frambozenstruik.

WT.046 Begrijpen L1 L4 3.1.3

Begrijpen dat er verschillende planten bestaan.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Verschillende planten:
• naaldbomen: bomen waarvan de bladeren de vorm van naalden hebben
• loofbomen: bomen met bladeren die geen naaldvorm hebben
• grassoorten: gras, tarwe, riet
```
Te hanteren begrippen
```
de naaldboom, de loofboom, de grassoort
```
WT.047 Begrijpen L2 L4 3.1.3

Herkennen planten.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Planten:
• naaldbomen, loofbomen, grassoorten
• mossen
Herkennen:
• Planten verschillen in uiterlijk en de plek waar ze groeien.
```
Te hanteren begrippen
```
het mos
```

WT.048 Begrijpen L3 L4 L4 3.1.2; L4 3.1.3; L4 3.2.7; L4 3.2.8; L4 3.2.9

Beschrijven de functie van de basisdelen van een plant.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Een plant:
In de taxonomie omschreven als ‘de flora’, verschillend van ‘de schimmels’ en ‘de fauna’

Functie basisdelen:
• de wortel: houdt de plant stevig vast in de grond en zuigt water en voedingsstoffen
    op uit de grond
• de stengel/ de stam: houdt de plant rechtop en brengt water van de wortels naar
    het blad en voedingstoffen van de bladeren naar de wortels (transport)
• de bladeren: vangen zonlicht op en gebruiken dit licht als energiebron om met
    water en stoffen uit de lucht suikers te maken waardoor de plant groeit. Terwijl de
    bladeren dit doen, zorgen ze ook voor zuurstof
• de bloem: trekt insecten aan die de bloem bestuiven waardoor vruchten ontstaan
• de vrucht: bevat en beschermt de zaden
• het zaad: uit het zaad kan een nieuwe plant groeien

Te hanteren begrippen

het transport, de wortel, de stam, de stengel, het blad, de bloem, de vrucht, het zaad,
de flora

WT.049 Gebruiken L3 L4 L4 3.1.3; L4 3.2.7; L4 3.2.8

Tekenen de delen van een plant.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Delen:
wortel
stengel of stam
bladeren
bloem
vrucht
Tekenen:
inclusief notatie van de functie
```
WT.050 Begrijpen L3 L4 L4 3.1.3; L4 3.2.8

Herkennen de niet naaldvormige bladeren van bomen.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Bladeren:
(paarde)kastanjeblad
eikenblad
beukenblad
esdoornblad

Herkennen:
bladvorm
bladnerf
bladrand
```
Te hanteren begrippen
```
de bladvorm, de bladnerf, de bladrand, het eikenblad, het beukenblad, het
(paarde)kastanjeblad, het esdoornblad
```
WT.051 Begrijpen L3 L4 L4 3.1.3

Herkennen de naaldvormige bladeren van bomen.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Bomen:
• spar
• den
```
Te hanteren begrippen
```
de sparrennaald, de dennennaald
```
WT.052 Begrijpen L5 L6 L6 3.2.11

Illustreren de relatieve leeftijd van loof- en naaldbomen.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Relatieve leeftijd:
de jaarringen van een boom
de omtrek van de stam
```
Te hanteren begrippen
```
de jaarring
```
Voorbeelden
```
Naomi bekijkt de jaarringen van een boom en legt uit dat je hieraan kunt aflezen hoe
oud die ongeveer is.
```
WT.053 Begrijpen L5 L6 L6 3.1.1; L6 3.1.2; L6 3.1.3

Herkennen soorten planten.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Soorten planten (indeling van de ‘flora’ volgens de taxonomie):
sporenplanten
zaadplanten
```
Te hanteren begrippen
```
de sporenplant, de zaadplant
```
Voorbeelden
```
Zaadplanten:
appelboom, zonnebloem, paardenbloem, eik, den
Sporenplanten:
varen, mos, paardenstaart
```
WT.054 Begrijpen L3 L4 L4 3.1.1; L4 3.1.2; L4 3.1.3

Herkennen schimmels.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Schimmels:
De schimmels zijn een aparte categorie in de taxonomie naast de flora en de fauna.
```
Te hanteren begrippen
```
de champignon, de vliegenzwam, het gist, de schimmel
```
Voorbeelden
```
Schimmels:
weidechampignon, vliegenzwam, gist, schimmel op brood of kaas
```
WT.055 Begrijpen L5 L6 L6 3.1.3

Herkennen de basisdelen van schimmels.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
Basisdelen:
schimmel
zwamvlok (schimmeldraden)
vruchtlichaam
```
Te hanteren begrippen
```
de zwamvlok, het vruchtlichaam
```
WT.056 Begrijpen L5 L6 L6 3.1.3

Herkennen de paddenstoel als vruchtlichaam van een schimmel.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Flora & schimmels › Kenmerken: bouw
Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA
```
De paddenstoel - basisdelen:
hoed
steel
paddenstoel
ring
sporen
buisjes
plaatjes
```
Te hanteren begrippen
```
de hoed, de steel, de paddenstoel, de ring, de sporen, het buisje, het plaatje
```

WT.081 Begrijpen L5 L6 L6 3.1.1; L6 3.1.2; L6 3.1.3

Beschrijven bacteriën.

Wetenschap en techniek › Organismen › Kenmerken van organismen › Bacteriën › Kenmerken: bouw

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Bacteriën:
zijn eencellige micro-organismen
zijn niet waar te nemen met het blote oog, maar wel onder de microscoop
komen overal voor: op voorwerpen, in ons lichaam, in de natuur
Er zijn voor de mens zowel nuttige (meewerkende) bacteriën als ziekmakende
(tegenwerkende) bacteriën.
Bacteriën vormen in de taxonomie een aparte categorie, verschillend van de fauna, de
flora en de schimmels

Te hanteren begrippen

de cel, de bacterie, de microscoop, nuttig, schadelijk