WT.136 Begrijpen L3 L4

Beschrijven de afvalladder van Lansink.

Wetenschap en techniek › Relatie tussen organismen en tussen organismen en omgevingsfactoren in een biotoop › Relatie tussen organismen onderling en hun omgeving › Recyclage

Leeftijd: 8-9,9-10 jaar
Handelingswerkwoord: Beschrijven
Verwerkingsaspect: Begrijpen — declaratieve kennis — weten wat
Minimumdoelen: L4 3.2.1; L4 3.2.4
In de PDF: pagina 46,47

Leerlijn

Beschrijven de afvalladder van Lansink.

MIA
Afvalladder van Lansink:
de preventie (voorkomen): Zorg dat er géén afval ontstaat.
het hergebruik: Gebruik producten opnieuw.
de recyclage (materialen hergebruiken): Grondstoffen herwinnen uit afval.
de energieterugwinning: Afval verbranden en daarbij energie opwekken.
het verbranden of storten: Laatste optie; als energieterugwinning niet mogelijk is wordt afval
verbrand of, als dat niet mogelijk is, in een stortplaats gestort.

Te hanteren begrippen
de preventie, het hergebruik, recycleren, de recyclage, het verbranden, het storten,
milieuvriendelijk

Voorbeelden
De preventie:
Neem een herbruikbare drinkfles mee in plaats van telkens een plastic flesje te kopen.
Het hergebruik:
Geef kleren door aan iemand anders of gebruik een glazen potje als bewaardoosje.
De recyclage:
Papier, glas of plastic sorteren zodat er weer nieuw materiaal van gemaakt kan worden.
De energieterugwinning:
Huisvuil wordt verbrand in een afvalcentrale om stroom of warmte te produceren.
Het verbranden of storten:
Als energieterugwinning niet mogelijk is worden spullen die niet herbruikbaar of
recycleerbaar zijn verbrand of als allerlaatste optie gestort.

Hangt samen met

Schakel WT.291 Gebruiken materialen op een duurzame wijze. L3,L4,L5,L6

Wordt verwezen vanuit

Vlag WT.291 Gebruiken materialen op een duurzame wijze. L3,L4,L5,L6

Gekoppelde minimumdoelen bij het onderwerp “Relatie tussen organismen en tussen organismen en omgevingsfactoren in een biotoop”

KO

De kleuters kennen
3.2.1 het principe van eten en gegeten worden.

L4

De leerlingen kennen
3.2.1 de volgende begrippen:
• de biotoop, de voedselketen, de voedselkringloop, de
    producenten, de consumenten, de reducenten, de
    voedselpiramide;
• de preventie, het hergebruik, het sorteren, de
    recyclage, het verbranden en het storten.
3.2.2 een voedselketen bestaande uit drie organismen.
3.2.3 de rol van organismen in de voedselkringloop:
producenten, consumenten, reducenten.
3.2.4 de betekenis van de stappen binnen de ladder van
Lansink: preventie, hergebruik, sorteren, recycleren,
verbranden, storten.

De leerlingen kunnen
3.2.5 de voedselpiramide beschrijven door aan te tonen
hoe dieren zich voeden met dieren en/of planten.
3.2.6 voorbeelden geven van relaties tussen organismen
onderling en hun omgeving.

L6

De leerlingen kennen
3.2.1 de volgende begrippen: de biodiversiteit, het
voedselweb, het grasland, het bos, de heide, de zee en de
kust, het stadslandschap, het agrarisch landschap, het
zoet water, het ecosysteem.
3.2.2 de opbouw van een voedselweb.
3.2.3 diensten die het ecosysteem levert aan de mens.

De leerlingen weten
3.2.4 dat mensen een positieve en negatieve impact
kunnen hebben op het ecosysteem.

De leerlingen kunnen
3.2.5 aan de hand van hun biotische en abiotische
factoren de volgende biotopen identificeren: grasland,
bos, heide, zee en kust, stadslandschap, agrarisch
landschap, zoet water.
3.2.6 voedselketens opnoemen en interpreteren.
3.2.7 verwoorden dat omgevingen kunnen veranderen.
3.2.8 verwoorden waarom biodiversiteit essentieel is voor
het leven op aarde.

KO

L4

De leerlingen kunnen
3.2.10 gelijkenissen en verschillen benoemen tussen
ouders en nakomelingen bij mens en dier.

L6

De leerlingen kennen
3.1.5 redenen waarom organismen zichzelf voortplanten.
3.2.9 de volgende begrippen:
• de kelkbladeren, de kroonbladeren, de stamper, de
    meeldraden, het vruchtbeginsel;
• de cel;
• de evolutie, de soort, de aanpassing, de erfelijke
    eigenschappen.
3.2.11 het concept van evolutie.

De leerlingen weten
3.2.12 dat alle organismen uit één of meer cellen bestaan.
3.2.13 dat soorten in de loop der tijd veranderen en dat
sommige uitgestorven zijn.
3.2.14 dat nakomelingen erfelijke eigenschappen van hun
ouders meekrijgen.
3.2.15 dat nakomelingen in de regel verschillend van, en
niet identiek aan hun ouders zijn.

De leerlingen kunnen
3.2.16 voorbeelden geven van aanpassingen van
organismen.

KO

De kleuters kennen
3.2.2 verschillende voedingsmiddelen.
3.3.1 de volgende begrippen:

L4

De leerlingen kennen
3.2.11 de volgende begrippen: de voedingsmiddelen, de
bouwstof, de brandstof, de beschermende stof.

L6

De leerlingen kennen
3.2.17 de volgende begrippen:
• de fotosynthese, de koolstofdioxide, het zuurstofgas;

• de spieren, de botten, de longen, het hart, de maag,
    de ogen, de oren, de neus, de mond, de huid;
• bewegen, steunen, ademen, de hartslag, de honger,
    de dorst;
• zien, horen, ruiken, proeven, voelen.

De kleuters weten
3.2.3 dat mensen eten en drinken om te groeien en te
bewegen.

De kleuters kunnen
3.2.4 aangeven dat je moet eten wanneer je honger hebt
en drinken wanneer je dorst hebt.

3.2.12 de functies van voedsel: bouwstof, brandstof,
beschermende stof.
9.1.8 het belang van gezonde voeding.

De leerlingen kunnen
3.2.13 onderzoeken dat planten groeien wanneer ze
zonlicht, water en warmte krijgen.

• de voedingsstoffen, de suiker, het eiwit, het vet, het
    water, het mineraal, de vitamine, de vezels.
3.2.18 de verschillende voedingsstoffen en hun functie:
suikers, eiwitten, vetten, water, mineralen, vitaminen,
vezels.
3.2.19 het principe van fotosynthese.
3.2.20 de zon als primaire energiebron.

De leerlingen weten
3.2.21 dat bijna elke voedselketen start onder invloed van
de energie van de zon.