Leerplandoelen zoeken — Leerplandoelen

NL.177 Gebruiken K2 K3 GO!-doel

Schrijven voor hen belangrijke woorden als globale eenheden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met klankzuivere klinkers en medeklinkers

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

het woord, de letter

Voorbeelden

Voor hen belangrijke woorden:
• de eigen naam, namen van voor hen belangrijke mensen, naamwoorden van voor hen
    belangrijke mensen zoals papa, oma, tante… kopiëren door letters te stempelen, met
    losse letters te leggen, met een toetsenbord te typen, na te tekenen in kapitalen
• themawoorden kopiëren door letters te stempelen, met losse letters te leggen, met
    een toetsenbord te typen, na te tekenen met schrijfmaterialen

NL.178 Gebruiken L1 L4 1.2.5

Schrijven klankzuivere woorden met één lettergreep.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met klankzuivere klinkers en medeklinkers

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Klankzuivere woorden met één lettergreep:
• MK-woorden
• KM-woorden
• MKM-woorden
• inclusief woorden met ui, oe, eu

Te hanteren begrippen

de klank, de medeklinker, de klinker

NL.179 Gebruiken L1 L4 1.2.5

Schrijven klankzuivere woorden met één lettergreep door middel van foneem- grafeemkoppeling.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met klankzuivere klinkers en medeklinkers

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Schrijven:
woorden die ze nog niet eerder hebben gezien

Voorbeelden

Woorden die ze nog niet eerder hebben gezien:
Ik ken de letters s, m, aa, r, v en maak zelf nieuwe woorden zoals vaar, vaas, raam; Ik leerde
het woord ‘om’ en kan nu ook kom, som en sok maken.

NL.180 Gebruiken L1 L4 1.2.5

Schrijven klankzuivere woorden met meerdere lettergrepen.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met klankzuivere klinkers en medeklinkers

NL.181 Begrijpen L2 L3 L4 1.2.5

Illustreren de verlengingsregel bij woorden die eindigen op een t-/d- of p-/b- klank.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met niet-klankzuivere klinkers en medeklinkers

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

de medeklinker, de klinker

Voorbeelden

Verlengingsregel:
• Schrijf ik paart of paard? Bij verlenging hoor ik paarden, dus schrijf ik paard.
• Schrijf ik rib of rip? Bij verlenging hoor ik ribben, dus schrijf ik rib.

NL.182 Gebruiken L2 L3 L4 1.2.5

Passen de verlengingsregel toe bij woorden die eindigen op een t-/d- of p/b- klank.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met niet-klankzuivere klinkers en medeklinkers

NL.183 Begrijpen L2 L3 L4 L4 1.2.5

Illustreren de verdubbelingsregel voor medeklinkers voorafgegaan door een gedekte klinker.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met niet-klankzuivere klinkers en medeklinkers

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

de korte klinker, de lange klinker, de open lettergreep, de gesloten lettergreep, de dubbele
medeklinker

Voorbeelden

(woorden met) medeklinkers voorafgegaan door een gedekte klinker
bommen, takken, padden, ladder, teller

NL.184 Gebruiken L2 L3 L4 L4 1.2.5

Passen de verdubbelingsregel voor medeklinkers voorafgegaan door een gedekte klinker toe.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met niet-klankzuivere klinkers en medeklinkers

NL.185 Begrijpen L2 L3 L4 L4 1.2.5

Illustreren de verenkelingsregel voor vrije klinkers.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met niet-klankzuivere klinkers en medeklinkers

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vrije klinker:
• vrije klinker in een woord
• vrije klinker op het einde van een woord

Voorbeelden

(woorden met) Vrije klinkers:
Bomen, taken, paden, lader, teler, auto, na, nu

NL.186 Gebruiken L2 L3 L4 L4 1.2.5

Passen de verenkelingsregel voor ongedekte klinkers toe.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met niet-klankzuivere klinkers en medeklinkers

NL.187 Begrijpen L2 L3 L4 1.2.5

Illustreren het vormen van regelmatige verkleinwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van verkleinwoorden

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Regelmatige verkleinwoorden:
• op -je,
• op -tje
• op -pje
• op -etje

Te hanteren begrippen

het verkleinwoord

NL.188 Begrijpen L3 L4 L4 1.2.5

Illustreren het vormen van onregelmatige verkleinwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van verkleinwoorden

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van onregelmatige verkleinwoorden:
Bij het achtervoegsel -kje valt de g van het woordeinde -ng in het grondwoord weg.

