Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

NL.070 Begrijpen K1 K2 K3 L1 KO 1.3.4; KO 1.1.5; KO 1.1.6; KO 1.1.7; KO 1.1.8; KO 1.1.9

Begrijpen (voor)gelezen teksten.*

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Begrijpen:
• eenvoudige visuele boodschappen
• expliciete informatie
• belangrijkste gebeurtenissen uit een verhaallijn
• reageren door vragen te stellen

*een variatie aan teksten

NL.071 Gebruiken K1 K2 KO 1.1.6

Geven informatie uit een voorgelezen tekst weer.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Informatie:
• de belangrijkste gebeurtenissen
• de situatie
• de gevoelens
• de personages
• de perspectiefname

Weergeven:
• in eigen woorden
• door het uit te beelden
• met behulp van concreet materiaal en/of afbeeldingen

Voorbeelden

Perspectiefname:
• Het hoofpersonage in het voorgelezen verhaal huilt. De kleuters leven zich in in
    het verdriet van het hoofdpersonage. Ze leggen aan de leerkracht uit dat het
    personage verdrietig is omdat die zijn speelgoed kwijt is.
• De leerkracht leest een verhaal voor dat verteld wordt vanuit het ik-perspectief:
    ‘… en plots hoorde ik een luide ‘bonk’.’ De kleuters weten dat het personage in
    een vreemd huis is binnengewandeld. Ze vertellen dat het hoofdpersonage denkt
    dat de deur is dichtgewaaid.

NL.072 Gebruiken K3 L1 KO 1.1.6

Geven informatie uit een (voor)gelezen tekst weer.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Informatie:
• de belangrijkste gebeurtenissen
• de situatie
• de gevoelens
• de personages
• de perspectiefname

Weergeven:
• in eigen woorden
• met gebruik van taal uit de tekst

NL.073 Begrijpen K1 K2 K3 L1 KO 1.1.9

Begrijpen de verhaallijn van (voor)gelezen teksten*.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

NL.074 Gebruiken K2 K3 L1 KO 1.1.9

Geven de belangrijkste elementen uit een verhaallijn van (voor)gelezen teksten weer.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Weergeven:
• in eigen woorden
• in chronologische volgorde
• met gebruik van taal uit de tekst

Belangrijkste elementen:
• hoofdpersonage(s)
• hoofdgedachte

NL.075 Begrijpen L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.1.5; L4 1.1.7

Begrijpen gelezen teksten*.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Begrijpen:
• expliciete informatie
• hoofd- en bijzaken
• hoofdgedachte
• verbanden tussen voorgelezen tekst en vakspecifieke kennis en voorkennis
• belangrijkste gebeurtenissen uit een verhaallijn

*een variatie aan teksten

NL.076 Gebruiken L2 L3 L4 L4 1.1.5

Geven informatie uit een gelezen tekst weer.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

NL.077 Gebruiken L3 L4 L4 1.1.5

Geven hoofd- en bijzaken in gelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

NL.078 Gebruiken L3 L4 L4 1.1.5

Geven de hoofdgedachte uit gelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

NL.079 Gebruiken K2 K3 L1 L2 KO 1.1.7

Leiden relaties en verbanden af bij (voor)gelezen teksten*.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Relaties en verbanden:
• oorzaak en gevolg
• probleem en oplossing

*een variatie aan teksten

NL.080 Gebruiken L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.1.6

Leiden relaties en verbanden af bij gelezen teksten*.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Relaties en verbanden:
• oorzaak en gevolg
• probleem en oplossing
• middel-doel
• deel-geheel
• tussen hoofdpersonen en nevenpersonages

*een variatie aan teksten

NL.081 Gebruiken L2 L3 L4 L4 1.1.6

Leiden logische conclusies af uit gelezen teksten*.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Logische conclusies afleiden:
door informatie uit de tekst te combineren

*een variatie aan teksten

NL.082 Gebruiken L3 L4 L5 L6 L6 1.1.3

Leiden impliciete boodschappen in een gelezen tekst* af.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Impliciete boodschappen afleiden:
aanwijzingen identificeren, verbindingen maken, conclusies trekken

Voorbeelden

Impliciete boodschappen afleiden:
• In het verhaal zegt het hoofdpersonage ‘Oef! Deze doos is zwaar’. Wat hij niet
    zegt tegen de nevenpersonages is dat die graag hulp zou krijgen bij het dragen
    van de doos.
• ‘Fietsen is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de gezondheid. Toch
    blijven veel ouders kiezen voor de auto, vooral op regenachtige dagen of
    wanneer ze haast hebben.’: In deze passage uit de tekst wordt impliciet gezegd
    dat het beter zou zijn als ouders hun kinderen vaker met de fiets naar school
    laten gaan.

