Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

AA.101 Begrijpen K1 KO 4.2.2

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
• reliëf: de berg
• helling
• water: de zee, het strand
• vegetatie: de boom, het gras
• bodem: zand

AA.102 Begrijpen K2 KO 4.2.2

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
• reliëf: de berg, de heuvel
• helling: omhoog, omlaag
• water: de zee, het strand, de plas, de vijver
• vegetatie: de boom, het gras, de weide, het gazon, het bos
• bodem: zand

Te hanteren begrippen

de berg, de zee, het strand, de boom, het gras, het zand, de heuvel, omhoog,
omlaag, de plas, de vijver, de weide, het gazon, het bos

AA.103 Begrijpen K3 KO 4.2.2

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
• reliëf: de berg, de heuvel, de vallei
• helling: omhoog, omlaag, steil, zacht
• water: de zee, het strand, de plas, de vijver, de oceaan, de rivier, de beek
• vegetatie: de boom, het bos, het gras, het grasland, de weide, het riet, het
    gazon
• bodem: vruchtbaar, rotsachtig, zanderig

Te hanteren begrippen

de vallei, steil, zacht, de oceaan, de rivier, de beek, het riet, het grasland,
vruchtbaar, rotsachtig, zanderig

AA.104 Begrijpen L1 L4 4.2.4

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
• reliëf: de berg, de heuvel, de vallei
• water: de zee, het strand, de plas, de vijver, de oceaan, de rivier, de beek
• vegetatie: de boom, het bos, het gras, het grasland, de weide, het riet, het
    gazon, het loofbos, het naaldbos
• bodem: vruchtbaar, rotsachtig, zanderig

Te hanteren begrippen

het loofbos, het naaldbos

AA.105 Begrijpen L2 L4 4.2.4

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
• reliëf: de berg, de heuvel, de vallei, de bergketen
• water: de waterval
• vegetatie: loofbos, naaldbos
• bodem: het zand, de klei, de leem, steenachtig

Te hanteren begrippen

de waterval, de klei, de leem, steenachtig, de bergketen

AA.106 Begrijpen L3 L4 4.2.4

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
• reliëf: het zeeniveau, de horizonlijn, de hoogte, het hoogteverschil
• water: de zee, het strand, de plas, de vijver, de oceaan, de rivier, de beek, de
    waterval
• vegetatie: loofbos, naaldbos
• bodem: vruchtbaar, rotsachtig, zanderig, het zand, de klei, de leem,
    steenachtig

Te hanteren begrippen

het zeeniveau, de horizonlijn, het hoogteverschil, het reliëf, de helling, de
vegetatie, de bodem

AA.107 Begrijpen L3 L4 4.2.4

Beschrijven de loop van de rivier.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Loop van de rivier:
typische kenmerken van beneden-, midden- en bovenloop van rivieren:
    de bovenloop: Dit is het eerste stuk van de rivier en wordt ‘bovenloop’
    genoemd omdat veel rivieren in de bergen ontspringen. Sommige ontstaan
    ook in meren, moerassen of uit bronnen in de grond.
    kenmerken:
              stroomt meestal snel en krachtig
              kan diepe kloven en valleien vormen in de bergen
    de middenloop: Het water stroomt hier minder snel en begint bochten
    (meanders) te maken.
    kenmerken:
              rivier wordt breder en langzamer
              vlakker landschap
              langs de rivier liggen vaak dorpen, steden en
              landbouwgebieden
    de benedenloop: Dit is het laatste deel, waar de rivier heel breed wordt.
    kenmerken:
              langzame stroom, soms met moerassen of plassen
              kan grote delta's vormen voordat het de zee bereikt
              soms zie je een getijdenrivier, waarbij eb en vloed invloed
              hebben op de stroming

Te hanteren begrippen

de bron, de bovenloop, de middenloop, de benedenloop, de monding, de delta

AA.108 Begrijpen L4 L4 4.2.4

Beschrijven het proces van riviervorming.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Riviervorming:
Een rivier begint bij een bron. Dit kan zijn:
    smeltend ijs van een gletsjer hoog in de bergen
    regenwater dat zich verzamelt in kleine stroompjes
    ondergrondse bronnen waar water uit de aarde omhoogkomt
Er ontstaan ook nieuwe rivieren door het smelten van de ijskap, bv. in Groenland
(als gevolg van de klimaatverandering)
Kleine stroompjes komen samen en worden steeds breder en krachtiger. Dit
water snijdt een pad door de bergen en valleien. Op hun pad meanderen
(kronkelen) ze doorheen het landschap waarbij ze de ene oever eroderen
(uitslijten) en op de andere oever wordt materie (slib, gesteenten) afgezet.
Uiteindelijk mondt een rivier uit in een estuarium. Een estuarium is een
overgangsgebied tussen een rivier en de zee, waar zoet rivierwater en zout
zeewater zich mengen. Dit zorgt voor unieke natuurgebieden met bijzondere
planten en dieren.