Voorbeelden

Onregelmatige verkleinwoorden:
koning – koninkje, ketting – kettinkje

NL.189 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Illustreren het vormen van onregelmatige verkleinwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van verkleinwoorden

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van onregelmatige verkleinwoorden:
• Klankverandering in grondwoord
• Verlenging van vrije klinker
• Verdubbeling van medeklinker
• Uitzonderlijk verkleinwoord
• Verkleinwoorden van leenwoorden

Voorbeelden

Onregelmatige verkleinwoorden:
• schip – scheepje, vat – vaatje
• oma – omaatje, taxi – taxietje
• bel – belletje, slab- slabbetje
• jongen – jongetje
• café – cafeetje, baby – baby’tje, sms- sms’je

NL.190 Gebruiken L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.2.5; L6 1.2.4

Schrijven verkleinwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van verkleinwoorden

NL.191 Begrijpen L2 L3 L4 L4 1.2.5

Illustreren het vormen van meervouden op -s, -en, -eren.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van meervouden

NL.192 Begrijpen L3 L4 L4 1.2.5

Illustreren het vormen van meervouden op ‘s.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van meervouden

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

het zelfstandig naamwoord, het enkelvoud, het meervoud

NL.193 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Illustreren het vormen van meervouden van zelfstandige naamwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van meervouden

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van meervouden:
• meervouden met behoud van betekenis en verandering van betekenis
• zelfstandige naamwoorden die geen meervoud hebben
• zelfstandige naamwoorden die geen enkelvoud hebben

Te hanteren begrippen

het zelfstandig naamwoord, het enkelvoud, het meervoud

Voorbeelden

Meervouden van zelfstandige naamwoorden met verandering van betekenis:
been > beenderen – benen
Zelfstandige naamwoorden die geen meervoud hebben:
ongedierte
Zelfstandige naamwoorden die geen enkelvoud hebben:
mazelen, hersenen

NL.194 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Illustreren het vormen van meervouden van woorden op -ie, -ee.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van meervouden

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Meervouden van woorden op -ie, -ee:
zee > zeeën; kopie > kopieën; bacterie > bacteriën

NL.195 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Illustreren het vormen van woorden met een afwijkende meervoudsvorm.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van meervouden

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Woorden met een afwijkende meervoudsvorm:
museum > musea; centrum > centra

NL.196 Gebruiken L2 L3 L4 L5 L6 L6 1.2.4

Schrijven meervouden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van meervouden

NL.197 Begrijpen L3 L4 L4 1.2.6; L6 1.2.5

Illustreren het vervoegen van werkwoorden in de onvoltooid tegenwoordige tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van werkwoorden in de onvoltooid tegenwoordige tijd:
stam + uitgang

Te hanteren begrippen

het werkwoord, de persoonsvorm, de stam, de uitgang, de tegenwoordige tijd, de infinitief

Voorbeelden

Werkwoorden in de onvoltooid tegenwoordige tijd:
ik werk, jij denkt, hij gaat, wij wandelen, jullie eten, zij dromen

NL.198 Gebruiken L3 L4 L4 1.2.6; L6 1.2.5

Schrijven werkwoorden in de onvoltooid tegenwoordige tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

NL.199 Begrijpen L3 L4 L4 1.2.6; L6 1.2.5

Illustreren het vervoegen van werkwoorden in de voltooid tegenwoordige tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van werkwoorden in de voltooid tegenwoordige tijd:
vervoeging van ‘hebben’ of ‘zijn’ in de onvoltooid tegenwoordige tijd + voltooid deelwoord

