Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

NL.001 Begrijpen K1 KO 1.1.1

Herkennen eenvoudige eindrijm.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonologisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Eindrijm:
via rijmpjes en versjes

Voorbeelden

Eenvoudige eindrijm:
kat-mat, koe-moe

NL.002 Begrijpen K2 K3 KO 1.1.1

Herkennen rijm.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonologisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

het rijm, rijmen

NL.003 Gebruiken K2 K3 KO 1.1.1

Passen rijm toe.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonologisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Toepassen:
• Rijmt het of rijmt het niet?
• Zoek bij elkaar wat rijmt. Zoek de rijmende woorden.
• ontbrekende zinnen en woorden aanvullen
• zelf rijm bedenken

Voorbeelden

Rijmt het of rijmt het niet?:
(a) boom-tak, zak-tak; b) kok-pot, kok-rot
Zoek bij elkaar wat rijmt:
(a) maan-haan-ster-kip; b) maan-haan-schaap-man

NL.004 Begrijpen K2 KO 1.1.1

Herkennen klankgroepen in woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonologisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Klankgroepen:
in korte woorden

Voorbeelden

Klankgroepen in woorden:
in korte woorden: ‘fo-to’, ‘ba-llen’

NL.005 Begrijpen K3 KO 1.1.1

Herkennen klankgroepen in woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonologisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Klankgroepen:
in langere woorden

Te hanteren begrippen

het woord, de klankgroep

Voorbeelden

Klankgroepen in woorden:
in langere woorden: ‘fo-to-toe-stel’, ‘re-gen-boog’

NL.006 Gebruiken K2 K3 KO 1.1.1

Verdelen een woord in klankgroepen.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonologisch bewustzijn

NL.007 Gebruiken K2 K3 KO 1.1.1

Voegen klankgroepen samen tot een woord.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonologisch bewustzijn

NL.008 Begrijpen K2 K3 KO 1.1.2

Zeggen klanken, een reeks woorden of een zin op.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonologisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Opzeggen:
Herhalen van wat de leraar of een kleuter voorzegt: trainen van het auditief
geheugen.
Klanken:
• met aandacht voor de uitspraak

Een reeks woorden:
• 2 tot 4 woorden

Een zin:
• een eenvoudige, korte zin nazeggen
• een korte zin aanvullen

Voorbeelden

Opzeggen:
woordenrij onthouden en herhalen; onthoudspel zoals "Ik ga op reis en neem
mee..."; "Appel, banaan, peer." Luister nu goed, wat ontbreekt: "Appel, peer"; Als je
/oe/ hoort, sta je recht, als je /ie/ hoort handen omhoog en als je /ee/hoort ga je op
je hurken zitten.

NL.009 Gebruiken K1 KO 1.1.2

Onderscheiden klanken.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Klanken:
sterk contrasterende klanken

Voorbeelden

Sterk contrasterende klanken onderscheiden:

• De leraar laat twee sterk contrasterende klanken horen: “ssss” (slang) en “rrrr”
    (motor). Als de slang sist (“sss”) bewegen de kinderen als een slang. Als de
    motor rijdt (“rrr”) bewegen ze als een motor.

• De leraar vertelt een kort verhaaltje met veel “aaah” en “oooh”-uitroepen. Bij
    “aaah” doet de leraar samen met de kinderen de mond wijd open, bij “oooh”
    vormt iedereen met de handen een “toeter” rond de mond.

NL.010 Begrijpen K2 KO 1.1.2; KO 1.1.3

Herkennen verschillen en overeenkomsten tussen twee gesproken klanken in woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

de klank

NL.011 Begrijpen K2 K3 KO 1.1.2; KO 1.1.3

Herkennen klanken in woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Herkennen:
aangeven of een klank wel of niet voorkomt in een woord

Woorden:
• MK-woorden
• KM-woorden
• MKM-woorden

NL.012 Gebruiken K2 KO 1.1.2; KO 1.1.3

Onderscheiden de beginklank in woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Onderscheiden:
De beginklank in het woord horen en onderscheiden van andere klanken (auditieve
discriminatie).