Te hanteren begrippen

het eroderen, het afzetten, de waterval, de meander, het estuarium, de
smeltende ijskap, de smeltende gletsjer

AA.109 Begrijpen L5 L6 4.2.6

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
reliëf: de hellingsgraad (vertelt ons hoe steil een helling of een berg is. Het wordt
gemeten in procent of graden)

Te hanteren begrippen

de hellingsgraad, het reliëf

Voorbeelden

• Steven maakt een fietstocht en beklimt een helling met hellingsgraad 10%.
    Hij voelt dit stevig in zijn kuiten.
• Boerin Mieke voorkomt erosie en vangt het regenwater van steile hellingen
    op door haar gewassen in terrassen aan te leggen.

AA.110 Begrijpen L6 L6 4.2.6

Beschrijven kustprocessen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Kustprocessen:
Het kustproces is hoe de kustlijn verandert en verschillende landvormen en
kusthabitats ontstaan door water (golfslag, eb en vloed, stromingen), wind en
andere natuurlijke krachten. We onderscheiden volgende landvormen: landtong,
klif, zandbank en (zand)duin en volgende kusthabitats: de duinen, het strand
(kiezel- of zandstrand) en het koraalrif.

Te hanteren begrippen

het kustproces, de kustlijn, de golfslag, de zandduin, de kiezel, de landvorm, de
landtong, de klif, de zandbank, de kusthabitat, het koraalrif

Voorbeelden

• Odin vertelt: “Een landtong is ontstaan uit het kustproces waar golven en
    stromingen zand en stenen verplaatsten en er een smalle uitloper van land is
    ontstaan.”
• Friedl loopt na een hevige storm op het strand en ziet een hoge klif die
    ontstaan is door de erosie van het strand.

AA.111 Gebruiken L6 L6 4.2.6

Geven voorbeelden van landvormen en kusthabitats ontstaan door kustprocessen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Landvormen:
• landtong
• klif
• zandbank
• duin
Kusthabitats:
• de duinen
• het (kiezel- of zand-)strand
• het koraalrif

Voorbeelden

Landvormen:
Fjorden, zeegrotten, rotspilaren
Kusthabitats:
Estuariua, slikken, schorren, wadden, delta’s, mangrovebossen

AA.112 Gebruiken L6 L6 4.2.6

Geven voorbeelden van het overleven van dieren in kusthabitats.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Overleven van dieren:
• Zeevogels zoals meeuwen, alken en sternen nestelen op stranden en kliffen.
• Krabben en schelpdieren zoals kokkels, mosselen en zeepokken leven op
    rotsen en in zand.
• Zeehonden en walvissen jagen en rusten in koudere kustwateren.

AA.113 Begrijpen L5 L6 4.2.6

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
vegetatie
bodem
klimaat
ligging

Herkennen:
• de steppe
• de savanne

Te hanteren begrippen

de savanne, de steppe

AA.114 Begrijpen L6 L6 4.2.6

Herkennen natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
vegetatie
bodem
klimaat
ligging

Herkennen:
• de woestijn
• het regenwoud

Te hanteren begrippen

de woestijn, het regenwoud

AA.115 Begrijpen L6 L6 4.2.6

Beschrijven het proces van woestijnvorming.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Proces van woestijnvorming:
gebeurt wanneer een gebied langzaam verandert in een droge, onvruchtbare
woestijn. Dit kan gebeuren door natuurlijke en menselijke invloeden.

Woestijnvorming:
natuurlijke oorzaken:
    weinig neerslag: Sommige gebieden krijgen nauwelijks regen, waardoor de
    bodem uitdroogt.
    extreme temperaturen: Sterke zon zorgt voor verdamping van water en
    droogte.
    wind en erosie: Wind blaast zand en stof weg, waardoor vruchtbare grond
    verdwijnt.
    gebergten die regen tegenhouden: Sommige woestijnen ontstaan doordat
    bergen vochtige lucht blokkeren.

Te hanteren begrippen

de woestijnvorming

AA.116 Gebruiken K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 4.2.2; L4 4.2.4; L6 4.2.6

Determineren een landschap op basis van natuurlijke landschapselementen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijke landschapselementen:
• reliëf(vorm)
• helling
• vegetatie
• bodem
• water

AA.117 Gebruiken L3 L4 L4 4.3.1

Ontwerpen een schets van een landschap.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Schets:
een schematische voorstelling van natuurlijke aspecten

AA.118 Gebruiken L5 L6 L6 4.2.6

Geven weer hoe een landschap verandert door natuurlijke interactie.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Veranderingen door natuurlijke interactie:
• Rivieren slijten het landschap uit
• De zee verandert de kust
• Gletsjers schuren U-vormige dalen uit
• Wind vormt duinen aan de kust
• Planten op een helling houden erosie tegen

AA.119 Engageren L6 GO!-doel

Beargumenteren het belang van het behoud en herstel van natuurlijke landschappen.

Aardrijkskunde › Aardrijkskundige (toegepaste) kennis › Landschappen: natuurlijke en menselijke aspecten › Landschappen, landschapselementen en relaties › Natuurlijke landschappen