Te hanteren begrippen

de voltooid tegenwoordige tijd, het voltooid deelwoord

Voorbeelden

Werkwoorden in de voltooid tegenwoordige tijd:
ik heb gewerkt, ik ben gekomen

NL.200 Gebruiken L3 L4 L4 1.2.6; L6 1.2.5

Schrijven werkwoorden in de voltooid tegenwoordige tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

NL.201 Begrijpen L3 L4 L4 1.2.7; L6 1.2.5

Illustreren het vervoegen van zwakke werkwoorden in de onvoltooid verleden tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van zwakke werkwoorden in de onvoltooid verleden tijd:
• stam + uitgang
• zonder klankverandering

Te hanteren begrippen

de verleden tijd

Voorbeelden

Werkwoorden in de onvoltooid verleden tijd:
ik werkte, wij wandelden, zij droomden

NL.202 Begrijpen L3 L4 L4 1.2.7; L6 1.2.5

Illustreren het vervoegen van sterke werkwoorden in de onvoltooid verleden tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van sterke werkwoorden in de onvoltooid verleden tijd:
• stam + uitgang
• met klankverandering

Voorbeelden

Sterke werkwoorden in de onvoltooid verleden tijd
jij dacht, hij ging, jullie aten

NL.203 Gebruiken L3 L4 L4 1.2.7; L6 1.2.5

Schrijven werkwoorden in de onvoltooid verleden tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

NL.204 Begrijpen L3 L4 L4 1.2.7; L6 1.2.5

Illustreren het vervoegen van werkwoorden in de voltooid verleden tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van werkwoorden in de voltooid verleden tijd:
vervoeging van ‘hebben’ of ‘zijn’ in de onvoltooid verleden tijd + voltooid deelwoord

Te hanteren begrippen

de voltooid verleden tijd

Voorbeelden

Werkwoorden in de voltooid verleden tijd:
ik had gewerkt, ik was gekomen.

NL.205 Gebruiken L3 L4 L4 1.2.7; L6 1.2.5

Schrijven werkwoorden in de voltooid verleden tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

NL.206 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.5

Illustreren het vervoegen van werkwoorden in de toekomende tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Vorming van werkwoorden in de onvoltooid tegenwoordig toekomende tijd:
vervoeging van het werkwoord zullen + infinitief

Te hanteren begrippen

de infinitief, de toekomende tijd

NL.207 Gebruiken L5 L6 L6 1.2.5

Schrijven werkwoorden in de toekomende tijd.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

NL.208 Engageren L5 L6 L6 1.2.5

Tonen hun kennis van spellingsregels van frequente werkwoorden in de tegenwoordige, verleden, voltooide en toekomende tijd in verschillende contexten.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van werkwoordsvormen

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• In de klas werken de leerlingen rond het brede thema ‘Toen, nu en binnenkort’. Amir,
    Jackson en Robin onderzoeken hoe onze kustlijn zich doorheen de tijd verlegde. Ze
    schrijven daarover een artikel voor op de klasblog. Bij het schrijven letten ze op de
    spelling van de werkwoorden in de verschillende tijden.
• Nadia koos ervoor om een verhaal te schrijven over haar moeder, haar grootmoeder en
    zijzelf wanneer ze 8 jaar oud waren. Daarin vergelijkt ze het leven van haar
    grootmoeder, haar moeder en zichzelf. Na het schrijven kijkt Nadia na of ze telkens de
    juiste spelling van de werkwoorden in de verschillende tijden heeft gebruikt.

NL.209 Gebruiken L1 L2 L4 1.2.5

Schrijven woorden met een medeklinkercluster vooraan of achteraan.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Woorden met een medeklinkercluster vooraan:
de kraan, de trap, de strik
Woorden met een medeklinkercluster achteraan:
de poort, de berg, herfst

NL.210 Gebruiken L1 L2 L3 L4 1.2.5

Schrijven -ng en -nk woorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

NL.211 Gebruiken L1 L2 L3 L4 1.2.5

Schrijven woorden met sch-.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

NL.212 Gebruiken L2 L3 L4 1.2.5

Schrijven woorden met meerdere medeklinkers in het midden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Woorden met meerdere medeklinkers in het midden:
het masker, het kasteel, onder