*een variatie aan teksten

NL.083 Gebruiken L5 L6 L6 1.1.3

Leiden logische conclusies af uit gelezen teksten*.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie selecteren en interpreteren

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Logische conclusies afleiden:
impliciete en expliciete informatie uit de tekst te combineren

*een variatie aan teksten

NL.084 Gebruiken K1 K2 K3 L1 KO 1.1.8

Maken verbindingen tijdens het luisteren naar of lezen van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Verbindingen:
• tussen de tekst en eigen ervaringen
• tussen de tekst en vakspecifieke (voor)kennis

NL.085 Gebruiken L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.1.7; L6 1.1.4

Maken verbindingen tijdens het lezen van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Verbindingen:
• tussen de tekst en eigen ervaringen
• tussen de tekst en vakspecifieke (voor)kennis
• tussen passages uit de tekst

NL.086 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L4 1.1.8

Bepalen of de titel bij de tekst past.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

NL.087 Begrijpen L1 L2 L4 1.1.6

Herkennen werkelijkheid en fantasie.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Herkennen:
bij (voor)gelezen teksten

NL.088 Engageren L1 L2 L4 1.1.6

Reflecteren over werkelijkheid en fantasie bij (voor)gelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

NL.089 Gebruiken L3 L4 L5 L6 L4 1.1.6

Onderscheiden fictie en non-fictie bij gelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

fictie, non-fictie

NL.090 Begrijpen L3 L4 L5 L6 L4 1.1.6; L6 1.1.3

Herkennen feiten en meningen.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Herkennen:
in gelezen teksten

Te hanteren begrippen

de mening, het feit

NL.091 Gebruiken L3 L4 L5 L6 L6 1.1.3

Onderscheiden feiten en meningen in gelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

NL.092 Begrijpen L3 L4 L4 1.1.9

Verwoorden het standpunt van de auteur.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Standpunt:
over het onderwerp van de tekst

NL.093 Gebruiken L5 L6 GO!-doel

Geven een onderbouwde beoordeling over de standpunten van de auteur.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Onderbouwde beoordeling:
argumenten uit de tekst

NL.094 Begrijpen L3 L4 L5 L6 L4 1.1.10

Verwoorden hoe een tekst aansluit bij het leesdoel.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

NL.095 Begrijpen L3 L4 L5 L6 L4 1.1.10

Herkennen de bruikbaarheid van gelezen teksten in functie van het leesdoel.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

NL.096 Gebruiken L5 L6 L6 1.1.5

Analyseren standpunten en boodschappen uit verschillende teksten over hetzelfde onderwerp.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Verschillende teksten:
• teksten van verschillende auteurs
• verschillende teksten van dezelfde auteur

NL.097 Gebruiken L5 L6 GO!-doel

Vatten informatie uit verschillende bronnen over hetzelfde onderwerp samen.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

NL.098 Gebruiken L3 L4 L5 L6 L6 1.1.6

Geven eigen gedachten en meningen weer over teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gedachten en meningen:
• over de vorm
• over de inhoud

Weergeven:
• onderbouwd met informatie uit de tekst

NL.099 Gebruiken L6 GO!-doel

Onderbouwen hun mening op basis van vergelijking van verschillende bronnen.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

NL.100 Engageren L5 L6 L6 1.1.6

Reflecteren over de invloed van de gelezen tekst op de eigen mening.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Reflecteren over de invloed van de gelezen tekst op de eigen mening:
• relatie tussen zender en ontvanger
• houding van de zender ten opzichte van de ontvanger en omgekeerd

NL.101 Engageren L2 L3 L4 L5 L6 L6 1.1.4; L4 1.1.7

Reflecteren over de kennis die de gelezen tekst opleverde.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

NL.102 Begrijpen L5 L6 GO!-doel

Herkennen de betrouwbaarheid van bronnen bij gelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Informatie kritisch verwerken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Betrouwbaarheid van bronnen herkennen:
• Wie is de auteur?
• Wat is de datum?
• Waarom schrijft de auteur dit?