Woorden:
• MK-woorden
• KM-woorden
• MKM-woorden

Voorbeelden

Beginklank onderscheiden:
• Sorteren op beginklank (M – mand, muts, mama)
• “Wat klinkt hetzelfde, wat klinkt anders?” (maan-maan, mees-lees)

NL.013 Gebruiken K2 KO 1.1.2; KO 1.1.3

Onderscheiden de eindklank in woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Onderscheiden:
De eindklank in het woord horen en onderscheiden van andere klanken (auditieve
discriminatie).
Woorden:
• MK-woorden
• KM-woorden
• MKM-woorden

Voorbeelden

Eindklank onderscheiden:
• Sorteren op eindklank (M – oom, bloem, lam)
• “Wat klinkt hetzelfde, wat klinkt anders?” (boom-boos, lam-lam)

NL.014 Gebruiken K3 L1 KO 1.1.2; KO 1.1.3

Onderscheiden klanken in woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Onderscheiden:
auditieve discriminatie: De klank in het woord horen en onderscheiden van andere
klanken.

Woorden:
• MK-woorden
• KM-woorden
• MKM-woorden

Klanken in woorden:
• beginklank
• middenklank
• eindklank

Klanken:
Een variatie aan klanken

Te hanteren begrippen

vooraan, achteraan, in het midden

Voorbeelden

Klanken in woorden:
• Wat hoor je vooraan in /vuur/?
• Wat hoor je achteraan in /kaas/?
• Wat hoor je in het midden in /kat/?
• Wat hoor je vooraan in /ook/?
• Wat hoor je in het midden in /reus/?
• Wat hoor je vooraan in /ijs/?

NL.015 Gebruiken K3 L1 KO 1.1.3

Verdelen een woord in afzonderlijke klanken.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

NL.016 Gebruiken K3 L1 KO 1.1.3

Voegen afzonderlijke klanken samen tot een woord.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

NL.017 Gebruiken K3 L1 KO 1.1.2

Voeren klankbewerkingen uit in woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Klankbewerkingen:
• toevoeging van een klank
• weglating van een klank
• vervanging van een klank

Voorbeelden

Toevoeging van een klank:
Ik voeg vooraan een /b/ toe aan /oom/ en bekom /boom/.
Weglating van een klank:
/raap/ zonder /r/ is /aap/.
Vervanging van een klank:
Bij het woord /mat/ wissel ik de /m/ in voor een /l/. Zo vorm ik het woord /lat/.

NL.018 Engageren K2 K3 L1 KO 1.1.1; KO 1.1.2; KO 1.1.3

Tonen hun kennis van klanken in verschillende contexten.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Fonologisch en fonemisch bewustzijn › Fonemisch bewustzijn

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Daniel luistert naar een versje en klapt telkens als hij een woord hoort dat met
    de klank /s/ begint, zoals slang, stoel en sok.
• Abigail rijmt boom op room en legt uit dat ze dezelfde klankgroep achteraan
    hoort.

NL.019 Begrijpen K2 KO 1.1.4

Herkennen voor hen belangrijke letters.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Klanktekenkoppeling (alfabetisch principe)

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

het woord, de letter

Voorbeelden

Belangrijke letters:
• Letters herkennen in woorden die ze vaak tegenkomen.
• Letters herkennen in woorden die steeds in een letterlijke herhaling in een
    prentenboek voorkomen.

NL.020 Gebruiken K2 KO 1.1.4

Verklanken voor hen belangrijke letters.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Klanktekenkoppeling (alfabetisch principe)

NL.021 Begrijpen K3 KO 1.1.4

H e r k e n n en minstens vijftien letters.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Klanktekenkoppeling (alfabetisch principe)

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Herkennen:
• leesletters: kleine letter, hoofdletter
• in verschillende verschijningsvormen
Letters:
• korte klinkers
• lange klinkers
• tweetekenklinkers
• medeklinkers

Te hanteren begrippen

de klinker, de medeklinker

NL.022 Gebruiken K3 KO 1.1.4

Verklanken minstens vijftien letters.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Klanktekenkoppeling (alfabetisch principe)

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Verklanken:
• met correcte uitspraak
• leesletters: kleine letter, hoofdletter

NL.023 Begrijpen L1 L2 L4 1.1.2

Herkennen alle letters.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Klanktekenkoppeling (alfabetisch principe)

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Letters:
• leesletters: kleine letter, hoofdletter
• schrijfletters: kleine letter, hoofdletter
• in verschillende verschijningsvormen

Te hanteren begrippen

de korte klinker, de lange klinker, de tweetekenklinker, de medeklinker

NL.024 Gebruiken L1 L2 L4 1.1.2

Verklanken alle letters.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Klanktekenkoppeling (alfabetisch principe)

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Letters:
• korte klinkers
• lange klinkers
• tweetekenklinkers
• medeklinkers

Verklanken:
• leesletters: kleine letter, hoofdletter
• schrijfletters: kleine letter, hoofdletter

NL.025 Begrijpen L2 L3 GO!-doel

Begrijpen het doel van het alfabet.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Alfabet