NL.213 Gebruiken L2 L3 L4 1.2.5

Schrijven woorden met au/ou en ei/ij.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

NL.214 Gebruiken L2 L3 L4 1.2.5

Schrijven woorden met meertekenklanken.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Meertekenklanken:
• aai
• ooi
• oei
• eeuw
• ieuw
• uw
• eu
• ui
• oe

NL.215 Gebruiken L2 L3 L4 1.2.5

Schrijven -ch/-g en -cht/-gt woorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

NL.216 Gebruiken L4 L5 GO!-doel

Schrijven woorden die eindigen op -teit en -heid.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

NL.217 Gebruiken L5 GO!-doel

Schrijven laagfrequente woorden met een dubbele medeklinker.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Laagfrequente woorden met een dubbele medeklinker:
onmiddellijk, het parallellogram, de professor

NL.218 Gebruiken L5 L6 L6 1.2.4

Schrijven woorden die eindigen op -isch(e), -air(e), -iaal, -eaal, -ueel, -ieel.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met specifieke lettercombinaties

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Te hanteren begrippen

het grondwoord, het achtervoegsel

NL.219 Gebruiken L1 L4 1.2.5

Schrijven de doffe klank in lidwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met een doffe klank

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Lidwoorden:
de, het, een

NL.220 Gebruiken L2 L4 1.2.5

Schrijven de doffe klank in hoogfrequente woorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met een doffe klank

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

doffe klank in hoogfrequente woorden:
me, de moeder, deze

NL.221 Gebruiken L3 L4 L4 1.2.5

Schrijven de doffe klank in onbeklemtoonde lettergrepen, weergegeven door e, i, o of u.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met een doffe klank

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

doffe klank in onbeklemtoonde lettergrepen:
de dokter, de havik, de avond, de datum

NL.222 Gebruiken L3 L4 L4 1.2.5

Schrijven in woorden met een voor- en/of achtervoegsel de doffe klank.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van woorden met een doffe klank

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

voor- en/of achtervoegsel:
• ge-, ver-, be-
• -elen, -eren, -enen
• -ig, -lijk

NL.223 Begrijpen L4 L6 1.2.4

Herkennen frequente leenwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Frequente leenwoorden:
de agenda, de game

NL.224 Begrijpen L4 L5 L6 L6 1.2.4

Herkennen tweeklanken in frequente leenwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Tweeklanken in frequente leenwoorden:
cacao, patio, koala

NL.225 Gebruiken L4 L5 L6 L6 1.2.4

Schrijven frequente leenwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

NL.226 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Herkennen frequente woorden met een afwijkende uitspraak van de letters ‘g’, ‘j’ en ‘ch’.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Frequente woorden met een afwijkende uitspraak:
de bagage, de jury, de chauffeur

NL.227 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Herkennen in frequente woorden fonemen die als bepaalde grafemen geschreven worden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Fonemen die als bepaalde grafemen geschreven worden:
• k als c
• s als c
• t als th
• i als y
• z als s
• s als t
• ks als cc
• k als cc
• k als q
• kw als qu
• ks als x
• wr als vr
• oo als eau
• oo als au
• oe als ou
• ie als i

Voorbeelden

Woorden met fonemen die als bepaalde grafemen geschreven worden:
cursus, citroen, thuis, systeem, museum, politie, accent, accordeon, quotiënt, aquarium,
examen, wreed, bureau, restaurant, journalist, februari

NL.228 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Herkennen in frequente woorden medeklinkers die niet uitdrukkelijk uitgesproken worden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Frequente woorden met medeklinkers die niet uitdrukkelijk uitgesproken worden:
zachtjes, het lichtje

NL.229 Gebruiken L5 L6 L6 1.2.4

Schrijven woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

NL.230 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Illustreren de oorsprong van woorden uit verschillende vakgebieden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

Oorsprong van woorden uit verschillende vakgebieden:
fauna en flora uit het Latijn; fotografie uit het Grieks