NL.103 Begrijpen K2 K3 L1 L4 1.1.11

Herkennen sturingsstrategieën bij het beluisteren van voorgelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Sturingsstrategieën:
• actualiseren van kennis en woordenschat
• actief luisteren aan de hand van luisterstrategieën

NL.104 Gebruiken K2 K3 L1 L4 1.1.11

Gebruiken sturingsstrategieën bij het beluisteren van voorgelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

NL.105 Begrijpen L2 L3 L4 L4 1.1.11

Beschrijven sturingsstrategieën bij het lezen van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Sturingsstrategieën:
• leesdoel bepalen
• oriëntatie op de tekst
• actualiseren van kennis en woordenschat
• actief lezen door toepassen van leesstrategieën
• controleren van begrip
• toepassen van herstelstrategieën
• controle bereiken leesdoel

Te hanteren begrippen

de controle, het leesdoel, het begrip

NL.106 Gebruiken L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.1.11

Passen sturingsstrategieën toe bij het lezen van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

NL.107 Gebruiken L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.1.11; L6 1.1.7

Stemmen hun manier van lezen af op het leesdoel.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Manieren van lezen:
• globaal lezen
• intensief lezen
• kritisch lezen

NL.108 Engageren L3 L4 L5 L6 L4 1.1.11; L6 1.1.7

Reflecteren over de keuze van zelf gekozen gelezen teksten in functie van het leesdoel.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

NL.109 Begrijpen L4 L5 L6 GO!-doel

Duiden de invloed van eigen voorkennis en identiteit op de interpretatie van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Bodhi weet al veel over de ruimte en zegt: ‘Wanneer ik een verhaal lees dat zich
    in de ruimte afspeelt, kan ik me gemakkelijk voorstellen hoe de ruimte eruitziet.’
• Sara is sportief en speelt voetbal in haar vrije tijd. Ze zegt: ‘Ik vind het stom dat in
    de meeste verhalen over voetbal de hoofdpersonages jongens zijn.’
• Bashir is moslim. Hij las een boek waarin het hoofdpersonage ook een moslim is
    en zegt: ‘Ik herken mezelf helemaal in Omar, het hoofdpersonage!’

NL.110 Begrijpen L1 L2 L3 L4 L4 1.1.11; L6 1.1.7

Illustreren herstelstrategieën bij het lezen.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Herstelstrategieën:
• Een stukje opnieuw lezen, langzamer.
• Een stukje hardop lezen.
• Een stukje verder lezen, wordt het dan duidelijk?
• Naar de illustraties kijken, wordt het dan duidelijk?
• Helpt het om een leesstrategie toe te passen?
• Hulp vragen als je er echt niet uitkomt.

Te hanteren begrippen

hardop, de illustratie, opnieuw, langzamer, verder, de hulp

NL.111 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.1.11; L6 1.1.7

Passen herstelstrategieën toe.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Sturings- en herstelstrategieën (metacognitief) bij lezen

NL.112 Begrijpen K2 K3 L1 KO 1.3.4; L4 1.1.11

Herkennen leesstrategieën bij (voor)gelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Leesstrategieën (cognitief)

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Leesstrategieën:
• voorspellen
• vragen stellen
• visualiseren
• verbinden

NL.113 Gebruiken K2 K3 L1 KO 1.3.4; L4 1.1.11

Gebruiken leesstrategieën bij (voor)gelezen teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Leesstrategieën (cognitief)

NL.114 Begrijpen L2 L3 L4 L4 1.1.11

Beschrijven leesstrategieën bij het lezen van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Leesstrategieën (cognitief)

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Beschrijven:
Welke strategie zet ik wanneer in en waarom?

Leesstrategieën:
• voorspellen
• vragen stellen
• visualiseren: mentale beelden en zintuigelijke gewaarwordingen
• verbinden
• samenvatten
• afleiden

Te hanteren begrippen

voorspellen, vragen stellen, visualiseren, verbinden, samenvatten, afleiden

Voorbeelden

Visualiseren:
• Terwijl je leest speelt er zich een film af in je hoofd.
• Bij het lezen van een tekst over een heerlijk geurende en mooi versierde taart,
    beelden de leerlingen zich in hoe de taart smaakt.

NL.115 Begrijpen L5 L6 L6 1.1.7

Beschrijven de best passende leesstrategie(ën) bij het begrijpend lezen van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Leesstrategieën (cognitief)

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Selecteren:
• Wanneer de leesstrategie inzetten?
• Waarom de leesstrategie inzetten?
• Welke leesstrategie inzetten?

NL.116 Gebruiken L2 L3 L4 L4 1.1.11

Passen leesstrategieën toe bij het lezen van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Leesstrategieën (cognitief)

NL.117 Gebruiken L5 L6 L6 1.1.7

Selecteren leesstrategieën bij het lezen van teksten.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Leesstrategieën (cognitief)

NL.118 Engageren L3 L4 L5 L6 L4 1.1.11; L6 1.1.7

Reflecteren over het eigen gebruik van leesstrategieën.

Nederlands › Lezen › Tekstbegrip › Leesproces sturen met behulp van strategieën › Leesstrategieën (cognitief)