vak: NL ✕ Betekenisrelaties ✕

1. NL.485 Begrijpen K2 K3 KO 1.4.1

   Herkennen betekenisrelaties tussen woorden.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   Betekenisrelaties:
   • categorie en exemplaar (hyperoniem- hyponiem)
   • eenvoudige synoniemen
   • eenvoudige tegenstellingen (antoniemen)
   • veel gebruikte trappen van vergelijking

   Voorbeelden

   Betekenisrelaties: categorie en exemplaar:
   • Een appel (exemplaar) is een stuk fruit (categorie).
   • Het kleurpotlood (exemplaar) is tekengerief (categorie).
   Betekenisrelaties: eenvoudige synoniemen
   Mijn mama rijdt met de wagen; mijn mama rijdt met de auto.
   Betekenisrelaties: eenvoudige tegenstellingen
   Ik ben groot, mijn zus is klein.
   Betekenisrelaties: veel gebruikte trappen van vergelijking
   Die meloen is zwaarder dan de perzik. De pompoen is het zwaarst.

2. NL.486 Begrijpen K3 L1 KO 1.4.1

   Herkennen betekenisrelaties tussen woorden.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   Betekenisrelaties:
   context: beroep-handeling, gebeurtenis-plaats, tijd-gebeurtenis

   Voorbeelden

   Betekenisrelaties – context:
   • De kok doet zijn schort aan en neemt een braadpan. (beroep-handeling)
   • Zwemmen – het zwembad (gebeurtenis-plaats)
   • De ochtend – opstaan (tijd-gebeurtenis)

3. NL.487 Begrijpen K3 L1 L2 L3 L4 1.4.2

   Begrijpen betekenisrelaties tussen woorden.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   Betekenisrelaties:
   verwijswoorden: zij, hij, het, die, deze, dit, dat

   Voorbeelden

   Verwijswoorden:
   • Toen was zij nog een baby. > ‘zij’ verwijst naar een eerder vernoemd personage.
   • Oma wil graag de mooiste taart van de bakker, die met slagroom.

4. NL.488 Begrijpen L3 L4 L4 1.4.2

   Illustreren betekenisrelaties tussen woorden.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   Betekenisrelaties:
   vormrelatie - homoniemen (woorden die hetzelfde klinken maar iets anders betekenen)

   Te hanteren begrippen

   het homoniem

   Voorbeelden

   Vormrelatie – homoniemen:
   • Hij zit op de bank voor de bank.
   • Zij neemt de bal niet mee naar het bal.

5. NL.489 Begrijpen L3 L4 L4 1.4.2

   Illustreren betekenisrelaties tussen woorden.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   Betekenisrelaties:
   antoniemen

   Te hanteren begrippen

   het antoniem

   Voorbeelden

   Antoniemen:
   boven – onder, groot – klein, blij – verdrietig

6. NL.490 Begrijpen L3 L4 L4 1.4.2

   Illustreren betekenisrelaties tussen woorden.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   Betekenisrelaties:
   synoniemen

   Te hanteren begrippen

   het synoniem

   Voorbeelden

   Synoniemen:
   boos – kwaad, blij – vrolijk, snel – vlug, beginnen – starten

7. NL.491 Begrijpen L3 L4 L4 1.4.2

   Illustreren betekenisrelaties tussen woorden.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   Betekenisrelaties:
   trappen van vergelijking

   Te hanteren begrippen

   de trappen van vergelijking

   Voorbeelden

   Trappen van vergelijking:
   • Deze pizza is lekker, maar die pizza is lekkerder.
   • Het resultaat is goed, dit resultaat is beter, dat resultaat is het best.

8. NL.492 Begrijpen L4 L4 1.4.2

   Begrijpen gradaties in woordbetekenissen.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   Gradaties in woordbetekenissen:
   woorden die de intensiteit van een eigenschap of actie weergeven

   Voorbeelden

   Woorden die de intensiteit van een eigenschap of actie weergeven:
   • Caro vindt de blauwe jurk prachtig!
   • Die danseres danst uitstekend!

9. NL.493 Begrijpen L5 L6 L6 1.4.1

   Illustreren betekenisrelaties tussen woorden.

   Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

   Toon MIA, begrippen en voorbeelden

   MIA

   betekenisrelaties tussen woorden:
   • hyponiemen
   • hyperoniem

   Te hanteren begrippen

   het hyponiem

   Voorbeelden

   Hyponiemen en hyperoniem:
   • ‘Dier’ is het hyperoniem. ‘Hond, kat, olifant’ zijn hyponiemen van ‘dier’.
   • ‘Vogel’, ‘zoogdier’, ‘reptiel’(hyponiemen) zijn ‘gewervelden’(hyperoniem).
   • ‘Tang’, ‘hamer’, ‘schroevendraaier’ (hyponiemen) zijn ‘gereedschappen’
       (hyperoniem).

10. NL.494 Gebruiken K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.4.2

    Gebruiken betekenisrelaties tussen woorden.

    Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

11. NL.495 Gebruiken L4 L5 L6 L4 1.4.2; L6 1.4.1

    Gebruiken gradaties van woordbetekenissen.

    Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties

12. NL.496 Engageren K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 1.4.1; KO 1.4.3; L4 1.4.2; L6 1.4.1

    Reflecteren in luister- en leessituaties op verbanden tussen woorden en hun betekenis.

    Nederlands › Taalsysteem en taalgebruik › Woordenschat › Betekenissen van woorden › Betekenisrelaties