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Doel:
• alfabetisch rangschikken
• alfabetisch opzoeken

Te hanteren begrippen

de letter, het alfabet

NL.026 Begrijpen L2 L3 GO!-doel

Zeggen het alfabet op.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Alfabet

NL.027 Gebruiken L2 L3 GO!-doel

Gebruiken het alfabet bij het opzoeken of rangschikken.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Alfabet

NL.028 Engageren K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 KO 1.1.4; L4 1.1.2

Tonen hun kennis van letters in verschillende leescontexten.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Letters › Alfabet

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• In de kleuterklas wordt gewerkt rond het thema verkeer. In de bouwhoek ligt
    een doos met verkeersborden. Dario en Frieke bouwen samen een winkel. De
    parkeerplaatsen bij de winkel duiden ze aan met het verkeersbord waar de
    letter ‘p’ op staat. Zij weten dat dat de letter ‘p’ is van het woord ‘parkeren’.
• In de schoolbibliotheek staan de boeken alfabetisch gerangschikt. Yaro vindt
    snel een boek dat hij wil lezen door met behulp van het alfabet te zoeken.
    Wanneer hij het uit heeft gelezen kan hij het ook gemakkelijk op de juiste plek
    terugplaatsen door gebruik te maken van de alfabetische volgorde.

NL.029 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Lezen klankzuivere woorden met één lettergreep.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Klankzuivere woorden met één lettergreep:
pen, boos, juf, reus

NL.030 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Lezen lidwoorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lidwoorden:
de, het, een

NL.031 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Lezen eenlettergrepige woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Eenlettergrepige woorden:
• eindigend op -d of -t
• eindigend op -ng, -nk
• met klankgroep aai, ooi, oei

NL.032 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Lezen eenvoudige tweelettergrepige woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Eenvoudige tweelettergrepige woorden:
• niet samengestelde woorden
• samengestelde woorden

Voorbeelden

Eenvoudige tweelettergrepige samengestelde woorden:
kastdeur, voetbal

NL.033 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Lezen klankzuivere woorden met medeklinkerclusters vooraan of achteraan.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Woorden met medeklinkerclusters:
• MKMM
• MMKM
• MMKMM
• MMMKM
• MKMMM

Medeklinkerclusters:
• inclusief sch-, -ch, -cht

Voorbeelden

Woorden met een medeklinkercluster vooraan:
de kraan, de trap, de strik, het schaap
Woorden met een medeklinkercluster achteraan:
de poort, de berg, de herfst, de dag, mol lacht, beer zegt

NL.034 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Lezen verkleinwoorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

NL.035 Gebruiken L1 L2 L4 1.1.2

Lezen woorden met een hoofdletter.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

NL.036 Gebruiken L2 L3 L4 1.1.1; L4 1.1.2

Lezen woorden met een doffe e klank.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Woorden met een doffe e:
• in een onbeklemtoonde lettergreep achteraan
• met voorvoegsel ge-, be-, ver-
• met achtervoegsel -ig, -lijk

NL.037 Gebruiken L2 L3 L4 1.1.2

Lezen woorden met specifieke lettercombinaties.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Specifieke lettercombinaties:
• eeuw, ieuw en uw
• eindigend op -b, -p

NL.038 Gebruiken L2 L3 L4 1.1.2

Lezen woorden met gesloten lettergrepen.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

NL.039 Gebruiken L2 L3 L4 1.1.2

Lezen woorden met open lettergrepen.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

de lettergreep

NL.040 Gebruiken L2 L3 L4 L4 1.1.2

Lezen frequente woorden waarin specifieke letters en lettercombinaties afwijkend worden uitgesproken.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Afwijkende uitspraak:
• politie (t als s)
• bureau (eau als oo)

NL.041 Gebruiken L3 L4 L5 L6 L6 1.1.1

Lezen frequente leenwoorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

het leenwoord

Voorbeelden

Frequente leenwoorden:
restaurant, computer

NL.042 Gebruiken L4 L5 L6 L6 1.1.1

Lezen vaak voorkomende afkortingen.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Vaak voorkomende afkortingen:
• EU lezen als ‘Europese Unie’
• p.7 lezen als ‘pagina 7’

NL.043 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Lezen gekende letters en woorden in eenvoudige zinnen aan een gepast tempo.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

NL.044 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Lezen zinnen*.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zinnen:
• zinslengte: van 1 tot ongeveer 8 woorden
• één zin per regel
• zowel kleine letters als hoofdletters
• enkelvoudige zinnen
• korte samengestelde zinnen met ‘en’, ‘maar’
• leestekens punt, uitroepteken en vraagteken