NL.231 Gebruiken L5 L6 L6 1.2.4

Schrijven woorden uit verschillende vakgebieden met een oorsprong in het Latijn of Grieks.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

NL.232 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4; L6 1.4.5

Herkennen vaak voorkomende afkortingen, initiaalwoorden en letterwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

afkortingen:
a.u.b., bv.
initiaalwoorden:
EHBO, pc
letterwoorden:
vip, ufo

NL.233 Gebruiken L5 L6 L6 1.2.4; L6 1.4.5

Schrijven vaak voorkomende afkortingen, initiaalwoorden en letterwoorden.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Spelling van woorden › Spelling van leenwoorden en frequente woorden waarin specifieke letter(combinatie)s afwijkend worden uitgesproken

NL.234 Begrijpen L2 L3 L4 1.2.5

Illustreren de regels voor het gebruik van hoofdletters bij schrijven.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Regels voor het gebruik van hoofdletters:
• aan het begin van een zin
• bij het schrijven van eigennamen van personen
• bij titels van boeken en films

Te hanteren begrippen

de hoofdletter, de kleine letter

Voorbeelden

Gebruik van hoofdletters:
• Op een dag gebeurde er iets geks.
• Erwin Vandenbroucke, Adelinde Loconsole
• Sjakie en de chocoladefabriek (boek van Roald Dahl)
• Wonka (film naar het boek van Roald Dahl)

NL.235 Begrijpen L3 L4 L4 1.2.5

Illustreren de regels voor het gebruik van hoofdletters bij schrijven.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Regels voor het gebruik met hoofdletters:
• het eerste woord van een aanhaling
• aan het begin van een zin
• aardrijkskundige namen
• namen van windstreken die verwijzen naar een geografisch gebied
• feestdagen
• namen van talen en taalvariëteiten

Regels voor het gebruik zonder hoofdletter:
• een zin die met een getal begint

Te hanteren begrippen

de hoofdletter, de kleine letter

Voorbeelden

Met hoofdletter:
• Hij zei: “Ik lust geen kaas.”
• België, Gent, Limburg
• Noord, Zuid
• Dag van de Leraar, Dag van de Arbeid, Nieuwjaar, Internationale Vrouwendag,
    Europese Dag van de Talen, Werelddierendag
• Nederlands, West-Vlaams
Zonder hoofdletter:
67 personen werden geëvacueerd.

NL.236 Begrijpen L5 L6 L6 1.2.4

Illustreren de regels voor het gebruik van hoofdletters bij schrijven.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Regels voor het gebruik met hoofdletter:
• na een afgekort woord aan het begin van een zin: ‘s en ‘t
• vaste benaming van een bekende historische gebeurtenis
• afleidingen van aardrijkskundige namen
• namen van windstreken die deel uitmaken van aardrijkskundige namen
• namen van gebouwen, bedrijven en merken

Regels voor het gebruik zonder hoofdletter:
• historische periodes
• namen van windstreken in afleidingen

Voorbeelden

Met hoofdletter:
• ’s Morgens eet ik yoghurt.
• de Slag bij Waterloo, de Tweede Wereldoorlog
• een Antwerpenaar, Franse kaas
• Zuid-Afrika, Noord-Amerika
• het Atomium
Zonder hoofdletter:
• middeleeuwen, ijstijd, juli
• de westerse beschaving, oosterse wijsheid

NL.237 Gebruiken L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.2.5; L6 1.2.4

Passen de regels voor het gebruik van hoofdletters toe bij schrijven.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

NL.238 Gebruiken L1 L2 L4 1.2.8

Gebruiken interpunctietekens bij het schrijven.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Interpunctietekens:
• het punt
• het uitroepteken
• het vraagteken

NL.239 Gebruiken L3 L4 L4 1.2.8

Gebruiken interpunctietekens bij het schrijven.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Interpunctietekens:
• het dubbele punt
• de komma

NL.240 Gebruiken L5 L6 L6 1.2.6

Gebruiken interpunctietekens bij het schrijven.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Interpunctietekens:
de dubbele aanhalingstekens, de haakjes

NL.241 Gebruiken L5 L6 L6 1.2.4

Schrijven frequent gebruikte woorden met woordtekens.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Woordtekens:
het trema, het koppelteken, de apostrof, het accent

Te hanteren begrippen

het trema, het koppelteken, de apostrof, het accent

NL.242 Engageren L1 L2 L3 L4 L5 L6 L4 1.2.8; L6 1.2.6

Tonen hun kennis van spelling in verschillende contexten.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Hoofdletters en interpunctie

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

Voorbeelden

• Jean-Baptist controleert zijn toets op spelling en merkt dat hij werkwoorden in de
    verleden tijd correct moet vervoegen om een foutloze tekst te schrijven.
• Lena schrijft een boodschappenlijstje en let erop dat ze woorden zoals ‘yoghurt’ en
    ‘mayonaise’ correct spelt.

NL.243 Gebruiken L2 L3 L4 1.2.8

Schrijven zinnen en teksten met aandacht voor het gebruik van hoofdletters en interpunctie.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Correct schrijven van zinnen en teksten

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gebruik van hoofdletters en interpunctie:
• hoofdletter aan het begin van een zin
• leesteken aan het einde van de zin: punt, uitroepteken, vraagteken

NL.244 Gebruiken L3 L4 L4 1.2.8

Schrijven zinnen en teksten met aandacht voor het gebruik van hoofdletters en interpunctie.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Correct schrijven van zinnen en teksten

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gebruik van hoofdletters en interpunctie:
• hoofdletter aan het begin van een zin, inclusief uitzondering bij een zin die met een
    getal begint
• leesteken in de zin: komma, dubbele punt

NL.245 Gebruiken L5 L6 L6 1.2.6

Schrijven zinnen en teksten met aandacht voor het gebruik van hoofdletters en interpunctie.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Correct schrijven van zinnen en teksten

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Gebruik van hoofdletters en interpunctie:
• hoofdletter aan het begin van een zin, inclusief uitzonderingen zoals ’s Morgens… en 14
    dagen later…
• hoofletter aan het begin van een aanhaling
• leesteken in de zin: dubbele aanhalingstekens

NL.246 Gebruiken L1 L2 L4 1.2.8

Schrijven zinnen in teksten met aandacht voor zinsstructuren.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Correct schrijven van zinnen en teksten

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zinnen:
• enkelvoudige zinnen
• mededelende zin

Zinsstructuren:
• juiste woordvolgorde: met woorden op de juiste plaats in de zin, afgestemd op de soort
    zin

NL.247 Gebruiken L2 L3 L4 1.2.8

Schrijven zinnen in teksten met aandacht voor zinsstructuren.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Correct schrijven van zinnen en teksten

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zinnen:
• enkelvoudige zinnen
• uitroepende zin, vragende zin, ontkennende zin, gebiedende wijs

Zinsstructuren:
• juiste woordvolgorde: met woorden op de juiste plaats in de zin, afgestemd op de soort
    zin

NL.248 Gebruiken L3 L4 1.2.8; L6 1.2.6

Schrijven zinnen in teksten met aandacht voor zinsstructuren.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Correct schrijven van zinnen en teksten

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zinnen:
• enkelvoudige en samengestelde zinnen
• mededelende zin

Zinsstructuren:
• juiste woordvolgorde: met woorden op de juiste plaats in de zin, afgestemd op de soort
    zin

NL.249 Gebruiken L4 L5 L6 L4 1.2.8; L6 1.2.6

Schrijven zinnen in teksten met aandacht voor zinsstructuren.

Nederlands › Schrijven › Correct schrijven › Correct schrijven van zinnen en teksten

Toon MIA, begrippen en voorbeelden

MIA

Zinnen:
• enkelvoudige en samengestelde zinnen
• mededelende zin, uitroepende zin, vragende zin, ontkennende zin, gebiedende wijs

Zinsstructuren:
• juiste woordvolgorde: met woorden op de juiste plaats in de zin, afgestemd op de soort
    zin