*in een variatie aan teksten

NL.045 Gebruiken L2 L4 1.1.2

Lezen zinnen*.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zinnen:
• zinslengte: van 1 tot ongeveer 12 woorden
• korte zinnen die betekenisvol zijn afgebroken en doorlopen op de volgende
    regel
• samengestelde zinnen
• met klankzuivere en niet-klankzuivere één- en meerlettergrepige woorden
• leestekens komma, aanhalingstekens en dubbel punt
• leesgedrag afstemmen op leestekens punt, uitroepteken en vraagteken

*in een variatie aan teksten

NL.046 Gebruiken L3 L4 1.1.2

Lezen zinnen*.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zinnen:
• zinslengte: van 1 tot ongeveer 16 woorden
• lange zinnen met woordgroepen die kunnen doorlopen over de regels heen
• leesgedrag afstemmen op leestekens komma, aanhalingstekens en dubbel punt

*In een variatie aan teksten

NL.047 Gebruiken L4 L4 1.1.2

Lezen zinnen*.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vlot lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zinnen:
• zinslengte: van 1 tot ongeveer 20 woorden
• zinnen beginnen niet meer noodzakelijk op een nieuwe regel
• alle soorten woorden komen aan bod

Lezen:
accuraat en geautomatiseerd

*In een variatie aan teksten

NL.048 Begrijpen L2 L3 L4 1.1.2

Herkennen bij het lezen woordgroepen in een zin als eenheid.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

NL.049 Gebruiken L2 L3 L4 1.1.3

Lezen woordgroepen in een zin als eenheid met hantering van de leesboog.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

NL.050 Gebruiken L1 L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.1.2; L4 1.1.3

Lezen woorden verstaanbaar en accuraat.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Accuraat:
• correcte uitspraak versus spellingsuitspraak

Verstaanbaar:
• articulatie

Voorbeelden

Correcte uitspraak versus spellingsuitspraak:
• De normale uitspraak van pannenkoek is [panəkoek]. Als je een [n] uitspreekt is
    dat een spellinguitspraak.
• Lezen woorden eindigend op -lijk met de juiste uitspraak zoals het woord
    /natuurlijk/, [natuurlək].

NL.051 Gebruiken L1 L2 L4 1.1.2; L4 1.1.3

Lezen het woord met intonatie.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Intonatie:
met gepaste klemtoon

NL.052 Begrijpen L3 L4 L4 1.1.3; L4 1.1.12

Illustreren lezen met intonatie.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Intonatie:
• met gepaste klemtoon
• met behulp van lees- en woordtekens
• in functie van de inhoud van de tekst

NL.053 Gebruiken L3 L4 L4 1.1.3; L4 1.1.12

Lezen de zin met intonatie.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Intonatie:
• met gepaste klemtoon
• met behulp van lees- en woordtekens
• in functie van de inhoud van de tekst

NL.054 Begrijpen L5 L6 L6 1.1.2

Illustreren lezen met expressie.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Expressie:
• gepast volume
• gepast tempo
• natuurlijkheid
• emotionaliteit

NL.055 Gebruiken L2 L3 L6 1.1.2

Lezen met het gepaste volume.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

NL.056 Gebruiken L2 L3 L4 L6 1.1.2

Lezen teksten in het gepaste tempo.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

NL.057 Gebruiken L4 L5 L6 L6 1.1.2

Lezen met natuurlijkheid en emotionaliteit.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Vloeiend lezen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Natuurlijkheid en emotionaliteit:
• Spreken bij het luidop lezen van teksten op dezelfde manier als bij een gewoon
    gesprek. (natuurlijkheid)
• Laten het verschil horen tussen een dialoog en een beschrijving. (natuurlijkheid)
• Geven uitdrukking aan beelden, gevoelens en gedachten. (emotionaliteit)

NL.058 Gebruiken K2 K3 L4 1.1.1; L4 1.1.2

Lezen frequent voorkomende woorden met behulp van de visuele woordvorm.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Decoderen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Lezen met behulp van visuele woordvorm:
• directe woordherkenning zoals de eigen naam
• woordherkenning op basis van de eerste letter, dikwijls in combinatie met een
    afbeelding

NL.059 Begrijpen L1 L2 L4 1.1.1; L4 1.1.2

Herkennen verschillende leestechnieken.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Decoderen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Leestechnieken:
• elementaire leeshandeling
• lezen met behulp van klankclusters en spellingspatronen
• lezen met behulp van morfologische analyse

NL.060 Gebruiken L1 L4 1.1.2

Gebruiken de elementaire leeshandeling bij het lezen van nieuwe woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Decoderen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Elementaire leeshandeling:
• De letters in een woord verklanken in de juiste volgorde.
• De juiste volgorde van de klanken onthouden.
• De klanken samenvoegen tot een woord.
• Het nieuwe woord betekenis geven.

Voorbeelden

Elementaire leeshandeling:
• /mmmaaannn/, /maan/
• /lllijijijmmm/, /lijm/

NL.061 Gebruiken L1 L2 L4 1.1.2

Gebruiken klankclusters en spellingspatronen bij het lezen.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Decoderen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

klankclusters en spellingspatronen:
• combinaties van medeklinkers
• combinaties van zowel klinkers als medeklinkers
• vaste lettercombinaties

Voorbeelden

klankclusters en spellingspatronen bij het lezen:
• Lettercombinaties worden herkend en in één keer gelezen: /z/, /eep/, /zeep/,
    /st/, /ap/, /stap/ (als gevolg van automatisering van de elementaire
    leeshandeling).
• Cluster: str, spr, kl
• Spellingpatroon: ak, open, aan
• Vaste lettercombinaties: aai, ooi

NL.062 Gebruiken L2 L4 1.1.2

Gebruiken de visuele woordvorm bij het lezen.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Decoderen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Visuele woordvorm:
de woordvorm en de bijhorende klankvorm is in het geheugen opgeslagen, als gevolg
van automatisering van de elementaire leeshandeling

NL.063 Gebruiken L2 L3 L4 L4 1.1.1; L4 1.1.2; L6 1.1.1

Gebruiken morfologische analyse bij het lezen.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Decoderen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Morfologische analyse:
Het woord opdelen aan de hand van betekenisvolle lettercombinaties.

Voorbeelden

Morfologische analyse:
• Herkennen direct woorddelen in een woord zoals /voet/ en /bal/ in /voetbal/
    (als gevolg van automatisering van de elementaire leeshandeling).
• Herkennen betekenisvolle lettercombinaties zoals /ge/,/knoei/, /geknoei/;
    /ver/, /geven/, /vergeven/ (als gevolg van automatisering van de elementaire
    leeshandeling).

NL.064 Gebruiken L5 L6 L6 1.1.1

Lezen onbekende woorden.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Decoderen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lezen:
• met behulp van inzicht in de morfologische opbouw
• met behulp van kennis van leenwoorden

Voorbeelden

Morfologische opbouw:
• indrukwekkend = samenstelling van indruk (in + druk) en het afgeleide woord
    wekkend (werkwoord wekken + achtervoegsel -end). betekenis: iets dat indruk
    wekt.
• verdedigingsmiddel = afleiding van het werkwoord verdedigen, verdediging
    (verdedig + -ing), gevolgd door een samenstelling met middel. De -s- is een
    tussenklank (verbindings-s).
• verstandshuwelijk = samenstelling van verstand en huwelijk, verbonden door
    een tussen-s. betekenis: een huwelijk gebaseerd op verstandelijke
    overwegingen.
• desinformatie = afleiding met het voorvoegsel des- ('verkeerd', 'misleidend') en
    het zelfstandig naamwoord informatie. betekenis: opzettelijk misleidende
    informatie.
Leenwoorden:
multifunctioneel, telecommunicatie, treinconducteur, infantiel, artificieel

NL.065 Gebruiken L1 L2 L4 1.1.2; L4 1.1.3; L4 1.1.4

Verbeteren eigen fouten bij het lezen.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Zelfcorrectie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Verbeteren:
met behulp van:
• leestechnieken
• afbeeldingen
• aanwijzingen van anderen

NL.066 Gebruiken L3 L4 L4 1.1.2; L4 1.1.3; L4 1.1.4

Verbeteren zichzelf wanneer een woord of een regel niet of foutief gelezen is.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Zelfcorrectie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Verbeteren:
met behulp van:
• de inhoud van de tekst
• kennis van woord- en leestekens

NL.067 Gebruiken L3 L4 L5 L6 L4 1.1.2; L4 1.1.3; L4 1.1.4

Verbeteren zichzelf qua intonatie en expressie.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Zelfcorrectie

NL.068 Engageren L3 L4 L5 L6 L4 1.1.4

Reflecteren over hoe accuraat de eigen leesvaardigheid is.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Zelfcorrectie

NL.069 Engageren L3 L4 L5 L6 L4 1.1.2; L4 1.1.3; L4 1.1.4

Tonen na reflectie verbeteringen in een volgende leesbeurt.

Nederlands › Lezen › Vlot en vloeiend lezen › Leestechnieken › Zelfcorrectie